Dramat i zgorszenie. Nieznana biografia Żeromskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2014 13:00
– W trakcie przygotowywania edycji listów Żeromskiego musiałem skonfrontować obiegową wiedzę o pisarzu z dokumentami. I doszedłem do wniosków zdumiewających – opowiadał w Dwójce prof. Zbigniew Jerzy Adamczyk, znawca twórczości i edytor sześciu tomów korespondencji autora "Wiernej rzeki".
Audio
  • Z prof. Zbigniewem Jerzym Adamczykiem oraz Wojciechem Chmielewskim o Stefanie Żeromskim rozmawia Joanna Szwedowska (Strefa literatury/Dwójka)
Eligiusz Niewiadomski, Portret Stefana Żeromskiego, 1900
Eligiusz Niewiadomski, Portret Stefana Żeromskiego, 1900Foto: Wikipedia domena publiczna

Kiedyś pisano o Żeromskim jako o poecie erotyki, że to był najwybitniejszy polski pisarz erotyczny, który jednak powściągnął tę perspektywę w kontekście politycznym, społecznym, budując pewien projekt etyczny i wspólnotowy. Okazuje się że teraz, w XXI wieku, Żeromski jest odczytywany w podobny sposób. Kim był i kim jest Stefan Żeromski? Czy jest to pisarz nam współczesny?
Czytelnika dzisiejszego może zainteresować już sama biografia pisarza, jej dramatyczne i skomplikowane epizody. – Jedną z takich spraw, o których się nie mówiło, był stan zdrowia żony Oktawii, kobiety cierpiącej okresami na poważne zaburzenia psychiczne – opowiadał prof. Zbigniew Jerzy Adamczyk. Żeromski musiał się również zmagać ze stratą swojego jedynego syna: 19-letni Adam zmarł na gruźlicę. Jeśli zaś chodzi o frapujące biograficzne fakty –  pisarz stał się, jak ujął to prof. Adamczyk, faktycznym bigamistą. – To nie było formalne dwużeństwo podlegające karze, ale żyjąc z Oktawią, miał również córkę ze swoją drugą partnerką życiową Anną Zawadzką, której nigdy nie poślubił – mówił prof. Adamczyk. Jak podkreślał znawca biografii Żeromskiego, fakt ów wpłynął na szczególny sposób rozumienia uczucia przez pisarza: według niego indywidualne prawo uczucia jest ważniejsze i silniejsze niż kodeksy prawne. Nietrudno zauważyć, że ta idea ma swoje odzwierciedlenie na kartach prozy autora "Popiołów".
Zapraszamy do wysłuchania "Strefy literatury", w której - z okazji 150. rocznicy urodzin Stefana Żeromskiego - o życiu i twórczości pisarza opowiadali prof. Zbigniew Jerzy Adamczyk oraz Wojciech Chmielewski, pisarz, autor artykułu zatytułowanego: "Żeromski: literacki zombie?". Audycję prowadziła Joanna Szwedowska.

***

Z kolei od 6 listopada w cyklu "Słynne powieści" (od poniedziałku do piątku o godz. 19.10-19.30) przypominać będziemy powieść Stefana Żeromskiego pt. "Wierna rzeka" w interpretacji Zbigniewa Zapasiewicza. Jej akcja rozgrywa się w czasie powstania styczniowego. Ciężko ranny książę Józef Odrowąż znajduje schronienie w jednym z dworków szlacheckich. W czasie choroby pielęgnuje go piękna Salomea, córka rządcy majątku, która wbrew przestrogom starego opiekuna Szczepana obdarza rekonwalescenta głębokim uczuciem.

jp/mc

Komentarze2
aby dodać komentarz
Sortuj: od najnowszegood najstarszego
Cien2014-11-07 09:35 Zgłoś
Co tam, Zdzisław czy Zbigniew...Teraz cenzuruje się teksty, czy też, przepraszam, moderuje, ze względu na treści polityczne. Strona merytoryczna, poprawność językowa nie są już tak ważne. Niestety również w Polskim Radiu.
Antrymir2014-11-04 18:16 Zgłoś
Zdzisław, na Boga żywego, Zdzisław Jerzy Adamczyk, a nie żaden Zbigniew!!!

Czytaj także

Konstancińskie dzieje Stefana Żeromskiego

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2013 08:00
Wraz z prof. Aliną Kowalczykową wybraliśmy się na wycieczkę do pięknej podwarszawskiej miejscowości Konstancin - do willi "Świt", domu Anny i Moniki Żeromskich.
rozwiń zwiń