Posępny, brzydki, nietowarzyski – taki był Michał Anioł

Polskie Radio
Bożena Sarnowska 18.02.2013
Jacopino del Conte, Portret Michała Anioła (fragment), ok. 1535
Jacopino del Conte, Portret Michała Anioła (fragment), ok. 1535, foto: Wikipedia/domena publiczna

Zmarł w Rzymie, 18 lutego 1564 r. Papież pragnął, by wielkiego artystę pochowano w Bazylice św. Piotra, ale ciało Michała Anioła potajemnie wykradziono, wywieziono do Florencji i uroczyście pogrzebano w kościele Santa Croce.

Michelangelo Buonarroti uznawany jest za jednego z najwybitniejszych artystów wszechczasów. ”Nie przekroczywszy dwudziestu lat, dokładnie wiedział co jest jego powołaniem” – napisał jeden z biografów mistrza renesansu.
Artysta wszechstronny
Rzeźbiarz, malarz, architekt, poeta. Kiedy miał 12 lat związał się z pracownią artystyczną we Florencji. Bardzo szybko zyskał sobie uznanie i to tak duże, że zamieszkał w pałacu wpływowego rodu Medyceuszów. Miał tam swój własny pokój, dostawał też pensję – 5 dukatów dziennie.
Był człowiekiem ogromnie zamożnym, ale też niesłychanie pracowitym. Wszędzie, gdzie przebywał tworzył. Talentów miał znacznie więcej niż każdy inny człowiek. Tworzył w każdym materiale. - Jeden z Medyceuszy w zimie roku 1493 zlecił mu wykonanie bałwana ze śniegu, no i ponoć go stworzył – słyszymy w audycji z cyklu ”Mieć 19 lat”. - Bałwan przetrwał całą zimę .
Z oczywistych powodów nie przetrwał do naszych czasów. Niestety podobny los spotkał wiele wczesnych dzieł Michała Anioła, które wykonał podczas pobytu na dworze Medyceuszów. Z kronik wiemy, że stworzył wtedy m.in. posąg Herkulesa, który miał 2,5 m wysokości. Te dzieła jednak, które pozostały świadczą o absolutnej wielkości mistrza.
Epoka mistrzów
Biografię artysty przedstawił Dariusz Aleksandrowicz w audycji z cyklu ”Ludzie, epoki, obyczaje” nadanej 31 grudnia 1976 r. - Życie tego geniusza nie było usłane różami – słyszymy w programie. – Żył 89 lat, w epoce, w której każdy rok należałoby liczyć podwójnie.
Michelangelo Buonarroti urodził się 6 marca 1475 r. w pobliżu Florencji, w Caprese. Od najwcześniejszych lat zdradzał niepospolity talent do rysunku, co w ówczesnych czasach nie należało do rzadkości. Rafael, Leonardo da Vinci, Donatello, Brunelleschi, Verrocchio, Botticelli – trudno byłoby przedstawić wszystkich mistrzów włoskiego Odrodzenia.
Największe dzieła
Michał Anioł opuścił Florencję w roku 1496, udał się do Rzymu, cztery lata później ukazało się jego mistrzowskie arcydzieło: ”Pieta”. – Ktokolwiek był w Bazylice św. Piotra w Rzymie, świątyni nierozłącznie związanej z jego imieniem, komukolwiek dane było oglądanie tej rzeźby w oryginale, wie, że oderwać się od niej nie sposób, że więzi ona na długo myśl, wzrok i uczucia, a wspomnienie jej przechowuje się przez całe życie – komentował autor audycji.
Wiosną 1501 r. artysta powrócił do Florencji. Przystąpił wówczas do pracy nad kolejną słynną rzeźbą – posągiem Dawida. – Ta cudowna rzeźba, pełna siły i napięcia stanęła po długich sporach na Piazza dei Signori, przed pałacem Vecchio.
Zdaniem niektórych rzeźbić nie jest trudno, wystarczy tylko z bryły marmuru odrzucać to, co niepotrzebne. Michał Anioł był arcymistrzem odrzucania tego, co niepotrzebne w swoich pracach rzeźbiarskich, malarskich, architektonicznych, poetyckich.
Trudny charakter
Wybitny artysta, ale niełatwy w kontaktach z innymi ludźmi. Kronikarze pisali, że Michał Anioł nie miał daru zjednywania sobie przyjaciół. – Brzydki, ze złamanym w młodości nosem, nikłej postury, chorowity, wybuchowy, opętany wyłącznie swoją sztuką zrażał sobie wszystkich, także możnych mecenasów.
Ale tworzył arcydzieła. Niedoścignionym pozostaje plafon w Kaplicy Sykstyńskiej. Jego malowanie zajęło artyście cztery lata, ukończył je w roku 1512. Pokrył malowidłami powierzchnię 500 m kw., z tego większość, leżąc na wysokich rusztowaniach.
Czuł wstręt do błahostek związanych ze światowym życiem, ale umiał kochać i pięknie pisał o miłości.
Prekursor baroku
W roku 1520 rozpoczął pracę nad kolejnym wielkim dziełem swego życia – kaplicą Medyceuszów we florenckim kościele San Lorenzo. Budował ją 14 lat. Jego dzieło ukończył Giorgio Vasari w roku 1557.
Jak zaszeregować Michała Anioła, jakiego kierunku w sztuce był przedstawicielem? - pytał autor audycji. - Michał Anioł mało interesował się światem poza ludzkim – mówił historyk sztuki, prof. Jan Białostocki. – Treść jego sztuki to jest przede wszystkim człowiek i jego przeżycia psychiczne. W sztuce baroku, ten właśnie dynamizm wewnętrzny, psychiczny, który Michał Anioł zapowiadał w swej twórczości, znajdzie pełne rozładowanie.
Zmarł w Rzymie, 18 lutego 1564 r. Za jego życia aż trzynastu papieży zasiadało na Stolicy Piotrowej, a między nimi osławiony Aleksander VI Borgia. Były to czasy sztyletu i trucizny, płonących stosów, wojen politycznych, gospodarczych, religijnych, ale też czasy wielkiego rozwoju sztuk. Wkład Michała Anioła w ten rozwój był ogromny.

Posłuchaj kim był i co stworzył Michał Anioł.

Komentarze:

sortuj
liczba komentarzy: 0
    Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
serwis specjalny wrzesień39

Inni słuchali

Władysław Raczkiewicz. "Zabrakło mu iskry"

Apogeum działalności Władysława Raczkiewicza przypadło na okres ...

Norymberga rozpoczyna ogłaszanie wyroków

Oskarżonym postawiono cztery główne zarzuty: udział w spisku w c...

Kapitulacja bohaterskiej Warszawy

2 października 1944 po 63 dniach walki i daremnego oczekiwania o...

Mahatma Gandhi: za łagodny dla ekstremistów

- Zgasło światło naszego życia i mrok otacza nas zewsząd. Nasz u...

Edyta Stein - odważna kobieta w diabelskich czasach

1 października 1999 św. Edyta Stein została ogłoszona przez Jana...