X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

O życiu kulturalnym w getcie we wspomnieniach Jurandota

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2014 13:13
Jak podkreśla dokumentalistka Agnieszka Arnold nie można zapominać, że w getcie warszawskim zamkniętych było wielu pisarzy, malarzy, muzyków i dramaturgów.
Audio
  • O życiu kulturalnym w getcie we wspomnieniach Jurandota (Trójka/Klub Trójki)
Grudzień 1960 roku. Stefania Grodzieńska i Jerzy Jurandot w swoim mieszkaniu
Grudzień 1960 roku. Stefania Grodzieńska i Jerzy Jurandot w swoim mieszkaniuFoto: Jan Tymiński

Wśród nich był znany z komedii "Mąż swojej żony" czy "Przygoda z piosenką", autor takich piosenek, jak "Ada to nie wypada" czy "Wiosną mi bądź", wieloletni dyrektor Teatru Syrena Jerzy Jurandot oraz jego żona tancerka i aktorka, felietonistka i autorka skeczów kabaretowych, Stefania Grodzieńska. Oboje trafili do getta w 1940 roku na mocy ustaw norymberskich. Dzięki przyjaciołom udało im się uciec w roku 1942.

- W domu przez całe lata nigdy nie mówiło się o getcie... Nie chcieli opowiadać, a ja to szanowałam - przyznała córka pary, Joanna Jurandot-Nawrocka. Tymczasem nakładem Muzeum Historii Żydów Polskich ukazał się tom "Miasto skazanych. 2 lata w warszawskim getcie", który zawiera wspomnienia Jurandota i wiersze Grodzieńskiej.
O książce w audycji "Klub Trójki" rozmawiamy z redaktorką tomu Agnieszką Arnold, dr Hanną Węgrzynek z Muzeum Historii Żydów Polskich i historykiem dr. Pawłem Szapiro.
Jak wspomina Arnold, 30 lat temu znalazła się w domu Stefanii Grodzieńskiej ponieważ poszukiwała pomocy w zidentyfikowaniu osób, które pojawiły się w niemieckim filmie zrealizowanym w warszawskim getcie. Miała w planach realizację własnej produkcji. Grodzieńska odmówiła udziału, przekazała jej za to brulion brudnych kartek z zastrzeżeniem, że nie można nic z tym robić, póki ona żyje. Okazało się, że to wspomnienia Jurandota z getta.

Jerzy Jurandot - za zgodą okupacyjnych władz Związku Artystów Scen Polskich - organizował w getcie występy w Melody Palace. Później otworzył Teatr Femina, w którym grywano głównie komedie i przedstawienia satyryczne. Do książki "Miasto skazanych" dołączony jest tekst komedii wystawionej w Feminie autorstwa Jurandota - "Miłość szuka mieszkania" mówiącej o przeludnieniu w getcie.

miastoskazanych.jewishmuseum.org.pl
miastoskazanych.jewishmuseum.org.pl

- Życie w getcie zaczynało się wcześnie rano, a kończyło wieczorem. Ok. 18-19 obowiązywała już godzina policyjna. W getcie mieszkało wielu ludzi, na samej ulicy Chłodnej ok. 28 tys. Panowała ciasnota. Często nie było elektryczności. Do tego dochodził głód. I w takich warunkach okazało się, że ludzie mają potrzebę obcowania z kulturą - mówi dr Szapiro.
Zdaniem dr Węgrzynek, człowiek jest zawsze człowiekiem, nie może wciąż myśleć tylko o głodzie. - Osoby zamknięte chciały robić to, co robiły zanim trafiły do getta. Czyli jeśli ktoś pisał, jak Jurandot, to pisał dalej. Jak ktoś zajmował się nauką, kontynuował swoją pracę w nowych warunkach - wylicza. - Jurandot pisze we wspomnieniach o swojej znajomej, która była przed wojną taterniczką. W getcie wciąż nią była, dalej chodziła po górach, tylko że tych na mapie - dodaje Arnold. W ocenie Szapiro w takiej sytuacji, w jakiej znaleźli się mieszkańcy getta, ta potrzeba robienia czegoś twórczego, kreatywnego jeszcze wzrosła. - Jeśli ktoś nie pisał wcześniej, zaczynał pisać - twierdzi.
Arnold przypomina, iż w getcie znalazło się wielu pisarzy, malarzy, muzyków i dramaturgów. Oni też kontynuowali swoją pracę. Dokumentalistka zwraca uwagę na jedno ze spostrzeżeń odnotowanych przez Jurandota. Satyryk zauważył w pewnym momencie, że trzeba zmienić repertuar na taki, który będzie bardzo oderwany od rzeczywistości, ponieważ nawiązujące się do niej przedstawienia satyryczne nie śmieszą ludzi w chwili, gdy "realność przekroczyła już granice wszelkiego absurdu".
Skany rękopisu Jurandota można zobaczyć na stronie Muzeum Historii Polskich Żydów>>

Audycję prowadził Jerzy Sosnowski.

Na "Klub Trójki" zapraszamy od poniedziałku do czwartku od 21.05 do 22.00
(kk/mp)

Czytaj także

Kabaret śmierci - artyści w gettach i obozach

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2014 22:53
Współtwórca nominowanego do Oscara filmu "Dzieci z Leningradzkiego" dokumentalista Andrzej Celiński wyreżyserował film o historii kabaretów w obozach koncentracyjnych i gettach zatytułowany "Kabaret śmierci. Żydowski śpiew wojenny”. Na spotkanie z reżyserem i producentem zapraszamy do Jedynki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Miasto skazanych" - wspomnienia z czasu Zagłady

Ostatnia aktualizacja: 08.04.2014 18:00
- Ta książka powstała, bo na jesieni 1942 roku Jurandot podejrzewał, że dziecko żydowskie, które się urodzi w roku 1943 albo 1944, jest już skazane na śmierć - tak o publikacji "Miasto skazanych, 2 lata w warszawskim getcie" wydanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich opowiadał historyk Paweł Szapiro.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historyk: mit powstania w getcie odgrywa ogromną rolę w Izraelu

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2014 12:00
19 kwietnia mija 71 lat od wybuchu powstania w getcie warszawskim. O tym wydarzeniu opowiada w radiowej Jedynce dr Hanna Węgrzynek.
rozwiń zwiń