Posępny, brzydki, nietowarzyski – taki był Michał Anioł

Polskie Radio
Bożena Sarnowska 18.02.2013
Jacopino del Conte, Portret Michała Anioła (fragment), ok. 1535
Jacopino del Conte, Portret Michała Anioła (fragment), ok. 1535, foto: Wikipedia/domena publiczna

Zmarł w Rzymie, 18 lutego 1564 r. Papież pragnął, by wielkiego artystę pochowano w Bazylice św. Piotra, ale ciało Michała Anioła potajemnie wykradziono, wywieziono do Florencji i uroczyście pogrzebano w kościele Santa Croce.

Michelangelo Buonarroti uznawany jest za jednego z najwybitniejszych artystów wszechczasów. ”Nie przekroczywszy dwudziestu lat, dokładnie wiedział co jest jego powołaniem” – napisał jeden z biografów mistrza renesansu.
Artysta wszechstronny
Rzeźbiarz, malarz, architekt, poeta. Kiedy miał 12 lat związał się z pracownią artystyczną we Florencji. Bardzo szybko zyskał sobie uznanie i to tak duże, że zamieszkał w pałacu wpływowego rodu Medyceuszów. Miał tam swój własny pokój, dostawał też pensję – 5 dukatów dziennie.
Był człowiekiem ogromnie zamożnym, ale też niesłychanie pracowitym. Wszędzie, gdzie przebywał tworzył. Talentów miał znacznie więcej niż każdy inny człowiek. Tworzył w każdym materiale. - Jeden z Medyceuszy w zimie roku 1493 zlecił mu wykonanie bałwana ze śniegu, no i ponoć go stworzył – słyszymy w audycji z cyklu ”Mieć 19 lat”. - Bałwan przetrwał całą zimę .
Z oczywistych powodów nie przetrwał do naszych czasów. Niestety podobny los spotkał wiele wczesnych dzieł Michała Anioła, które wykonał podczas pobytu na dworze Medyceuszów. Z kronik wiemy, że stworzył wtedy m.in. posąg Herkulesa, który miał 2,5 m wysokości. Te dzieła jednak, które pozostały świadczą o absolutnej wielkości mistrza.
Epoka mistrzów
Biografię artysty przedstawił Dariusz Aleksandrowicz w audycji z cyklu ”Ludzie, epoki, obyczaje” nadanej 31 grudnia 1976 r. - Życie tego geniusza nie było usłane różami – słyszymy w programie. – Żył 89 lat, w epoce, w której każdy rok należałoby liczyć podwójnie.
Michelangelo Buonarroti urodził się 6 marca 1475 r. w pobliżu Florencji, w Caprese. Od najwcześniejszych lat zdradzał niepospolity talent do rysunku, co w ówczesnych czasach nie należało do rzadkości. Rafael, Leonardo da Vinci, Donatello, Brunelleschi, Verrocchio, Botticelli – trudno byłoby przedstawić wszystkich mistrzów włoskiego Odrodzenia.
Największe dzieła
Michał Anioł opuścił Florencję w roku 1496, udał się do Rzymu, cztery lata później ukazało się jego mistrzowskie arcydzieło: ”Pieta”. – Ktokolwiek był w Bazylice św. Piotra w Rzymie, świątyni nierozłącznie związanej z jego imieniem, komukolwiek dane było oglądanie tej rzeźby w oryginale, wie, że oderwać się od niej nie sposób, że więzi ona na długo myśl, wzrok i uczucia, a wspomnienie jej przechowuje się przez całe życie – komentował autor audycji.
Wiosną 1501 r. artysta powrócił do Florencji. Przystąpił wówczas do pracy nad kolejną słynną rzeźbą – posągiem Dawida. – Ta cudowna rzeźba, pełna siły i napięcia stanęła po długich sporach na Piazza dei Signori, przed pałacem Vecchio.
Zdaniem niektórych rzeźbić nie jest trudno, wystarczy tylko z bryły marmuru odrzucać to, co niepotrzebne. Michał Anioł był arcymistrzem odrzucania tego, co niepotrzebne w swoich pracach rzeźbiarskich, malarskich, architektonicznych, poetyckich.
Trudny charakter
Wybitny artysta, ale niełatwy w kontaktach z innymi ludźmi. Kronikarze pisali, że Michał Anioł nie miał daru zjednywania sobie przyjaciół. – Brzydki, ze złamanym w młodości nosem, nikłej postury, chorowity, wybuchowy, opętany wyłącznie swoją sztuką zrażał sobie wszystkich, także możnych mecenasów.
Ale tworzył arcydzieła. Niedoścignionym pozostaje plafon w Kaplicy Sykstyńskiej. Jego malowanie zajęło artyście cztery lata, ukończył je w roku 1512. Pokrył malowidłami powierzchnię 500 m kw., z tego większość, leżąc na wysokich rusztowaniach.
Czuł wstręt do błahostek związanych ze światowym życiem, ale umiał kochać i pięknie pisał o miłości.
Prekursor baroku
W roku 1520 rozpoczął pracę nad kolejnym wielkim dziełem swego życia – kaplicą Medyceuszów we florenckim kościele San Lorenzo. Budował ją 14 lat. Jego dzieło ukończył Giorgio Vasari w roku 1557.
Jak zaszeregować Michała Anioła, jakiego kierunku w sztuce był przedstawicielem? - pytał autor audycji. - Michał Anioł mało interesował się światem poza ludzkim – mówił historyk sztuki, prof. Jan Białostocki. – Treść jego sztuki to jest przede wszystkim człowiek i jego przeżycia psychiczne. W sztuce baroku, ten właśnie dynamizm wewnętrzny, psychiczny, który Michał Anioł zapowiadał w swej twórczości, znajdzie pełne rozładowanie.
Zmarł w Rzymie, 18 lutego 1564 r. Za jego życia aż trzynastu papieży zasiadało na Stolicy Piotrowej, a między nimi osławiony Aleksander VI Borgia. Były to czasy sztyletu i trucizny, płonących stosów, wojen politycznych, gospodarczych, religijnych, ale też czasy wielkiego rozwoju sztuk. Wkład Michała Anioła w ten rozwój był ogromny.

Posłuchaj kim był i co stworzył Michał Anioł.

Komentarze:

sortuj
liczba komentarzy: 0
    Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
serwis specjalny wrzesień39

Inni słuchali

Cyrkowy wóz Drzymały – symbol walki z germanizacją

Walka Drzymały o możliwość zbudowania domu, a zwłaszcza wykorzys...

14 lat temu zmarł Jerzy Giedroyc

Portal polskieradio.pl przygotował specjalny serwis na temat pol...

Zamek w Malborku - największa twierdza Europy

Krzyżacy chcieli zaćmić potęgą swego państwa, przepychem i bogac...

Julian Tuwim: Mam talent jak Słowacki, tylko nie mam nic do powiedzenia

Lubił kokietować rozmówców, zawsze ustawiał się prawym profilem,...

Konrad Adenauer - pierwszy kanclerz RFN

- Łatwiej jest chyba kanclerzowi Adenauerowi rozwiązać zagadkę, ...