Logo Polskiego Radia
polskieradio.pl
Iza Mazurek 19.09.2011

Niezależna Oficyna Wydawnicza

Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA była pierwszym polskim wydawnictwem działającym w drugim obiegu. Powstała w 1977 r., a pomysł narodził się na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Janusz Krupski, Piotr Jegliński i Wit Wojtowicz utworzyli tam "Nieocenzurowaną Oficynę Wydawniczą". Latem 1977 r. skontaktowali się oni z Mirosławem Chojeckim i wspólnie stworzyli "Niezależną Oficynę Wydawniczą NOW-a". Pierwszymi publikacjami były: magazyn literacki "Zapis" nr 1, "Pochodzenie systemu" Marka Tarniewskiego (Jakub Karpiński) i trzy teksty Adama Michnika – "Nowy ewolucjonizm", "Polskie perspektywy" i "Będę krzyczał" wydane w jednym tomie.

Na szczególną uwagę zasługuje "Zapis" redagowany przez wybitnych polskich pisarzy i intelektualistów: Jerzego Andrzejewskiego, Stanisława Barńczaka, Jacka Bocheńskiego, Kazimierza Brandysa, Tomasza Burka, Marka Nowakowskiego, Barbarę Toruńczyk i Wiktora Woroszylskiego. Publikowano tam materiały nie dopuszczone do druku przez cenzurę.

NOWĄ kierował w pierwszym okresie działalności Mirosław Chojecki wraz z Grzegorzem Bogatą, Ryszardem Knauffem, Marią Fedecką i Adamem Michnikiem.

We wszystkich publikacjach NOW-ej na ostatniej stronie zamieszczano swoiste credo, które brzmiało następująco:

"Niezależna Oficyna Wydawnicza dąży do tego, aby wolne słowo nie stawało przed barierą państwowego monopolu wydawniczo-informacyjnego.
Niezależna Oficyna Wydawnicza nie reprezentuje żadnego kierunku politycznego, chce służyć różnorodnym inicjatywom twórczym.
Niezależna Oficyna Wydawnicza spełni swoje zadania, jeśli społeczeństwo udzieli jej poparcia. Jej powodzenie zależy od dostarczanych nam tekstów, pomocy w kolportażu, zdobywania materiałów i sprzętu poligraficznego, pomocy finansowej. Od nas samych zależy los wolnego słowa w Polsce."

W październiku 1977 r. pojawił się też charakterystyczny znaczek wydawnictwa – litera "n".
Pierwsze publikacje drukowano w nakładach 300-400 egzemplarzy na powielaczu spirytusowym. Wielkim wydarzeniem było opublikowanie w listopadzie 1977 r. "Księgi zapisów cenzury" w nakładzie 1500 egzemplarzy.

Jak wspomina Mirosław Chojecki: "(..) myśmy postanowili wręczyć książkę ważnym ludziom w PRL – politykom, ludziom z rządu, parlamentarzystom, rektorom wyższych uczelni, żeby potem nikt z nich nie mógł powiedzieć: nie wiedziałem."

W okresie podziemnej działalności NOWA wydała blisko trzystu książek oraz periodyki: Zapis, Puls, Krytykę i Tygodnik Mazowsze. Nakładem wydawnictwa ukazały się takie książki jak: "Miazga" J. Andrzejewskiego, "Mała apokalipsa" T. Konwickiego, "Blaszany bębenek" G. Grassa, "Kurier z Warszawy" Jana Nowaka-Jeziorańskiego.


Propaganda PRL
  • Młodzież popiera program partii Tow. Krzysztof Trębaczkiewicz, członek KC, przewodniczący Rady Głównej Federacji ZSMP, o poparciu młodzieży dla programu partii,... więcejTow. Krzysztof Trębaczkiewicz, członek KC, przewodniczący Rady Głównej Federacji ZSMP, o poparciu młodzieży dla programu partii, działalności ideowo-wychowawczej ZSMP w kształtowaniu świadomości socjalistycznej. Fragment wystąpienia wygłoszonego podczas IX plenum KC PZPR, 8.10.1977. zwiń
  • W naszym mieście nie ma skrzywdzonych robotników Nad naszymi robotnikami czuwa partia, a my pięściami będziemy bronić naszego narodowego majątku - przemawiał tow. Kazimierz Siuda,... więcejNad naszymi robotnikami czuwa partia, a my pięściami będziemy bronić naszego narodowego majątku - przemawiał tow. Kazimierz Siuda, robotnik z zakładów im. Walterana na spotkaniu z Edwardem Gierkiem w Radomiu w czerwcu 1977 r.  zwiń
  • Protesty w Radomiu to prowokacja za dolary Spotkanie z Edwardem Gierkiem w Radomiu w 1977 r. Tow. Janina Pietrasik, robotnica z "Radoskóru", nazywa działania opozycji ... więcejSpotkanie z Edwardem Gierkiem w Radomiu w 1977 r. Tow. Janina Pietrasik, robotnica z "Radoskóru", nazywa działania opozycji "prowokacją płatną dolarami". zwiń
  • Wam, towarzyszu sekretarzu i całej partii, było jeszcze ciężej My, członkowie partii 25 czerwca pogubiliśmy się, byliśmy bierni jak dzieci. Tylko niektórzy z nas rozrabiali, a my nie umieliśmy... więcejMy, członkowie partii 25 czerwca pogubiliśmy się, byliśmy bierni jak dzieci. Tylko niektórzy z nas rozrabiali, a my nie umieliśmy im powiedzieć "nie". Spotkanie z Edwardem Gierkiem w Radomiu w czerwcu 1977.  zwiń
  • To nie byli robotnicy, tylko chuligani Tych chuliganów bronią mąciciele i gracze polityczni. Dlatego potępiamy tych, którym się nie chce pracować - mówiła tow. Danuta... więcejTych chuliganów bronią mąciciele i gracze polityczni. Dlatego potępiamy tych, którym się nie chce pracować - mówiła tow. Danuta Janas, sprzedawczyni z Radomia, na spotkaniu z Edwardem Gierkiem w Radomiu w czerwcu 1977 r. zwiń
  • Przemówienie Piotra Jaroszewicza w Sejmie 31.03.1977 Prezes Rady Ministrów przedstawia decyzję rządu o realizacji programu społecznego. Mówi o wrogiej Polsce propagandzie i o... więcejPrezes Rady Ministrów przedstawia decyzję rządu o realizacji programu społecznego. Mówi o wrogiej Polsce propagandzie i o mącicielach, którzy występują przeciw socjalistycznej ojczyźnie. zwiń
  • Przemówienie Gierka na IV Plenum KC, 9.09.1976 Edward Gierek odczytuje referat Biura Politycznego KC PZPR. Nawiązuje do koniecznych podwyżek, mówi o trudnościach w zaopatrzeniu.