Logo Polskiego Radia
polskieradio.pl
Kamila Kolanowska 22.05.2011

Kościół bez Prymasa

28 września 1953 r. na nadzwyczajnym posiedzeniu zebrał się Episkopat. Na wyraźną sugestię władz tymczasowym przewodniczącym Episkopatu został biskup łódzki Michał Klepacz.
Kardynał Stefan Wyszyński w Lublinie 3 sierpnia 1947 r.Kardynał Stefan Wyszyński w Lublinie 3 sierpnia 1947 r.PAP

Komuniści zaznaczyli, że każdy inny kandydat zostanie potraktowany tak jak prymas Wyszyński. Biskupi zostali również nakłonieni do podpisania oświadczenia, które przygotował Bolesław Piasecki, współpracujący z Wydziałem Bezpieczeństwa twórca PAX.

W dokumencie, którego odczytanie komuniści nakazali w najbliższą niedzielę podczas mszy świętych, znalazły się między innymi słowa: "Episkopat, który potępiał tworzenie i działanie ośrodków dywersyjnych przeciw Państwu, odgradza się od atmosfery sprzyjającej takiej działalności i uważa, że powinna ona ulec zasadniczej zmianie. Godne ubolewania fakty ujawnione w procesie biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka wymagają zdecydowanego potępienia. Episkopat nie będzie tolerował wkraczania przez kogokolwiek z duchowieństwa na drogę szkodzenia ojczyźnie i będzie stosował wobec winnych odpowiednie sankcje zgodne z prawem kanonicznym".

17 grudnia 1953 roku członkowie Episkopatu złożyli ślubowanie na wierność PRL, zgodne z dekretem z 9 lutego tego roku.

29 września rząd wydał oficjalny komunikat: "Na skutek uporczywego, mimo wielokrotnych ostrzeżeń, nadużywania przez ks. Arcybiskupa Stefana Wyszyńskiego piastowanych przez niego funkcji kościelnych dla łamania zasad porozumienia, prowadzenia akcji podburzającej i wytwarzania atmosfery jątrzenia, sprzyjającej – jak to wykazał również proces biskupa Kaczmarka – wrogiej działalności, co jest szczególnie szkodliwe w obliczu zakusów na nienaruszalność PRL, Prezydium Rządu w oparciu o swe uprawnienia ustawowe i w trosce o pełną normalizację stosunków między Rządem a hierarchią kościelną – zakazało arcybiskupowi Stefanowi Wyszyńskiemu wykonywania funkcji związanych z dotychczasowymi jego stanowiskami kościelnymi".