Section33
Section36
Kalendarium
26Marca
Bangladesz: Dzień Niepodległości
1790 – Sejm Czteroletni uchwalił tzw. podatek dochodowy dziesiątego grosza na utrzymanie armii - 225 lat temu
1905 – Zamach bombowy dokonany przez działacza Organizacji Bojowej PPS Stefana Okrzeję na cyrkuł carskiej policji w Warszawie - 110 lat temu
1945 – Utworzenie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego - 70 lat temu
1956 – Premiera w Telewizji Polskiej pierwszego polskiego talk-show Tele-Echo - 60 lat temu
2011 – Oficjalne zakończenie kariery sportowej Adama Małysza podczas specjalnych zawodów na Wielkiej Krokwi w Zakopanem - 5 lat temu
1640 – Założenie uniwersytetu w fińskim Turku - 375 lat temu
1830 – Publikacja Księgi Mormona - świadectwa o Chrystusie, uznawanego przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich - 185 lat temu
1980 – Założenie komercyjnego przedsiębiorstwa Arianespace, zajmującego się transportem kosmicznym - 35 lat temu
1995 – Zniesienie kontroli na wewnętrznych granicach obszaru Schengen - 20 lat temu
2000 – Modlitwa papieża Jana Pawła II przy Ścianie Płaczu w Jerozolimie - 15 lat temu
1226 – Złota Bulla z Rimini cesarza Fryderyka II nadająca Zakonowi krzyżackiemu prawo do zajmowania ziem podczas jego misji w Prusach - 790 lat temu
1636 – W holenderskim Utrechcie założono uniwersytet - 380 lat temu
1791 – Przyjęcie we Francji pierwszej definicji metra - 225 lat temu
1946 – Podpisanie układu o wycofaniu wojsk radzieckich z Iranu - 70 lat temu
1956 – Założenie w Dubnej pod Moskwą Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych - centrum atomistyki krajów RWPG - 60 lat temu
1971 – Proklamacja niepodległości przez Bangladesz - 45 lat temu
1840 – George Smith, brytyjski asyriolog, tłumacz pisma klinowego, samouk, pracownik banku, później Muzeum Brytyjskiego, 1873 autor pierwszego pełnego przekładu asyryjskiego Eposu o Gilgameszu (zm. 1876) - 175 lat temu
1895 – Eugeniusz Pławski, ps. Żeńka, komandor, syn carskiego generała, 1914-18 we flocie rosyjskiej, 1918-48 w Marynarce Wojennej RP, 1932-36 dowódca Dywizjonu Okrętów Podwodnych, 1941 kapitan ORP Piorun (podjął walkę z niemieckim pancernikiem Bismarck),
1920 – Jerzy Pertek, pisarz-marynista, dziennikarz i publicysta, od 1946 praca w wydawnictwach m.in. Ligi Morskiej i poznańskim Ossolineum, popularyzator dziejów polskiej Marynarki Wojennej, autor ok. 2000 artykułów oraz ponad 50 książek i broszur o temat
1930 – Gregory Corso, amerykański poeta, przedstawicieli ruchu beatników, dzieciństwo w sierocińcu, 1954 debiut poetycki tomik The Vestal Lady on Brattle, 1961 autor powieści The American Express (zm. 2001) - 85 lat temu
1516 – Konrad Gesner, szwajcarski bibliograf, przyrodnik, lekarz, lingwista, wydawca, znawca zasobów bibliotecznych, komentator dzieł z różnych dziedzin wiedzy, człowiek Renesansu, autor m.in. - 1551-87 pięciotomowej Historii zwierząt, 1545 pierwszej bibl
1881 – Guccio Gucci, włoski projektant mody, założyciel domu mody Gucci we Florencji i innych miastach włoskich, od 1953 także w USA (zm.1953) - 135 lat temu
1911 – Sir Bernard Katz, brytyjski fizjolog i biofizyk, zajmował się badaniami nad układem nerwowym, 1970 laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za badania nad neuroprzekaźnikami (zm. 2003) - 105 lat temu
1911 – Tennessee Williams, amerykański dramaturg, prozaik i poeta, dwukrotny laureat Nagrody Pulitzera (1948 i 1955), autor m.in. dramatów 1947 Tramwaj zwany pożądaniem, 1955 Kotka na gorącym blaszanym dachu, 1961 Noc Iguany, jego sztuki były wielokrotnie
1916 – Christian Anfinsen, amerykański biochemik, 1943-50 na Harvardzie, potem w National Institutes of Health, 1972 laureat Nagrody Nobla (wraz z Stanfordem Moore'em i Williamem H. Steinem) w dziedzinie chemii za badania nad rybonukleazami - enzymami dzi
1916 – Sterling Hayden, amerykański aktor i pisarz, podczas wojny w OSS - odznaczony Srebrną Gwiazdą, w latach 1941-82 role w 72 filmach, zapamiętany jako policjant McCluskey w Ojcu chrzestnym i gangster Dix w Asfaltowej dżungli, autor autobiografii 1960
1941 – Lella Lombardi, włoska mistrzyni kierownicy, w latach 1974-76 dwanaście startów w wyścigach Formuły 1, starty w 1977 NASCAR, 1984 pierwsza kobieta w cyklu wyścigów DTM (zm.1992) - 75 lat temu
1130 – Sigurd I Krzyżowiec, król Norwegii 1103-30 z dynastii Yngling, współrządził z braćmi, inicjator wprawy (krucjaty) 1107-11 do Ziemi Świętej, zdobywca Smalandii kosztem Szwecji, założyciel 1120 biskupstwa (za zgodą papieża) na Grenlandii (ur. ok. 109
1845 – Aleksander Stanisław Potocki, hrabia, polityk, szambelan Napoleona, właściciel dóbr wilanowskich (1807 nazwanych Natolinem), 1824 senator-kasztelan Królestwa Polskiego, 1829 odznaczony Orderem Orła Białego (ur. 1778) - 170 lat temu
1890 – Afrikan Spir, rosyjski filozof, neokantysta, piszący w języku niemieckim i francuskim, 1867 opuścił Rosję, pobyt w Niemczech i Szwajcarii, zdaniem znawców jego praca 1873 Myśl a rzeczywistość miała wpływ na twórczość Friedricha Nietzschego (ur. 183
1945 – David Lloyd George, działacz Partii Liberalnej, 1916-22 premier Wielkiej Brytanii, 1916 minister wojny, jeden z sygnatariuszy Traktatu wersalskiego, niechętny interesom odradzającej się Polski (ur. 1863) - 70 lat temu
1980 – Stanisław Stampf’l, dziennikarz i literat, 1941 żołnierz AK (ps. Gryf), twórca 1945 w LWP Teatru Domu Żołnierza Awangarda, po wojnie - studia polonistyczne na UMK, autor słuchowisk, współautor radiowych Matysiaków, 1968-71 redaktor miesięcznika Dia
1881 – Florian Ceynowa, (kasz. Cenôwa), kaszubski lekarz, badacz folkloru i języka kaszubskiego, nazywany budzicielem Kaszub, 1846 na czele oddziału powstańczego, aresztowany przez Prusaków, 1847 skazany na karę śmierci, 1848 amnestionowany, wydawca m.in.
1991 – Lechosław Marszałek, reżyser i scenarzysta filmów animowanych, twórca postaci psa Reksia - bohatera 68 odcinków serialu animowanego dla dzieci, także Przygód Błękitnego Rycerzyka i reżyser wielu odcinków Bolka i Lolka (ur.1922) - 25 lat temu
1996 – Edmund Muskie, urodzony jako Edmund Marciszewski, amerykański polityk pochodzenia polskiego, działacz Partii Demokratycznej, 1954-58 gubernator, 1959-80 senator stanu Maine, 1980-81 sekretarz stanu USA (ur.1914) - 20 lat temu
2001 – Piotr Sobociński, operator filmowy, absolwent PWSFTviT w Łodzi, w latach 1983-2001 autor zdjęć do 28 filmów, współpracownik Krzysztofa Kieślowskiego, za zdjęcia do Trzy kolory. Czerwony nominowany do Oscara, zmarł podczas prac nad filmem 24 godziny
2011 – Harry Coover, amerykański chemik i wynalazca, autor 460 patentów w tym 1942 odkrywca cyjanoakrylanu metylu od 1958 dostępnego jako Super Glue, wprowadzony przez amerykański urząd patentowy do Hall of Fame wynalazców narodowych (ur. 1917) - 5 lat te
Section37