Bitwa Warszawska
Section01
Bitwa Warszawska 1920
Section04
18. bitwa w dziejach świata "Jest rzeczą prawdopodobną, że bitwa pod Warszawą ocaliła Europę Środkową i część Zachodniej przed przed fanatyczną tyranią sowiecką" – zapisał brytyjski dyplomata lord Edgar D’abernon. więcej
18. bitwa w dziejach świata
Section06

Wojna polsko-bolszewicka

Wyprawa kijowska

Bitwa warszawska

Front galicyjski

Bitwa nad Niemnem

Section08

Wspomnienia świadków

płk Mieczysław Lisiewicz (1887-1975)

Oficer lotnictwa, obserwator w 6. Pułku Lotniczym we Lwowie. W międzywojniu dziennikarz, literat i kierownik lwowskich teatrów. Po wybuchu II wojny światowej m.in. adiutant sztabowy gen. Władysława Sikorskiego. Później służył w dowództwie Polskich Sił Powietrznych. Po wojnie pozostał na emigracji.

Wspomina gen. Władysława Sikorskiego dowodzącego V Armią na Podolu i spotkanie z premierem Wincentym Witosem.

  • - Optymizm Sikorskiego - jedna z najbardziej charakterystycznych jego cech - podnosił żołnierzy na duchu. (RWE, 6.04.1970)

Wanda Pełczyńska (1894-1976)

Kurierka I Brygady Legionów. Nauczycielka w Seminarium Nauczycielskim w Warszawie. 1923-1927 - redaktor naczelna "Bluszczu", 1935-1938 - posłanka na Sejm. Jako żołnierz AK walczyła w Powstaniu Warszawskim. Od 1945 na emigracji.

Opowiada, jak w czasie wojny polsko-bolszewickiej jako instruktorka oświatowa wraz z koleżankami pomagała żołnierzom.

  • - Zorganizowałyśmy ruchome gospody frontowe, w których żołnierze mogli napić się herbaty, a nawet poczytać. (RWE, 9.09.1970)

Jan Bociański (1902-1974)

Uczestnik powstania wielkopolskiego. Po wojnie polsko-bolszewickiej sekretarz premierów. W latach 1931-1933 attaché wojskowy. Uczestnik kampanii wrześniowej, służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Po wojnie na emigracji.

Opowiadał o swoich przeżyciach w czasie wojny polsko-bolszewickiej.

  • - Dowódca pułku miał tak obtarte nogi, że boso poprowadził oddział do ataku na bagnety. (RWE, 17.06.1970)

gen. Antoni Szymański (1894-1973)

W czasie I wojny światowej w niemieckiej armii. Ranny pod Verdun. Wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. W latach 1929-1931 oficer polskiego wywiadu, do 1939 attaché wojskowy w Berlinie. We wrześniu 1939 trafił do sowieckiej niewoli. Wyszedł z ZSRS z Armią Andersa.

W 1920 roku dowodził kompanią, a następnie batalionem 55. Pułku Piechoty. Wspominał kontrofensywę znad Wieprza.

  • - Natrafiliśmy na zwłoki bestialsko pomordowanych naszych rannych z odciętymi kończynami i wykłutymi oczyma. (RWE, 30.07.1970)

ppłk Kornel Krzeczunowicz (1894-1988)

Od 1914 roku w armii austriackiej, od 1919 w Wojsku Polskim. W dwudziestoleciu międzywojennym zajmował się rodzinnym majątkiem. Po klęsce wrześniowej przedostał się do Francji, a potem do Wielkiej Brytanii. Na emigracji do końca życia.

Dowódca 8. Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego wspomina bitwę pod Komarowem.

  • - Na szczycie góry horyzont poczerniał, masa kawalerii kozackiej rzuciła się na nas, na słaby pułk szwoleżerów. Zaczęła się walka wręcz. (RWE, 13.01.1980)

Karol Poznański (1893-1971)

W sierpniu 1920 roku wstąpił jako ochotnik do 1. Pułku Artylerii Polowej. Sekretarz Delegacji Polskiej do Rokowań Pokojowych w Rydze. Od 1927 roku konsul generalny w Paryżu, w latach 1934-1945 konsul generalny RP w Wielkiej Brytanii.

Wspominał negocjacje pokojowe w Rydze m.in. dotyczące zwrotu skarbów kultury i wymianę jeńców wojennych.

  • - Delegacje polska i sowiecka oraz goście zebrali się punktualnie. W napięciu czekano na sekretarza delegacji polskiej, który miał odebrać z drukarni tekst traktatu. (RWE, brak daty)

gen. Maxime Weygand (1867-1965)

W czasie wojny polsko-bolszewickiej stał na czele francuskiej Misji Wojskowej w Polsce. W 1940 roku Naczelny Wódz Sił Zbrojnych Francji. Jako minister obrony w rządzie Vichy krytykował kolaborację z Niemcami. Aresztowany przez Niemców w 1942 roku. Po wojnie sądzony za zdradę. Ostatecznie oczyszczony z zarzutów i zrehabilitowany.

Wspominał przygotowania do bitwy warszawskiej.

  • - Plan bitwy pod Warszawą był planem polskim, opracowanym przez polski Sztab Generalny – mówił gen. Maxime Weygand. (RWE, 18.04.1954)

gen. Józef Werobej (1890-1976)

W I wojnie światowej służył w armii rosyjskiej. Po wybuchu rewolucji październikowej uczestniczył w formowaniu Dywizji Syberyjskiej. W kampanii wrześniowej dowodził 9. Dywizją Piechoty. W niemieckiej niewoli do końca wojny. Po uwolnieniu trafił do II Korpusu Polskiego. Do końca życia na emigracji.

W czasie wojny 1920 roku dowodził 83. Pułkiem Piechoty. Wspominał ochotników, którzy trafili do jego pułku.

  • - Przydzielony do 2. Pułku Piechoty, znalazłem 2000 ochotników: studentów, uczniaków, harcerzy, którzy ani strzelać ani bić się nie potrafili. (RWE, 19.06.1970)

gen. Wacław Piekarski (1893-1979)

Wcielony w 1914 roku do armii rosyjskiej. Przedostał się do Francji i wstąpił do Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera. Od 1919 roku dowódca 1. Pułku Strzelców. Później w Sztabie Generalnym. W 1939 roku dowódca 41. Dywizji Piechoty. Wojnę spędził w niewoli niemieckiej. Nie wrócił do Polski.

Wspominał inspekcję przeprowadzoną przez Józefa Piłsudskiego w Zwiahlu.

  • - Marszałek chciał koniecznie dotrzeć do żołnierzy na pierwszej linii. Podchodził do nich, pytał skąd są, kiedy ostatni raz brali kąpiel. (RWE, brak daty)

gen. Ludomił Rayski (1892-1979)

Syn powstańca styczniowego, który emigrował do Turcji. W I wojnie światowej walczył w tureckiej armii. Jeden z najbardziej znanych pilotów wojny polsko-bolszewickiej. Od 1926 roku szef polskiego Departamentu Lotnictwa. Pomysłodawca pionierskiego lotu Warszawa-Tokio-Warszawa. Po klęsce 1939 roku na Zachodzie.

Dowodził słynną Eskadrą Kościuszkowską, zrzeszającą amerykańskich pilotów, ochotników w Wojsku Polskim.

  • - Nasze zadanie polegało na rozpoznaniu, bombardowaniu, ostrzeliwaniu przeciwnika. Spotkania z lotnictwem wroga były rzadkie. (RWE, 16.06.1970)

gen. Wilhelm Orlik-Rückemann (1894 -1986)

W I wojnie światowej w Legionach Polskich. W wojnie 1920 roku dowódca 1. Pułku Czołgów. W przeddzień wybuchu II wojny światowej objął stanowisko dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza. Jego zgrupowanie - obok obrońców Helu i wojsk Kleeberga – najdłużej walczyło w 1939 roku. Po klęsce wrześniowej przedostał się do Anglii. Nie wrócił do Polski.

Opowiadał o udziale 1. Pułku Czołgów w wojnie polsko-bolszewickiej.

  • - Dla obrony linii kolejowych umieszczano czołgi na wagonach, w ten sposób tworzyliśmy pociągi półpancerne. (RWE, 30.04.1970)

gen. Klemens Rudnicki (1897-1992)

Pionier polskiego skautingu. W I wojnie światowej w armii austriackiej. W latach 1918-1926 służył w 2. Pułku Szwoleżerów. W 1939 roku we Lwowie aresztowany przez NKWD. Po zwolnieniu wstąpił do Armii Andersa. Walczył o Monte Cassino. Przejął po gen. Stanisławie Maczku dowództwo nad 1 Dywizją Pancerną. Został na emigracji.

Wspominał swój udział w wyprawie kijowskiej w wojnie 1920 roku.

  • - Piłsudski jawił się nam jak hetman Stefan Czarniecki z "Trylogii" Sienkiewicza. (RWE, brak daty)

gen. Bronisław Regulski (1886-1961)

W 1914 roku w armii rosyjskiej, od 1917 roku w sztabie 1 Korpusu Polskiego w Rosji. W czasie wojny polsko-bolszewickiej kierownik Sekcji Redakcji Rozkazów w Naczelnym Dowództwie. Po wojnie 1920 roku oficer łącznikowy w Komisariacie Ligii Narodów w Gdańsku. W 1939 roku przedostał się na Zachód. Zmarł na emigracji.

Wspominał pracę nad sformułowaniem rozkazu bitwy warszawskiej.

  • - Dostałem szkic planu bitwy nakreślony ołówkiem do przepisania na maszynie, widziałem na nim parafę Marszałka, gen. Rozwadowskiego i płk. Piskora. (RWE, brak daty)

gen. Marian Kukiel (1885-1973)

W I wojnie światowej walczył w Legionach Polskich. Dowódca pułku, a następnie brygady piechoty w wojnie 1920 roku. Od 1923 roku szef Biura Historycznego Sztabu Generalnego. Od 1939 roku na emigracji. W latach 1942-1949 minister obrony narodowej w rządzie emigracyjnym, później dyrektor Instytutu Polskiego i Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie.

Wspominał waśnie, jakie rozgorzały po zwycięstwie nad bolszewikami między obozami politycznymi.

  • - We wrześniu 1920 roku nie oddychało się w Warszawie radością zwycięstwa i duchem jedności. Zwycięstwo nie scementowało narodu. (RWE, 19.07.1964)

gen. Józef Smoleński (1894-1978)

W I wojnie światowej kawalerzysta w Legionach Polskich. W latach 30. XX wieku kierował Centrum Wyszkolenia Kawalerii. Po wrześniu 1939 roku przedostał się do Francji. Przez pewien czas odpowiedał za kontakt z ruchem oporu w kraju. Do końca życia pozostał na emigracji.

Wspominał boje 7. Pułku Ułanów w bitwie pod Cycowem na Chełmszczyźnie, nad rzeką Świnką.

  • - Rozkaz wymarszu na koncentrację do decydującej bitwy z bolszewikami wywołał w szeregach pułku podniecenie. "Dość tego cofania, znów idziemy naprzód" - mówiliśmy. (RWE, 7.05.1970)

gen. Tadeusz Malinowski (1888-1980)

Legionista od 1914 roku, przedostał się do Francji, gdzie współorganizował Błękitną Armię. Powrócił z nią do kraju w 1919 roku. Podczas wojny polsko-bolszewickiej służył w Sztabie Armii Ochotniczej. Od 1936 roku I zastępca szefa Sztabu Generalnego. Po II wojnie światowej pozostał na emigracji.

Wspominał, jak zorganizował zespół najwybitniejszych pisarzy i plastyków, twórców polskiej propagandy wojennej.

  • - Wychodząc z zebrania, pisarz Kornel Makuszyński powiedział mi: "Teraz nareszcie czuję się żołnierzem". (RWE, 18.06.1970)

gen. Aleksander Pragłowski (1895-1974)

Podczas I wojny światowej walczył w armii austriackiej, gdzie zdobył doświadczenie jako dowódca kawalerii. Służył w Wojsku Polskim do II wojny światowej, którą spędził w niemieckiej niewoli. Nie wrócił do Polski.

W czasie wojny 1920 roku szef sztabu Korpusu Jazdy gen. Juliusz Rómmla. Wspominał bitwę pod Komarowem, uznawanej za jedno z największych starć konnych XX wieku.

  • - Na naszym kontynencie była to ostatnia tak wielka walka, w której oddziały kawalerzystów walczyły w szykach konnych i za pomocą szabli. (RWE, 2.09.1970)

gen. Stefan Dembiński (1887-1972)

Karierę wojskową rozpoczął podczas I wojny światowej w armii austriackiej. Od 1918 roku w Wojsku Polskim.W czasie wojny 1920 roku dowodził 9. Pułkiem Ułanów. Po klęsce wrześniowej 1939 roku przedostał się na Węgry, gdzie był przedstawicielem Naczelnego Wodza. Od 1941 roku szef Gabinetu Wojskowego Prezydenta RP na uchodźstwie.

Wspominał udział ułanów w bitwie pod Komarowem 31 stycznia 1920.

  • - Nie było czasu na rozważania. Rozkaz był "szarżować". Pułk podchodził do wzgórza. Sformowałem kolumnę plutonami i ruszyłem galopem w środek nieprzyjaciela. (RWE, brak daty)

Adam Ciołkosz (1901- 1978)

W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z głównych postaci Polskiej Partii Socjalistycznej. Zasiadał dwukrotnie w ławach Sejmu. Był więźniem twierdzy w Brześciu. Działalność polityczną kontynuował na emigracji, na której znalazł się podczas II wojny światowej. Nie wrócił do Polski.

Dowodził półbatalionem w bitwie nad Niemnem, w której został ranny.

  • - Bitwa nad Niemnem przyniosła orężowi polskiemu tryumf, krajowi dała wolność i upragniony pokój. (RWE, 17.06.1970)

gen. Kazimierz Glabisz (1893-1981)

W I wojnie światowej w armii niemieckiej. W powstaniu wielkopolskim służył w Dowództwie Głównym Powstania. W czasie wojny 1920 roku w Kwaterze Polowej Naczelnego Wodza i w Adiutanturze Generalnej. Po wrześniu 1939 roku przedostał się na Zachód. Służył w Polskich Siłach Zbrojnych. Pozostał na emigracji.

Wspominał atmosferę pracy w sztabie Naczelnego Wodza.

  • - Jakie były źródła optymizmu? U większości wiara w geniusz Naczelnego Wodza, u innych energia i pomysłowość gen. Rozwadowskiego. (RWE, 5.11.1970)

gen. Mieczysław Słowikowski (1896-1989)

Od 1915 roku w Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego, w którym służył aż do demobilizacji po II wojnie światowej. Pracował w wywiadzie. Pozostał na emigracji.

W 1920 roku dowodził batalionem 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej, w którym służył ks. Ignacy Skorupka. Wspominał ostatnie chwile kapelana.

  • - Szedł wyprostowany, a usta jego poruszały się lekko, prawdopodobnie szeptał modlitwę, prosząc Królową Polski o zwycięstwo. (RWE, 5.11.1970)

gen. Zygmunt Czarnecki (1900-1966)

Był współtwórcą Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich. Po klęsce wrześniowej w 1939 roku znalazł się w sowieckiej niewoli. Wyszedł z ZSRR z Armią Andersa i służył w II Korpusie Polskim. Po wojne pozostał na emigracji.

Wspominał atmosferę w Kijowie po wkroczeniu wojsk polskich 7 maja 1920.

  • - Ludność miasta wyległa na ulice wolne od bolszewików. Wiwatowano na cześć naszych żołnierzy. (RWE,10.05.1970)
Section10
Decydowali o losach wojny
Section12
Komentarze historyków

płk Juliusz Tym

- Marszałek Józef Piłsudski wzorował się na napoleońskiej sztuce wojennej.

prof. Zbigniew Wawer

- To była decydująca bitwa, która uratowała na początku XX wieku Europę przed komunizmem.
Section14
Z Archiwum Polskiego Radia i Radia Wolna Europa
Decydowały się losy świata

- Jest rzeczą wielce prawdopodobną, że bitwa pod Warszawą uratowała Europę Zachodnią przed fanatyczną tyranią sowiecką – stwierdził prof. Michał Klimecki. (PR, 15.08.2007)

Ku dawnym granicom

- Stan ni to wojny ni pokoju nie mógł utrzymywać się długo między Polską a Rosją – słyszymy w audycji Tadeusza Mieleszki z cyklu "Wielka wojna polska". (RWE, 6.04.1980)

Kluczem była Ukraina

- Piłsudski nie dążył do określenia dokładnej granicy wschodniej, ale utworzenia związanej z Polską, niepodległej Ukrainy – mówił prof. Andrzej Garlicki. (PR, 14.08.2000)

Sojusz z Petlurą

- Ofensywa bolszewicka zagrażająca Ukrainie, skłoniła władze ukraińskie do próby kompromisu wojskowo-politycznego z Polakami – uznał dr Janusz Osica. (PR, 8.10.2001)

Naród zjednoczony

- Nastąpiło moralne odrodzenie się społeczeństwa. Postawa religijna odegrała bardzo ważna rolę – powiedział prof. Andrzej Ajnenkiel. (PR, 15.08.1998)

Brak czasu na wątpliwości

- Byłem za młody na wątpliwości, musiałem ratować siebie, rodzinę i kraj - wspominał uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w reportażu Janusza Deblessema. (PR, 20.08.1992)

Chłopskie wojsko

Opowieść o roli chłopów w wojnie polsko-bolszewickiej, ilustrowana wspomnieniami Jana Rakowskiego, rolnika ze wsi Czarnoty w województwie ciechanowskim. (PR, 15.08.1990)

Wysiłek całego narodu

Odezwy do chłopów, deklaracje robotników, zaciągi harcerzy i… zakaz sprzedaży alkoholu. O solidarności społeczeństwa w dobie wojny mówi Tadeusz Żenczykowski. (RWE, 17.08.1980)

Witos w 1920 roku

- Od was, bracia włościanie zależy, czy Polska będzie wolnym państwem ludowym, w którym lud będzie żył szczęśliwie – mówił premier Wincenty Witos. (RWE, 26.07.1978)

Dwie wizje Polski

- Józef Piłsudski i Roman Dmowski, dwaj wielcy antagoniści, dostrzegali potrzebę jakiegokolwiek, choćby doraźnego kompromisu – mówił dr Janusz Osica. (PR, 2.10.2001)

Flotylla wiślana

O udziale polskiej Marynarki Wojennej w wojnie polsko-bolszewickiej opowiada komandor Józef Dyskant. (PR, 20.08.1990).

Czerwona łuna nad Pragą

- Rosjanie chcieli przekroczyć Wisłę na północy i zaatakować miasto od zachodu, wiążąc je równoczesnie frontalnym atakiem od strony Pragi – mówił dr Janusz Osica. (PR, 9.10.2001)

Konny blitzkrieg

- Armia konna odgrywała rolę porównywalną z tym, czym podczas II wojny światowej były zagony pancerne – słyszymy w audycji z cyklu "Wielka wojna polska". (RWE, brak daty)

Hordy ze wschodu

- Kozacy nie stanowili większości w armii Budionnego, chociażby dlatego, że większość kozactwa była źle nastawiona do władzy radzieckiej – mówił Bohdan Skaradziński. (RWE, 18.05.1990)

Bestialstwo żołdaków Gaja

- Ludzie Gaja-Chana użyli 43 jeńców polskich jako manekinów do ćwiczeń szablą – słyszymy w audycji Tadeusza Mieleszki. (RWE, 7.04.1980)

Piąta kolumna

- Sowiety walczyły z Polską na dwa sposoby: jawnie na polach bitew i podstępnie operując Komunistyczną Partią Robotniczą Polski – wyjaśniał Tadeusz Żenczykowski. (RWE, 18.01.1993)

Decydujące starcie

Bitwa warszawska zadecydowała o wyniku wojny. Składała się z trzech elementów: obrony Warszawy, działań zaczepnych nad Wkrą i uderzenia znad Wieprza. (PR, brak daty)

Męczennik wojny z bolszewikami

- Poszedł w pierwszym szeregu z krzyżem, jako kapłan prowadzący żołnierzy do walki – mówił o ks. Ignacym Skorupce historyk Stanisław Maria Jankowski. (PR, 16.08.2000)

Plan bitwy w rękach wroga

- Najściślej tajny rozkaz wpadł w ręce bolszewików, lecz Tuchaczewski nie uwierzył, że był on autentyczny – mówił Wacław Jędrzejewicz, historyk i polityk. (RWE, 9.08.1980)

My ich zatrzymaliśmy

"Towarzysze! Europa przed wami. Drzwiami jest Polska! Naprzód marsz!" - brzmiał rozkaz gen. Michaiła Tuchaczewskiego. (PR, brak daty)

Bóg jest z nami!

- Zwycięstwo w święto Matki Boskiej podziałało na umysły. Tłumy, które zapełniały kościoły Warszawy, ujrzały w tej bitwie ziszczenie modlitw – mówił Andrzej Pomian. (RWE, brak daty)

Czuliśmy się zwycięzcami

Strategia Piłsudskiego w wojnie polsko-bolszewickiej, wspomnienia świadków z pogoni za bolszewikami. Audycja dokumentalna Tadeusza Mieleszki. (RWE, 6.04.1980)

Współpraca z Węgrami

- Żołnierz polski w bitwie warszawskiej strzelał amunicją z Węgier - mówił prof. Janusz Odziemkowski. (PR, 20.07.2016)

Pościg pod Mławą

- Czołgi były w owym czasie bronią, na której mało kto znał się oprócz nas, buńczucznych dwudziestolatków - wspominał mjr Bohdan Jeżewski. (RWE, 11.08.1970)

Po upragniony pokój

- Dla wykrwawionej Polski przedłużanie wojny mogło być niebezpieczne. Józef Piłsudski zmierzał do szybkiego jej zakończenia – uznał dr Janusz Osica. (PR, 11.10.2001)

To nie był przypadek

- Cudów na wojnie nie ma, nie w takiej skali. To był bardzo dobry, precyzyjnie zrealizowany plan wojskowy - stwierdził prof. Janusz Odziemkowski. (PR, 23.09.2007)

Marsz Armii Czerwonej na Zachód

- Kto ocalił Europę przed bolszewikami w 1920 roku - marszałek Piłsudski czy generał Weygrand? Audycja Doroty Truszczak z prof. Januszem Odziemkowskim. (PR, 29.08.2007)

A gdybyśmy przegrali...

- Klęska Polski mogłaby doprowadzić do sojuszu niemiecko-sowieckiego, takiego paktu Ribbentrop-Mołotow w 1920 roku – mówił prof. Andrzej Ajnenkiel. (PR, 13.11.1994)

Dowódcy oceniają wojnę

- Książka "Rok 1920" jest formą polemiki Piłsudskiego z publicystyką Tuchaczewskiego. Przy czym polemiki niesłychanie eleganckiej – mówił prof. Andrzej Garlicki. (PR, 18.01.1990)

"Lewa wolna"

- To najważniejszy utwór Józefa Mackiewicza. Pisarz wraca do swojego udziału w wojnie polsko-bolszewickiej – przekonywał prof. Włodzimierz Bolecki. (PR, 19.08.2014)

Historia na cenzurowanym

- W czasach PRL o okresie wojny polsko-bolszewickiej, czy stosunków polsko-rosyjskich w międzywojniu nie można było pisać - wspominał historyk Andrzej Zakrzewski. (PR, 15.08.1995)

Zarzuty rosyjskich historyków

- Podnoszone przez Rosjan zarzuty, że Polacy zagłodzili i wymordowali 60 tysięcy jeńców są absurdalne – mówił dr Aleksander Achmatowicz, historyk. (PR, 30.12.1994)

Section16
"Lewa wolna" Józef Mackiewicz Powieść wydaną po raz pierwszy przez londyńskie wydawnictwo Krąg w 1965 roku w cyklu "Słynne powieści" w radiowej Dwójce czytał Jerzy Radziwiłowicz. więcej
Lewa wolna Józef Mackiewicz
Mackiewicz podważał rolę Piłsudskiego
Mackiewicz podważał rolę Piłsudskiego prof. Rafał Habielski: Józef Mackiewicz zaraz po wojnie 1920 roku uważał, że zagrożeniem dla Polski jest Związek Sowiecki. więcej
Section20
Polecane
serwisy:
Wielka Wojna 1914-1918
Józef Piłsudski
Radio Wolna Europa
Współpraca:
polecamy
Powieść „Lewa wolna” Józefa Mackiewicza umieściliśmy w serwisie dzięki uprzejmej zgodzie Pani Niny Karsov.