Światowy Dzień Meteorologii. Próby przewidzenia pogody są stare jak świat

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2021 12:39
Często o niej rozmawiamy i na nią narzekamy, jednak nie wiemy, skąd właściwie się bierze – mowa o prognozie pogody. 23 marca obchodzimy Światowy Dzień Meteorologii, a to dobra okazja, by zajrzeć za kulisy działalności Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego na Śnieżce.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: shutterstock.com/ChiccoDodiFC

Posłuchaj
03:46 Trojka Trojka do trzeciej 2021_03_23-12-34-18 Pogoda.mp3 Meteorologia wczoraj i dziś. Pytamy ekspertów (Trójka do trzeciej)

 

Nowe wypiera stare

Ludzie starają się przewidywać pogodę już od tysiącleci. Robił to m.in. Arystoteles, który w 340 r. p.n.e. stworzył swoje dzieło "Meteorologica". Jak przez wieki zmieniły się narzędzia używane do obserwacji pogody? Pytanie to zadaliśmy Piotrowi Krzaczkowskiemu, kierownikowi Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego na Śnieżce, którego ikoniczna, składająca się z trzech dysków siedziba od lat przyciąga turystów.

– W przypadku wielu z tych przyrządów, np. termometru, zasada działania się nie zmieniła. Aktualnie w większości używa się elektronicznych przyrządów. Z tradycyjnych termometrów korzystamy tylko awaryjnie – odpowiada meteorolog. 

Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne na Śnieżce  Foto: shutterstock.com/FredanFoto Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne na Śnieżce Foto: shutterstock.com/FredanFoto

Początki obserwacji meteorologicznych na Śnieżce sięgają XIX wieku, a od 140 lat są prowadzone bez przerwy. W budynku wciąż znajduje się przedwojenny barograf, którego zadaniem była rejestracja dokonywanych pomiarów ciśnienia atmosferycznego. – W Polsce są dwa takie przyrządy, niestety już niesprawne. Znajdowało się w nich bardzo dużo rtęci, więc barograf nie mógł funkcjonować, chociażby ze względu na zdrowie pracowników – tłumaczy Piotr Krzaczkowski. 

Ludzka intuicja i doświadczenie

 – Najbardziej zmienił się pomiar prędkości wiatru. Wiatr powinniśmy mierzyć przez 10 minut, jednak nikt nie wytrzyma tyle z ręcznym instrumentem przy prędkości wiatru, która wynosi kilkadziesiąt metrów na sekundę. Aktualnie przyrządy te są oparte na ultradźwiękach – wyjaśnia.

No cóż, technika służąca pomiarom i prognozie warunków pogodowych zmienia się bez przerwy, jednak jest coś, czego na razie nie udaje się zastąpić maszyną – to intuicja i doświadczenie. 

– Prognozowanie było odkrywaniem. Dziś też tak jest, ale wtedy odkrywane było to, co dziś jest naszą elementarną wiedzą – mówi Mateusz Barczyk z Centrum Meteorologicznej Osłony Kraju IMGW. – Zawsze łatwiej jest coś policzyć na komputerze. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć, zwłaszcza w sytuacjach ekstremalnych, tego, co może pójść nie tak. Człowiek uczy się na błędach, a przynajmniej próbuje, i stara się ich nie popełniać. Tego na razie nie potrafimy zaprogramować – podsumowuje ekspert.

IMGW-PIB. Klimat, woda i pogoda/MGW PIB

Światowy Dzień Meteorologii ustanowiono jako wyraz upamiętnienia wprowadzenia w życie konwencji o utworzeniu Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) w 1950 roku. WMO kontynuuje tradycję Międzynarodowej Organizacji Meteorologicznej, która powstała w drugiej połowie XIX wieku.

***

Tytuł audycji: Trójka do trzeciej
Prowadzi: Piotr Łodej
Autorka materiału reporterskiego: Martyna Matwiejuk
Data emisji: 23.03.2021
Godzina emisji: 12.34

kr

Czytaj także

Odpoczynek w środku lasu. Bushcraft to nowe hobby wielu Polaków

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2021 06:55
Obcowanie z naturą i przebywanie w lesie zyskuje na popularności w czasach pandemii. Do nowego hobby wielu Polaków można zaliczyć cieszący się coraz większą popularnością bushcraft. Aktywność do niedawna uważana za niszową, dziś przyciąga wielu entuzjastów. Na czym polega i kto może jej spróbować?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sztuczna inteligencja przyszłością muzyki?

Ostatnia aktualizacja: 16.03.2021 07:30
Absolwentka Politechniki Poznańskiej opracowała program, który komponuje muzykę przy pomocy sztucznej inteligencji. Po wgraniu kilku akordów program sam komponuje resztę utworu. Jego końcowa kompozycja pozostaje zagadką.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ludzki głos wirtualnego asystenta

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2021 07:30
Coraz częściej, próbując coś załatwić, na swojej drodze spotykamy wirtualnych asystentów. Ludzkim głosem udzielają najczęściej prostych wskazówek, czasami też odpowiadają na proste pytania. Czy wirtualny asystent to już sztuczna inteligencja? Kto im użyczył głosu?
rozwiń zwiń