Dwójka

Folk jest prymitywny? Ludowe granie zagrożone? Muzycy dyskutują

27.12.2012 13:00
- Na wsi nikogo to nie interesuje. Tworzymy sobie środowiskową polemikę. Nigdy się nie spotkałem z tym na wsi, żeby kogokolwiek oczerniono, bo odważył się dopisać autorski ciąg dalszy do zasłyszanego tematu. Muzykantom to jest zupełnie obce - mówi jeden z gości dyskutujący w studiu o złym wpływie folku na muzykę ludową.
Debata w studiu Dwójki
Debata w studiu DwójkiFoto: Grzegorz Śledź/PR2
Posłuchaj
105'57 Czy folk to zagrożenie dla muzyki ludowej?
Folk czy ludowe granie? Muzycy dyskutują
Folk czy ludowe granie? Muzycy dyskutują

Z naszymi gośćmi rozmawialiśmy o paradoksach współczesnej sceny muzyki tradycyjnej i folkowej, wzajemnej niechęci i braku porozumienia środowisk, które w różny sposób nawiązują do źródeł muzyki ludowej.

Czy folkowcy dewastują polską muzykę tradycyjną, czy puryści podążają jedyną słuszną drogą? Próbowaliśmy znaleźć również odpowiedzi na pytania: Jaka jest dzisiejsza scena muzyki etnicznej w Polsce? Jak można ją promować? Jak wspomagać? Jaką rolę odgrywają polscy muzycy na rynku muzyki świata?
- Ludzie w świecie, gdzie trudno im odnaleźć własne źródła, muszą tworzyć nowe formy. A w Polsce mamy nadal unikalną sytuację. Szczególnych, wiejskich, charakterystycznych rzeczy możemy się uczyć - mówi skrzypek Janusz Prusinowski, który uważa akurat, że folk jest zagrożeniem dla muzyki tradycyjnej.

W studiu Programu 2 dyskutowali o tym m.in.: Maria Baliszewska, Weronika Grozdew-Kołacińska, Marcin Drabik, Remigiusz Mazur-Hanaj, Maria Pomianowska, Janusz Prusinowski,  Adam Strug, Maciej Szajkowski oraz Tomasz Janas.
Audycję przygotowali Anna Szewczuk i Kuba Borysiak.

fot.Grzegorz
fot.Grzegorz Śledź/PR2

Uczestnicy debaty:
Maria Baliszewska – etnomuzykolog, dziennikarz, założycielka Radiowego Centrum Kultury Ludowej. W latach 1998-2010 koordynator Europejskiej Unii Radiowej ds. muzyki tradycyjnej i folkowej. Z jej inicjatywy w 1998 powstał Folkowy Festiwal Polskiego Radia „Nowa Tradycja”. Organizatorka dwóch festiwali folkowych Europejskiej Unii Radiowej w 1995 w Zakopanem i w 2005 w Gdańsku. Wieloletnia jurorka Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu
Weronika Grozdew-Kołacińska – wokalistka o bułgarskich korzeniach, związana m.in.: ze Swoją Drogą, Village Kollektiv, Sarakina, Ars Nowa; autorka projektu „Etnofonie Kurpiowskie - Tribute to Szymanowski and Skierkowski",  doktor nauk humanistycznych – etnomuzykolog.
Remigiusz Mazur-Hanaj – muzyk, etnograf, animator kultury, scenarzysta. Członek m.in. zespołów: Księżyc, Wędrowiec, Pies Szczeka oraz duetu z Agatą Harz. Współtwórca warszawskiego Stowarzyszenia "Dom tańca" oraz cyklu Tabor Domu Tańca. Redaktor czasopisma "Wędrowiec", współpracownik Radia Józef oraz Polskiego Radia. Twórca serii płytowej "In Crudo". Juror Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu .

Maria Pomianowska – instrumentalistka, kompozytorka, dyrektor artystyczny Festiwalu Skrzyżowanie Kultur, doktor sztuki, założycielka pierwszego w Polsce kierunku muzyki etnicznej na Akademii Muzycznej w Krakowie, rekonstruktorka technik wykonawczych suki biłgorajskiej i fideli płockiej, założycielka m.in.: Zespołu Polskiego i Arcus Poloniae.

Janusz Prusinowski - skrzypek, lirnik, kompozytor i organizator. Uczeń wiejskich muzykantów – Stanisława Lewandowskiego, Piotra i Jana Gaców, Kazimierza Meto, Józefa Zarasia, Józefa Kędzierskiego. Grał w Bractwie Ubogich (1993), był inicjatorem i współzałożycielem warszawskiego Domu Tańca (1994). Współpracuje z Teatrem Polskiego Radia oraz Teatrem Narodowym. Założyciel Janusz Prusinowski Trio, formacji o charakterystycznym brzmieniu łączącej archaiczność z awangardą a muzykę z ruchem. Inicjator i dyrektor programowy Festiwalu Wszystkie Mazurki Świata.
Maciej Szajkowski – muzyk, dziennikarz, animator kultury. Propagator muzyki folkowej i kultury etnicznej. Współzałożyciel i członek licznych zespołów polskiej sceny world music/folk (Kapela ze Wsi Warszawa, R.U.T.A., wcześniej Village Kollektiv, Masala). Stały współpracownik IV Programu Radia (prowadzi tam audycję FOLK OFF!), współpracujący z pismami Gadki z Chatki, Antena Krzyku i Nigdy Więcej. Współzałożyciel oficyny wydawniczej „Opensources”. Organizator cykli muzycznych w Państwowym Muzeum Etnograficznym: "Muzyka w Muzeum" i "Jedna Europa, Wiele Kultur - Muzyczny Przegląd Stolic Europejskich". V-ce Prezes i współzałożyciel Stowarzyszenia Sztuki Etnicznej ”Transetnika”.
Adam Strug – śpiewak, instrumentalista, autor piosenek i tekściarz, kompozytor muzyki teatralnej i filmowej, etnomuzykolog - zbieracz i praktyk, scenarzysta filmów dokumentalnych. Założyciel kapeli "Strug Kompania" wykonującej autorskie piosenki lidera, oraz zespołu śpiewaczego "Monodia Polska" praktykującego polskie pieśni religijne i świeckie przekazywane w tradycji ustnej.
Tomasz Janas – dziennikarz, polonista. Recenzent muzyczny poznańskiego oddziału Gazety Wyborczej, wcześniej również członek redakcji Czasu Kultury. Od roku 2002 do dziś juror Festiwalu Muzyki Folkowej Polskiego Radia „Nowa Tradycja”, od roku 1999 juror konkursu na Folkowy Fonogram Roku.
Paweł Luto – muzyk, animator kultury, rolnik, członek zarządu Stowarzyszenia „Krusznia”, dokumentalista współautor publikacji płytowych z muzyką ludową Suwalszczyzny m.in.: „Zaniechane Melodie”, Franciszek Racis – Muzykant” oraz Muzyka Pojezierza Sejneńskiego” .

Marcin Drabik – skrzypek (grający także na nyckelharpie), absolwent klasy skrzypiec Akademii Muzycznej w Katowicach na wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej. Członek wielu zespołów rockowych, jazz-rockowych, folkowych (m.in. Sporysz Polska, Poszukiwacze Zaginionego Rulonu, Mordewind, Shannon i Hoboud) czy grających polską muzykę tradycyjną (Żółwiniacy). Laureat wielu nagród - w tym indywidualnej Nagrody Specjalnej "Złote Gęśle" na XIV Festiwalu Folkowym Polskiego Radia "Nowa Tradycja" oraz Grand Prix na XV Festiwalu „Nowa Tradycja” w 2012 z zespołem „Poszukiwacze Zaginonego Rulonu”

Maciej
Maciej Szajkowski, fot.Grzegorz Śledź/PR2

usc

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Płyta gorejąca od chłopskiego gniewu (recenzja)

Wrogowie na "Gore" są zdefiniowani bardzo precyzyjnie: to pan, pleban i ekonom skarbowy. Dla każdego z nich wyrok jest prosty...

R.U.T.A. to projekt, którego główną siłą sprawczą jest założyciel Kapeli ze Wsi Warszawa, Maciek Szajkowski. Do zaśpiewania chłopskich pieśni buntowniczych zaprosił on czołowych wokalistów rocka zaangażowanego, a wszystko zostało nagrane przy pomocy tradycyjnych instrumentów - liry korbowej, fideli płockiej, suki biłgorajskiej, tradycyjnych barabanów, bębnów obręczowych, kontrabasu i piły - przez najlepszych instrumentalistów tej branży.

Powstała płyta składająca się z siedemnastu jedno-dwu minutowych muzycznych petard, od których ciśnienie krwi wzrasta w odruchu bezwarunkowym. W większości są to utwory, których temp nie powstydziłby się - pojawiający się na płycie - lider najszybszego punkowego zespołu w Europie Wschodniej, czyli Paweł Gumola z Moskwy.

Kilka słów o wokalistach. Najfajniej moim zdaniem wypada Nika z Post Regimentu (to zresztą jeden z najmniej docenianych głosów w polskim punkrocku).  Dobrze jest też usłyszeć Roberta „Robala” Materę z Dezertera w nietypowym dla niego brzmieniu („Precz”). Najsłabiej wypada Hubert „Spięty” Dobaczewski z Lao Che w „Lamencie chłopskim”, który jest chyba najsłabszym i najmniej pasującym do klimatu płyty utworem.

Muzyce odpowiada zaangażowanie klasowe tekstów, opowiadających o niedoli i niesprawiedliwości, jakich przez lata doświadczali chłopi. Jak wiadomo, życie na wsi jest ciężkie, a chłop jest regularnie upokarzany. Wrogowie są zdefiniowani bardzo precyzyjnie: to pan, pleban i ekonom skarbowy. Pierwszy dlatego, że wyzyskuje i bije, drugi, że patrzy pożądliwie na dziewki i dziecięcia, trzeci, że „ludzi katuje”. Dla każdego z nich wyrok jest prosty: szubienica, a najlepszym razie zagnanie do roboty.

Jest to bez wątpienia płyta o nierównościach, która znajdzie wielu miłośników wśród szeroko rozumianych środowisk lewicowych. Zresztą zamysłem Maćka Szajkowskiego było nie tyle udokumentowanie mniej znanego nurtu muzyki ludowej (powszechnie utożsamianej z piosenkami o miłości i przyrodzie), co opisanie świata współczesnego tamtą poetyką. Na ile jest ona aktualna, każdy musi odpowiedzieć sobie sam. I czy frazy w rodzaju „cesarzu cesarzu najjaśniejszy panie, dałeś mi trzewiki, nasrałbym ci na nie” rzeczywiście odpowiadają problemom współczesnego świata.

Nie musisz być jednak radykałem, by ta płyta się przypadła ci do gustu. Ostatecznie to po prostu punkowy czad w najprostszym, akustycznym i buntowniczym wydaniu.

Radek Oryszczyszn


Posłuchaj także czwórkowego wywiadu z twórcami projektu R.U.T.A.

Album „GORE. Pieśni buntu i niedoli XV – XX w.” trafi do sklepów już w najbliższy weekend.


Czytaj także

Kapela ze Wsi Warszawa i Pablopavo znaleźli wspólny mianownik!

06.09.2012 16:34
- Z przeszłości w przyszłość. To jest idea: z jednej strony korzenie, z drugiej wszystko to, co przynosi nam świat współczesny - mówią o swoim projekcie koncertowym Pablopavo, Dewot i Szaja Bisurman.
Maciej Szajkowski
Maciej Szajkowski Foto: TVP/PAP/Jan Bogacz
Posłuchaj
18'25 Dewot, Szaja Bisurman i Pablopavo w Trójce

Pozbawiona wsparcia mass mediów i funkcjonująca w głębokim undergroundzie, samoistnie generuje fantastyczne projekty oraz nietuzinkowych wykonawców - taka opinia panuje powszechnie o scenie world music w Polsce.

Gośćmi Agnieszki Szydłowskiej w "Programie Alternatywnym" byli Maciej Szajkowski, założyciel Kapeli ze Wsi Warszawa, znany z solowych projektów i grupy Vavamuffin poeta i wokalista Pablopavo oraz Mateusz Dobrowolski ze Stowarzyszenia Sztuki Etnicznej "Transetnika". Opowiadali o swoim projekcie "Etno Ugór - Jedna Europa Wiele Kultur II!".

- To wycieczka ku współczesności odnoszącej się i poszukującej tożsamości w muzyce tradycyjnej. Nie będzie odgrzewany kotlet. Raczej muzyka z bardzo precyzyjnie określonym mianownikiem: tradycja i tożsamość - mówi Maciej Szajkowski w Trójce.
10 listopada w warszawskim Palladium w ramach projektu "Etno Ugór - Jedna Europa Wiele Kultur II! zaprezentują się: legendarna postać hiszpańskiej sceny world music Mercedes Peón razem z Kapelą ze Wsi Warszawa, najważniejszym zespołem polskiej sceny folk, a także węgierskie trio Airtist wespół z Pablopavo i Praczasem, których wspólna płyta "Głodne Kawałki”, nagrana przy udziale wybitnych muzyków warszawskiej sceny etno, stała się wydarzeniem roku 2011 na scenie alternatywnej.
- Mercedes Peón to osoba, która na autorskiej płycie brawurowo połączyła z brzmieniami zupełnie współczesnymi najstarsze instrumenty: dudy, liry korbowe, galicyjską wersję tamburynu, pandeiretę. Ona ją wydała po 25 latach uczenia się galicyjskiego folkloru - opowiada Mateusz Dobrowolski.

Słuchaj "Programu Alternatywnego" także na moje.polskieradio.pl
Jak tak różnorodnym artystom współpracuje się przed wspólnym koncertem? Dowiedz się z wywiadu Trójki.
usc