Nauka

Mogłaby zaćmić galaktykę. Najpotężniejsza supernowa w historii

14.01.2016 23:23
Gigantyczny i najjaśniejszy z dotychczas wykrytych wybuchów gwiazdy, tzw. supernowej, wykrył międzynarodowy zespół astronomów - poinformowało w swym ostatnim wydaniu czasopismo "Science".
Pixabay.com
Pixabay.com

Wybuch był tak potężny, że łatwością przyćmiłby całą galaktykę Drogi Mlecznej, w której znajduje się Układ Słoneczny. Do gigantycznej eksplozji doszło - według wstępnych ocen - w galaktyce odległej o 3,8 mld lat świetlnych od Ziemi.

To niezwykłe zjawisko zaobserwowano w ub. r. w ramach programu ASASSN (All-Sky Automated Survey for SuperNovae) za pomocą sieci teleskopów rozmieszczonych całej Ziemi. Według "Science" był to "najpotężniejszy wybuch supernowej obserwowany kiedykolwiek podczas całej historii ludzkości".

Wybuchy supernowych, olbrzymich i niezwykle masywnych gwiazd rozrywanych przez wewnętrzne siły, które okazują się silniejsze niż grawitacja usiłująca im zapobiec, udaje się zaobserwować bardzo rzadko.

Wybuch supernowej jest - według ocen naukowców - zazwyczaj 20 razy jaśniejszy od światła emitowanego przez przeciętną galaktykę spiralną, do których zalicza się Droga Mleczna. Czasami eksplozja jest 50 razy jaśniejsza, czyli 570 mld razy jaśniejsza od naszego Słońca.

Ostatni wybuch, który otrzymał nazwę ASASSN-15lh, był dwa razy silniejszy od poprzednio obserwowanego rekordu.

Jeden z astronomów uczestniczących w projekcie, Sobo Dong z uniwersytetu w Pekinie, powiedział, że był tak zafascynowany zjawiskiem, że "nie mógł spać przez całą noc".

Inny naukowiec Benjamin Shappee z Carnegie Institution for Science, w Pasadenie (Kalifornia) określił wybuch jako "surrealistyczny". - Tego rodzaju odkrycia są powodem, dla którego jestem astronomem. Natura jest bardzo mądra i czasami ma większą wyobraźnię niż my - napisał w e-mailu.

Naukowcy zgodnie stwierdzają, że wybuch był tak potężny i wyemitował tak wielką ilość energii, że postawił pod znakiem zapytanie wszystkie dotychczasowe teorie dotyczące gwiazd supernowych. Nic nie wiadomo w szczególności o mechanizmie zjawiska ani o źródle tak niewyobrażalnej ilości energii.

Naukowcy podejrzewają, że we Wszechświecie mogą znajdować się podobnie potężne gwiazdy grożące w każdej chwili wybuchem. Planowane są szczegółowe dalsze obserwacje, m. in. przy użyciu orbitalnego teleskopu Hubble.

Według Donga wybuch ASASSN-15lh "może zrewidować nasze podejście do fenomenu supernowych".

(PAP)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

NASA znalazła w kosmosie miecz świetlny

20.12.2015 22:22
Teleskop Hubble’a zaobserwował grupę rodzących się gwiazd. Emitują one fascynujące światło, które naukowcom NASA kojarzy się ze znanym gadżetem z Gwiezdnych Wojen.
NASA znalazła w kosmosie miecz świetlny
Foto: NASA/Teleskop Hubble'a.
Posłuchaj
00'40 NASA znalazła gwiazdę jak miecz świetlny - IAR, Rafał Motriuk
więcej

Jest to system protogwiazd w naszej galaktyce - Drodze Mlecznej. Nie widać ich zbyt dokładnie; przesłania je chmura kosmicznego gazu i pyłu. Ale widać wyraźnie wydobywające się w przeciwnych kierunkach dwa wąskie świecące strumienie.

- Nam to się kojarzy z mieczem świetlnym, tylko takim który ma dwa ostrza, a nie jedno - tłumaczy dr Jennifer Wiseman z NASA. Dodaje, że to normalne zjawisko dla takich gwiazd-niemowlaków.

Naukowcy podkreślają jednocześnie, że za kilka lat prawdopodobnie zdjęcia będą jeszcze lepsze, bo wysłużony teleskop Hubble’a zastąpi w kosmosie nowoczesny teleskop Jamesa Webba.

(IAR)

Zobacz więcej na temat: astronomia kosmos NASA nauka

Czytaj także

Czy astronomia stała się pop-nauką?

29.12.2015 11:14
Kiedyś astronomia była domeną naukowców. Obecnie pasjonuje się nią coraz więcej osób, a planetaria powstają jak grzyby po deszczu.
Nocne niebo zachwyca coraz większe rzesze Polaków (zdjęcie ilustracyjne)
Nocne niebo zachwyca coraz większe rzesze Polaków (zdjęcie ilustracyjne)Foto: Skeeze/Pixabay
Posłuchaj
06'34 Czy astronomia stała się pop-nauką? (Zapraszamy do Trójki - ranek)
więcej

Polacy zachwycili się gwiazdami i coraz chętniej patrzą w niebo. Wpływa na to między innymi popularyzacja astronomii i badań kosmicznych. - Ludzie lubią patrzeć w gwiazdy. Trzeba tylko dać im do tego impuls - mówi w Trójce Karol Wójcicki z Centrum Nauki Kopernik.

Na antenie Trójki pytamy, czy astronomia stała się w Polsce pop-nauką, i zdradzamy, w jakim mieście zostanie wkrótce otwarte najbardziej nowoczesne planetarium w Europie.

***

Tytuł audycji: Zapraszamy do Trójki - ranek
Prowadzi: Marcin Łukawski  
Autor: Kuba Witkowski
Data emisji: 29.12.2015
Godzina emisji:
6.23, 6:37

iwo/mk

Czytaj także

Leci kometa. Możesz ją zobaczyć przez lornetkę

13.01.2016 21:00
Ma rzadko spotykane dwa ogony i przelatuje niedaleko Ziemi. Kometę Catalina można obserwować przez lornetkę, albo lepiej - przez teleskop.
Kometa Catalina
Kometa CatalinaFoto: NASA.
Posłuchaj
00'35 Leci kometa Catalina - IAR, Rafał Motriuk
więcej

Nocą trzeba spojrzeć w kierunku Wielkiej Niedźwiedzicy. Kometa powinna być widoczna jako niewielka, okrągła, blada plamka.

Jeden z jej ogonów jest gazowy, drugi składa się z drobinek pyłu. Kometa powoli oddala się od Słońca ale zbliża do Ziemi, w najmniejszej odległości od naszej planety - stu ośmiu milionów kilometrów znajdzie się w niedzielę.

Astronomowie mówią, że okazja do obserwacji jest tylko jedna: Catalina prawdopodobnie zostanie wyrzucona poza układ słoneczny, poleci w przestrzeń międzygwiezdną i nigdy do nas nie wróci.

(IAR)

Zobacz więcej na temat: astronomia kometa nauka