Nauka

"To Słońce na Ziemi". Już niedługo ruszą badania w Solarisie w Krakowie

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2016 09:41
Solaris to najnowocześniejszy synchrotron na świecie i jedyne tego typu urządzeniu w Europie Środkowo-Wschodniej. Nazywany "Słońcem na Ziemi" posłuży naukowcom z różnych krajów do prowadzenia skomplikowanych eksperymentów.
Solaris
SolarisFoto: PAP

Synchrotron (akcelerator elektronów) Solaris znajduje się wewnątrz budynku Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego Solaris i jest sercem tego Centrum.

Czytaj więcej:
nauka 1200 free
Nauka w portalu PolskieRadio.pl

Akcelerator został uruchomiony rok temu we wrześniu. Od tego czasu zespół ponad 40 osób przygotowuje to miejsce do pracy tak, by za około pół roku naukowcy mogli rozpocząć tu unikatowe pomiary z różnych dziedzin: fizyki, chemii, medycyny, geologii. Badania posłużą do opracowania nowych technologicznie materiałów, np. ogniw fotowoltaicznych, detektorów.

- Kończymy pracę nad opracowaniem takich parametrów, by użytkownicy, którzy tutaj przyjadą już w przyszłym roku, mogli dysponować bardzo nowoczesną i perfekcyjnie skalibrowaną aparaturą. Chcemy oddać do dyspozycji jedną z najlepszych aparatur na świecie, ale to wszystko wymaga czasu i wysiłku od zespołu - powiedział dyrektor Solarisa prof. Marek Stankiewicz.

Nabór projektów do badań w Solarisie jest planowany na marzec. Pierwsi naukowcy rozpoczną tu prace w połowie 2017 roku. - Solaris jest narodowym centrum i będzie dostępny dla użytkowników ze wszystkich polskich instytucji badawczych. Będziemy też akceptować grupy z zagranicy - wskazał profesor.

Jak zaznaczył, synchrotron w Krakowie jest obecnie najnowocześniejszym, choć nie największym, takim urządzeniem na świecie. Jest też jedynym synchrotronem w Europie Środkowo-Wschodniej.

Synchrotron o obwodzie 96 m w budynku Centrum jest pod przykrywą 180 betonowych płyt - każda waży od trzech do pięciu ton. Płyty stanowią osłonę radiologiczną przed promieniowaniem, pozwalają użytkownikom bezpiecznie pracować. Maszyna, która działa całą dobę, umożliwi badania kilkunastu grupom w tym samym czasie.

Prof. Stankiewicz porównał synchrotron do małego Słońca na Ziemi. - Synchrotron generuje światło właściwie o takim natężeniu jak Słońce - od podczerwieni do twardego promieniowania rentgenowskiego - wyjaśnił. To właśnie to promieniowanie jest emitowane do linii badawczych i umożliwia realizację różnorodnych badań.

Koszt pięcioletniej budowy Solarisa (budynku, synchrotronu oraz dwóch linii badawczych) wyniósł ok. 200 mln zł, środki pochodziły z Unii Europejskiej. Utrzymanie Centrum kosztuje 14 mln zł rocznie. Jednostka należy do Uniwersytetu Jagiellońskiego, jest finansowana z budżetu państwa.

***

Na świecie jest ok. 60 synchrotronów, przy czym połowa z nich jest przestarzała. Urządzenia znajdują się głównie w Ameryce Północnej, na Dalekim Wschodzie i Europie Zachodniej.

kk

Zobacz więcej na temat: NAUKA Kraków technologie
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Bobot, czyli robot-opiekun i przyjaciel małych pacjentów w szpitalach

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2016 12:25
Bobot to wynalazek studentów Politechniki Białostockiej. Ich zdaniem robot może wspomóc pracę pielęgniarek i lekarzy, a dzieciom zapewnić zabawę w szpitalu.
rozwiń zwiń