Barbórka 2021. "Górnik to ciężki i wymagający zawód"

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2021 18:20
- Zawód górnika nadal wyróżnia się na tle innych - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Grzegorz Rudnicki ze Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Jest to przecież ciężka praca, a samo wydobycie węgla okupione jest niejedną tragedią. Jest jednak szczególny dzień w roku, kiedy górnicy świętują i zakładają galowe mundury. To Barbórka, która zgodnie z tradycją, obchodzona jest 4 grudnia.
Barbórka 2021 obchodzona będzie przez górników 4 grudnia. Wtedy chociaż przez chwilę odpoczną od ciężkiej, trudnej pracy
Barbórka 2021 obchodzona będzie przez górników 4 grudnia. Wtedy chociaż przez chwilę odpoczną od ciężkiej, trudnej pracyFoto: ahtammar/pixabay
  • Barbórka 2021 obchodzona będzie przez górników 4 grudnia. Założą wtedy stroje galowe lub mundury służbowe.
  • Od lat symbolem górnictwa są żelazko i pyrlik.
  • Nad bezpieczeństwem górników czuwa Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego.

Posłuchaj
13:50 Jedynka/Bezpieczna Jedynka - 3.12.2021 nad bezpieczeństwem górników czuwa sztab ratowników uzbrojonych w nowe technologii (Bezpieczna Jedynka)

Grzegorz Rudnicki zwraca uwagę, że zawód górnika był kiedyś bardzo prestiżową profesją. - Kiedy tego wydobycia było dużo i funkcjonowało wiele kopalń, było trochę inne podejście niż teraz. Obecnie czasy trochę się zmieniły i dzisiaj chyba bardziej skupiamy się na tradycjach, które były niż na prestiżu zawodu. Oczywiście, jeśli chodzi o górnictwo węglowe, to tam górników nie brakuje i są przyjęcia - twierdzi.

Jego zdaniem górnictwo, tak jak kiedyś, nadal jest "ciężką, wymagającą pracą".

Z zawodem górnika wiąże się też wiele tradycji i wierzeń. Chociażby w patronkę górników - św. Barbarę. To właśnie na jej cześć od XIX wieku obchodzona jest Barbórka. Przypada ona 4 grudnia. - Na pewno górnicy, którzy zjeżdżają pod ziemię, wypowiadają formułę modlitwy do św. Barbary. Górnik modli się o to, żeby wyjechać cało na powierzchnię, aby była dobra szychta, czyli dobra praca bądź zmiana. Św. Barbara miała być gwarantem, że nic się nie stanie. Oczywiście gdzieś tam pojawia się również Skarbnik czy zły duch Szarlej - słyszymy.

Większość zwyczajów ma już charakter symboliczny, chociaż górnicy nadal starają się podtrzymywać np. tradycję skoku przez skórkę. - Zwyczaje górnicze to bardziej taka zabawa, żeby móc chociaż raz w roku trochę odpocząć, porozmawiać, wymienić doświadczeniami i znaleźć trochę czasu dla św. Barbary (…) - mówi gość Jedynki.

Barbórka jest także okazją do zaprezentowania się w stroju galowym lub mundurze służbowym. - Mamy czapki górnicze. Pióra wzięły się stąd, że pierwotnie wyciągało się nimi pewne nieczystości podczas drążenia otworów wystrzałowych. Wszystko ma swoje znaczenie: kolor piór, oznakowanie na czako czy na mundurze - dodaje.

Źródło: ORE - kształcenie zawodowe/Górnik eksploatacji podziemnej

Żelazko i pyrlik

Ludzie od dawna poszukiwali pod ziemią różnych surowców, a na przestrzeni lat zdecydowanie zmienił się sposób ich wydobywania. - Ci, którzy rozpoczynali ten zawód, przecież nie mieli nawet narzędzi w postaci żelaza, stali, miedzi bądź brązu. Oni posługiwali się prostymi narzędziami z drewna czy z rogów zwierzęcych. Korzystali z najprostszych urządzeń - opowiada Roman Chytry, przewodnik w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

- Jak mieliśmy w ręku tzw. żelazko, a w nie uderzaliśmy młotkiem, który nazywano pyrlikiem, to one stały się symbolem górnictwa. Właściwie całe wydobycie było wykonywane nimi. W tamtych czasach nie było jeszcze wynalezionego dynamitu - twierdzi nasz gość

Obecnie zawód górnika wygląda inaczej, ale ta praca nadal wiąże się z ogromnym niebezpieczeństwem. - Wykorzystanie współczesnych maszyn z jednej strony na pewno jest łatwiejsze, ale z drugiej strony obsługa i utrzymanie tych urządzeń w ruchu ciągnie za sobą różne inne niebezpieczeństwa i niedogodności. To dzisiaj mamy mnóstwo urządzeń ułatwiających transport urobku i nie musimy go nosić na plecach, ani pchać wózków, tylko wszystko mamy zmechanizowane. Niebezpieczeństwo i już trochę inna skala trudności istnieje jedna dalej - zauważa Roman Chytry.

Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego

Warto podkreślić, że górnictwo cały czas rozwija się, a sprzęt używany przez górników jest znacznie nowocześniejszy. Z kolei nad ich bezpieczeństwem czuwa sztab ratowników uzbrojonych w nowe technologii.

- Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego dysponuje sprzętem najwyższej klasy. Sprzęt podstawowy jest praktycznie, co 2 lata wymieniany. Pozostałe elementy używane są w różnego rodzaju ćwiczeniach, natomiast nowe idą do wozów bojowych i do udziału w akcji, jeżeli taka zaistnieje - wyjaśnia Piotr Buchwald, prezes Zarządu Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego.

CSRG posiada dwa urządzenia do ratowaniach ludzi w szybach. - Możemy schodzić na głębokość do 1500 metrów, mając odpowiednie kamery. Dzięki temu widzimy wszystko, co dzieje się wokół nas podczas prowadzenia akcji ratowniczych w szybach o znacznych głębokościach - dodaje.
Ratownicy wykorzystują również sprzęt przystosowany do zagrożeń pożarowych i metanowych.

Zawód górnika to bardzo ciężka paca, a wydobycie węgla okupione jest niejedną tragedią. Dlatego też nawet ratownicy potrzebują specjalnego wsparcia. - W CSRG powołałem specjalną służbę psychologiczną. Prowadzone są rozmowy przez psychologów z naszymi zawodowymi ratownikami. Służba psychologiczna pracuje również w ramach koordynacji pewnych działań w zakresie służby kryzysowej przy wojewodzie. Jest też współpraca z Komendą Wojewódzką Policji i z Komendą Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej, jak również w każdych innych ekstremalnych sytuacjach, gdzie jest potrzeba takich rozmów - tłumaczy Piotr Buchwald.

"Bezpieczna Jedynka" w radiowej Jedynce"Bezpieczna Jedynka" w radiowej Jedynce

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Bezpieczna Jedynka

Rozmawiali: Patryk Kuniszewicz i Klaudia Porębska

Goście: Grzegorz Rudnicki (Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej), Roman Chytry (przewodnik w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu), Piotr Buchwald (prezes Zarządu Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego)

Data emisji: 3.12.2021 

Godzina emisji: 17.10

DS

Czytaj także

Jak ograniczać skutki katastrof?

Ostatnia aktualizacja: 22.10.2021 19:15
13 października obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Ograniczania Skutków Katastrof. Kto lub co faktycznie nam zagraża? W jaki sposób możemy zagrożeniom przeciwdziałać? To pytania istotne, również w kontekście czwartkowej katastrofy budowlanej w Koszalinie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jak zachować się na miejscu dramatycznego wypadku

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2021 17:30
Płonący samochód osobowy, rozbita ciężarówka przewożąca chemikalia i przewrócony na bok bus, którym podróżowało dziewięć osób. W akcji brały udział zarówno pogotowie ratunkowe, jak i policja, straż pożarna oraz Lotnicze Pogotowie Ratunkowe – łącznie ok. 100 osób! Takie dramatyczne sceny rozgrywały się na obwodnicy Niemodlina, drodze szybkiego ruchu DK 46.
rozwiń zwiń