Wyjaśniamy, od czego naprawdę pochodzi nazwa szczypiorku i dlaczego wcale nie chodzi tu o jego ostry smak. Autor tłumaczy dawny mechanizm skubania i zrywania roślin oraz przedstawia, jak szczypior...
Odpowiadamy na pytania słuchaczy i przyglądamy się alkoholowym określeniom w języku polskim. Wyjaśniamy, jak słowo "jabol" powiązano z jabłkami oraz z jakiego powodu przyrostek -ol nadaje słowom...
Przyglądamy się słowu "subiekt", znanemu m.in. z powieści Bolesława Prusa. Wyjaśniamy pochodzenie tego określenia oraz pokazujemy, jak na przestrzeni lat zmieniały się relacje między sprzedawcą a...
Wyjaśniamy, skąd bierze się określenie na mówienie nie wprost oraz jak powstał związek między słowem klucz a wykręcaniem prawdy. Audycja ukazuje opartą na zakrzywieniu metaforę ukrytą w wyrazach...
W tym odcinku przedstawiamy odpowiedź na pytanie o etymologiczne relacje między słowami trup i strup. Omówienie praindoeuropejskich form językowych związanych z czynnością tarcia, twardnieniem skóry...
Słownikowe zagadki i etymologia słów, które używamy na co dzień. Wyjaśniamy historyczne znaczenia wyrazów oraz powiązania między nazwami części ciała a codziennym językiem. Przyglądamy się również...
Zapis słowa oznaczającego pobranie się budzi sporo wątpliwości ortograficznych. Przegląd najważniejszych słowników języka polskiego pokazuje rozbieżności, jednak ostatecznie dopuszczalne są obie...
Praca pod ziemią i słowo sugerujące góry to zestawienie, które może zastanawiać. W audycji przyglądamy się lingwistycznym źródłom wyrazu "górnik". Wyjaśniamy dawne znaczenie słowa "góra", tłumaczy...
Krzyżówka panoramiczna, jolka czy hetmańska różnią się nie tylko zasadami, ale i historią swoich nazw. W audycji odpowiadamy na pytanie słuchaczki i przyglądamy się lingwistycznym źródłom...
Podobieństwo słów "pacha" i "pachnieć" rodzi naturalne skojarzenia, jednak ich historia całkowicie się rozchodzi. Mateusz Adamczyk rozstrzyga językową zagwozdkę słuchacza i prześwietla pochodzenie...
W odcinku wyjaśniamy, dlaczego łachudra wiąże się ze zwrotem "drzeć z kogoś łacha", skąd w hultaju wziął się dawny termin prawny dotyczący osób bezdomnych oraz z jakiego powodu nicpoń wyraźnie...
Jak skutecznie wspierać malucha w rozwoju językowym? Po odcinku poświęconym "dziumdzianiu" Mateusz Adamczyk powraca do tematu dziecięcej mowy i przedstawia krótką, opartą na badaniach listę dobrych...
Co to tak naprawdę znaczy, gdy ktoś "eskaluje sprawę do przewoźnika"? Słownikowa definicja mówi o zwiększaniu intensywności lub zasięgu, ale w korporacyjnej rzeczywistości słowo to zyskało zupełnie...
Trzysetny czy trzechsetny? Okrągła rocznica audycji to świetna okazja, by przyjrzeć się jednemu z najbardziej kłopotliwych elementów polskiej gramatyki - liczebnikom. Choć na co dzień z nich...
Czasownik "przytulać" pochodzi od dwóch dawnych wyrazów prasłowiańskich tuliti i toliti. I tak tuliti oznaczał zwijać, zbliżać, przyciskać coś do czegoś, a toliti - uspokajać, koić. Ze względu na...
Przymiotnik "przystojny" pochodzi od czasownika "przystać, przystawać", czyli stać przy czymś lub przy kimś. Jeśli coś przystaje do czegoś, to jednocześnie pasuje, odpowiada czemuś. Następnie...
Czy zdania typu "ale siupej to zjobiłeś pomagają dziecku uczyć się języka?" Niestety mówienie do dziecka w ten sposób utrwala niepoprawną wymowę, a to dlatego, że przecież na co dzień nikt z nas tak...
"Onaczyć" albo "łonaczyć", czyli - jak podają dawne słowniki - onako czynić, pochodzi od zaimka "ono", który to zaimek często zastępował rzecz, o której z jakichś względów nie powinno się mówić...
Słowo "ubikacja" zostało przez nas zapożyczone z języka niemieckiego, w którym "Ubikation" to po prostu pomieszczenie. I w takim znaczeniu używali tego wyrazu nasi przodkowie jeszcze 100 lat temu. W...
Rzeczywiście nie są to najlepsze nazwy, a powstały w wyniku niefortunnego tłumaczenia łacińskich określeń. W łacinie funkcjonowały przymiotniki "ordinarius" i "extraordinarius", które mogą oznaczać...
