Historia Drogi do Niepodległej - 1918
Section05
Droga do Niepodległej
Section06
04'04 2 stycznia 1918 Środa. Rada Regencyjna w składzie: Aleksander Kakowski – arcybiskup, Józef Ostrowski, Zdzisław książę Lubomirski przesyła noworoczne życzenia do Berlina i Wiednia o następującej treści: "Rada Regencyjna odbudowanego Królestwa Polskiego błaga Najwyższego, aby ten rok przyniósł Waszej Cesarskiej i Królewskiej Mości jak również Niemcom szczęście i błogosławieństwo. Depeszę podobnej treści wysyła Rada Regencyjna także do Wiednia. Wilhelm i Karol wysyłają podziękowania.
04'03 3 stycznia 1918 Czwartek. Premier Rządu Rady Regencyjnej prof. Jan Kucharzewski zostaje przyjęty przez cesarza Karola w Wiedniu. W Krakowie odbywa się pogrzeb zmarłego w wieku 80 lat Stanisława Tarnowskiego wybitnego historyka literatury, uczestnika powstania styczniowego, przywódcy krakowskich „stańczyków”. Stanisław Tarnowski był dwukrotnie rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, również dlatego, że jak powszechnie uważano – wspaniale prezentował się w gronostajach.
03'28 4 stycznia 1918 Piątek. Bolszewicka Rada komisarzy Ludowych uznaje niepodległość Finlandii. Z rozporządzenia władz okupacyjnych ludność Warszawy otrzymywać będzie zmniejszoną o pół funta normę chleba to jest 5 i pół funta na okres dwutygodniowy.
03'27 7 stycznia 1918 Poniedziałek. Na kongresie brytyjskich Związków Zawodowych premier Dawid Llyod George analizując sytuację europejską wypowiada się za powstaniem Polski niepodległej. Biedna i głodna Warszawa kocha teatr. Recenzent "Kuriera Warszawskiego" tak opisuje spektakl "Kaliguli" Rostworowskiego: „Przepełniona sala oklaskiwała owacyjnie mistrzowską kreację Ludwika Solskiego".
03'59 8 stycznia 1918 Wtorek. Prezydent Stanów Zjednoczonych Thomas Woodrow Wilson przedstawia w orędziu 14-to punktowy program zawarcia trwałego pokoju. Punkt 13 poświęcony jest sprawom polskim. Reporter "Kuriera Warszawskiego" donosi z Radomia: "Na żądanie miejscowego rabina tutejsza komendantura cofnęła swoje pozwolenie udzielone trupie żargonowej na występ w piątek. Rabin uzasadniał swoje żądanie tem, że dawać przedstawienie w piątek to tyle co sprofanować sabat".
03'53 9 stycznia 1918 Środa. W Brześciu na Bugiem wznowione zostają, rozpoczęte w grudniu 1917 roku rokowania pokojowe prowadzone przez państwa centralne Niemcy i Austro-Węgry z Rosją bolszewicką. Rada Regencyjna bezskutecznie stara się o dopuszczenie delegacji polskiej w tych rokowaniach, nawet o charakterze doradczym bez prawa głosu. W Warszawie handel mięsem dozwolony jest tylko w miejskich sklepach monopolowych. W handlu detalicznym zostają ustalone maksymalne ceny na mięso za jeden funt równający się 410 gr. Na przykład mięso wołowe: 2 marki. Kto mięso poza miejskimi sklepami monopolowymi albo powyżej cen maksymalnych sprzedaje, będzie karany grzywną do 5000 marek, albo więzieniem do trzech miesięcy. Żywności brakuje też na Pomorzu.
03'58 10 stycznia 1918 Czwartek. Członkowie Rady Regencyjnej przybywają z Berlina do Wiednia. Z doniesień prasowych wynika, że polska delegacja zostaje powitana po królewsku: Na dworcu kolejowym północno-zachodnim, przystrojonym w sztandary i emblematy o polskich barwach narodowych znalazł się przedstawiciel cesarza Karola książę Reiner. "Kurier Warszawski" przekazuje komunikat Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej: "Oprócz fałszywych dwumarkówek w obiegu znalazły się również fałszywe 10 markowe banknoty polskie. Banknoty te można odróżnić od prawdziwych po niedokładnem wykonaniu główek kobiecych umieszczonych na odwrotnej stronie banknotu".
03'26 11 stycznia 1918 Piątek. W całym Królestwie, zarówno w okupacji niemieckiej jak i austro-węgierskiej panuje straszliwa bieda. Racjonowane są wszystkie podstawowe produkty żywnościowe, w tym chleb. W Kaliszu od nowego roku rację chleba zmniejszono z 3 funtów do 2 i jednej czwartej funta (niecały kilogram na tydzień). Mieszkańcy jeneral-gubernatorstwa warszawskiego, którzy chcą się udać do Zakopanego na kurację muszą przede wszystkim uzyskać pozwolenie na pobyt w tej miejscowości u starostwa w Nowym Targu.
03'30 14 stycznia 1918 Poniedziałek. Po raz pierwszy od lipca 1917 roku, kiedy internowano legionistów Józefa Piłsudskiego z Zachodu i ze Wschodu docierają wiadomości o polskich żołnierzach. "Kurier Warszawski": W Warszawie strajk, przerwali pracę robotnicy, pracownicy szpitali i instytucji publicznych. Strajkujący żądają podwyżki płac. Ogłoszenia drobne: panie i panowie pragnący pozbyć się krzywych nóg, garbu itd. zechcą udać się do masażystki ul. Grzybowska 64.
03'58 15 stycznia 1918 Wtorek. Koło Polskie w sejmie pruskim jest dość liczne,. Aby zahamować polską ekspansję proponuje się zmianę ordynacji wyborczej. Protestuje poseł Wojciech Korfanty zasiadający w parlamencie pruskim od roku 1904. Od wtorku 15 stycznia demonstrowane jest po raz pierwszy w Warszawie arcydzieło sztuki kinematograficznej "Los motyla" na tle olbrzymiego pożaru Wielkiej Opery w Nowym Jorku. W roli głównej słynna z urody i talentu gwiazda Wielkiego Teatru w Chicago Anna Brand. Wielki kinodramat w sześciu częściach z udziałem przeszło 2 tysięcy osób. Sceny niewidziane dotąd w dziedzinie kinematografii, bal kostiumowy ze świetleli efektami, pożar teatru, posiedzenie Najwyższego Sądu.
04'07 16 stycznia 1918 Środa. W sprawie polskiej jak się zdaje nastąpił istotny zwrot. W Berlinie – porzucono rozwiązanie austriacko-polskie. Zamierza się dołączyć do Prus cenne pod względem przyszłym obwody Polski. W rachubę wchodzą obwody: będziński, częstochowski, wieluński i olkuski. Mieszkańcy jeneral-gubernatorstwa warszawskiego, którzy chcą się udać do Zakopanego na kuracje muszą uzyskać pozwolenie na pobyt w tej miejscowości u starostwa w Nowym Targu. Starostwo dozwalać będzie w przyszłości
03'53 17 stycznia 1918 Czwartek. Polski nie ma jeszcze na mapie, ale dyskutuje się coraz częściej jaka powinna ona być. Słyszy się glosy: W kraju eksploatacji drobnej i małych kapitalistów chcieć budować Polskę na zasadach socjalistycznych – niesłychane to urojenia.- Zycie w wielkich miastach coraz trudniejsze, głodno, zimno, ciemno, a nie SA to jedyne problemy. ”Dziennik Bydgoski” donosi: Z powodu braku węgli stanęła dziś po 10-tej przed południem w mieście naszem elektrownia. Wobec tego stanęły tez wszystkie przedsiębiorstwa pędzone elektrycznością. I nasze motory stanęły wszystkie. Ażeby naszych czytelników nie pozbawiać zupełnie gazety wydaliśmy tylko pól numeru i to bez uwzględnienia korekty.
04'01 18 stycznia 1918 Piątek. Wojciech Korfanty, poseł do sejmu pruskiego, na posiedzeniu komisji odważnie upomina się o Polaków – żołnierzy armii niemieckiej. "Dziennik Bydgoski" informuje: "Według obliczeń naszych roku 1917 poległo 78 tysięcy, dziś będzie ich około 100 tysięcy. A umieranie polskiemu żołnierzowi sprawia podwójne męczarnie, bo umiera, że zmyśla, że kładzie życie za państwo, które go prześladowało". Rada Przemysłowców Królestwa Polskiego domaga się wskrzeszenia zjednoczonej Polski jako państwa niepodległego, niezależnego pod względem politycznym, gospodarczym i wojskowym w granicach etnicznych zapewniających mu żywotność gospodarczą dostępem do morza.
03'37 21 stycznia 1918 Poniedziałek. Krakowski "Czas" zadaje dramatyczne pytanie: kiedy będzie chleb? Nie widać tez końca warszawskiego strajku. "Kurier Warszawski" pisze, że strajk dotknął głownie ludność ubogą. Biedna, głodna, pogrążona w strajkowym chaosie Warszawa kocha operę. Teatr Wielki wystawia na 100-lecie urodzin Charlesa Gounoda jego operę "Romeo i Julia". Nie brakuje w stolicy także innych atrakcji…
03'35 22 stycznia 1918 Wtorek. W Wiedniu o godzinie 6 po południu odbywa się zebranie Kola Polskiego. Poseł Witos podaje rezolucję domagającą się dla narodu polskiego w najszerszym tego słowa znaczeniu, połączenia wszystkich ziem polskich i przyznania państwu polskiemu naturalnego dostępu do morza, wreszcie dopuszczenia przedstawicieli narodu polskiego do rokowań politycznych. Z okazji urodzin Jego Cesarskiej Mości Cesarza Niemiec zarząd niemiecki ofiarowuje na rzecz ubogich miast w jeneral-gubernatorstwie warszawskim 30 tys. marek. Z tej sumy otrzymują: Warszawa 18 tysięcy, Łódź 8 tysięcy, Sosnowiec 4 tysiące.
Section07