X
Aby nas słuchać lub oglądać potrzebujesz najnowszego Adobe Flash Player | Pobierz Flash
POLSKIE RADIO - HISTORIE DOBRZE OPOWIADANE OD 90 LAT
Dwójka

Andrzej Wróblewski i surrealistyczna egzekucja

30.12.2013
Andrzej Wróblewski i surrealistyczna egzekucja
Foto: barbara_v/sxc.hu/CC
Audycję "Jest taki obraz" poświęciliśmy dziełu Andrzeja Wróblewskiego pt. "Rozstrzelanie VIII (surrealistyczne)", jednemu z najbardziej znanych obrazów malarza.
Posłuchaj
14'52 Michał Montowski rozmawia z dr Grażyną Bastek o obrazie Andrzeja Wróblewskiego pt. "Rozstrzelanie VIII" (Jest taki obraz/Dwójka)

Cykl ośmiu płócien Wróblewskiego poświęconych tematowi egzekucji powstał w 1949 r., choć na dobrą sprawę zaistniał dopiero w 1958 r., już po przedwczesnej śmierci artysty, gdy obrazy pokazywano na wystawach.

Egzekucja była tematem znanym w sztuce przynajmniej od czasów Francisco Goi. Wróblewski okropności wojny poznawał jako kilkunastoletni chłopiec. Ta perspektywa zaważyła na "Rozstrzelaniach". Śmierć człowieka podczas egzekucji - przedstawiona została w kolejnych fazach...

Andrzej Wróblewski, "Rozstrzelanie VIII (surrealistyczne)", 1949, olej na płótnie, 130 x 199 cm, wł. Muzeum Narodowe w Warszawie.

"Jest taki obraz" - audycja Michała Montowskiego z udziałem dr Grażyny Bastek.

Zobacz więcej na temat: II wojna światowa malarstwo
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Edward Munch – malował śmierć i lęk

23.01.2014
Edward Munch (1921), fot.: Anders Beer Wilsewikipediadp
Edward Munch (1921), fot.: Anders Beer Wilse/wikipedia/dp
"Munch jest pierwszym malarzem, który odważył się wyrazić najsubtelniejsze, ale i najskrytsze stany duchowe człowieka, nie uciekając się do aluzji czy metafory, lecz wprost, konturem i kolorem” – twierdził pisarz Stanisław Przybyszewski.
Posłuchaj
29'35 Charakterystyka twórczości Edwarda Muncha w audycji Alicji Seligi z cyklu "Barwy i słowa" (29.12.1987)

Edward Munch zmarł 23 stycznia 1944 roku w Norwegii (ur. 1863 r.). Był jednym z najbardziej fascynujących malarzy okresu modernizmu. Jego obrazy, początkowo budzące gwałtowny sprzeciw krytyków i publiczności, stały się z czasem jedną z najcenniejszych części europejskiego dziedzictwa. Najbardziej rozpoznawalnym jego dziełem jest "Krzyk” z 1893 roku.

Edward

Edward Munch "Krzyk" (1893), fot.: wikipedia/dp

W malarstwie Muncha stale powtarzały się motywy śmierci i lęku, w wielu wersjach, wciąż odmiennych. Niewidzialne i niewypowiedzialne jest główną i istotną treścią jego obrazów. Przez całe życie był malarzem wizji, snu, przeczucia.
"Choroba, obłęd i śmierć niby czarne anioły trzymały straż nad moją kołyską i towarzyszyły mi przez całe życie” – pisał malarz. Kiedy miał 5 lat zmarła na gruźlicę płuc jego matka, kilka lat później ta sama choroba zabrała starszą o rok siostrę Sophie. Sam też często chorował. Przez znaczną część życia zmagał się z alkoholizmem oraz zaburzeniami nerwowymi.
Przedstawiciel europejskiej bohemy
W roku 1884 Munch przyłączył się do cyganerii Krystianii (obecnie Oslo). Malarze, poeci, filozofowie, muzycy tej grupy demonstrowali swoją pogardę dla ideałów mieszczańskiego świata, drwili z obłudy, głosili pochwałę wolności, erotyzmu, zmysłowości. Formą realizacji tych ideałów miała być sztuka.
Norweg dużo podróżował po świecie. Odwiedzał europejskie miasta, gdzie stykał się z awangardowymi trendami w sztuce. Ważnym miejscem stał się dla niego Berlin, to tu spotykała się awangarda różnych krajów europejskich. Munch należał do międzynarodowej cyganerii gromadzącej się w lokalu “Pod czarnym prosiakiem”. Bywali tam szwedzki pisarz August Strindberg , pisarz Stanisław Przybyszewski oraz jego sławna żona Dagny Juel Przybyszewska .
Skandaliczna wystawa
W 1892 roku w Berlinie Munch zaprezentował 55 swoich obrazów. Jednak po tygodniu wystawa została zamknięta decyzją uczestników nadzwyczajnego walnego zgromadzenia Stowarzyszenia Artystów Berlińskich. W oczach tradycjonalistów jego impresjonizm graniczył z anarchizmem.

Edward

Edward Munch "Zazdrość" (1890), fot.: wikipedia/dp

Sam artysta stwierdził: "w istocie cały ten zgiełk był raczej czymś zabawnym, lepszej reklamy nie mogłem uzyskać. Jest rzeczą nieprawdopodobną, że coś tak niewinnego jak malarstwo może spowodować takie wzburzenie”. Wycofawszy swoje obrazy z wystawy, Norweg wynajął z pomocą berlińskich przyjaciół lokal, gdzie eksponował je już na własną odpowiedzialność.
- Zamknięcie jego wystawy doprowadziło do tego, że Munch zyskał sławę w kręgach ówczesnej awangardy i mógł wyruszyć na podbój Paryża, sztuki europejskiej, jakby namaszczony przez berlińskie wydarzenie – mówił skandynawista prof. Lech Sokół.
Munch zachwycił Przybyszewskiego
Na kontrowersyjnej wystawie Muncha Stanisław Przybyszewski doznał olśniewającego szoku. To, co raziło bielińską publiczność – nieokrzesaność koloru, brak modelunku, a przede wszystkim niestosowność tematyczna – to właśnie wzbudziło zachwyt polskiego pisarza. W malarstwie Norwega dostrzegł realizację swoich założeń filozoficznych, malarską paralelę własnych utworów literackich.
Przybyszewski twierdził, że Munch maluje teorię, która nie da się wyrazić logicznie, lecz tylko odczuć głucho i niejasno w chwili trwogi, jak np. odczuwamy śmierć, nie będąc w stanie wyobrazić jej sobie.
Zakorzeniony w klimacie Norwegii
- Edward Munch zawsze był Norwegiem i w jego twórczości widzi się nie tylko pejzaż ale i klimat - opisywała malarka Maria Wollenberg-Kluza - nie geograficzny, tylko klimat psychiczny Norwegii, ten klimat ludzi, którzy są skazani na długie noce, na niesamowite mroki i samotność w tym mroku.

Edward

Edward Munch "Wieczorna melancholia" (1896), fot.: wikipedia/dp

Sztuka Muncha to patrzenie duchem, to chwytanie zmienności życia przez zmienność malarstwa, przez eksplozję, nieustanną agresję, ciągłe poruszanie się w sferze efektów skrajnych. Jego obrazy przedstawiają przygnębienie, strach, lęk, uczucie samotności oraz śmierć. W ich atmosferze można jednocześnie odnaleźć groźne posępne, lecz nieprzeparcie piękne norweskie pejzaże i krajobrazy.
Do najważniejszych prac malarza należą m.in.: “Chore dziecko” (1886), “Zazdrość” (1890), “Śmierć w pokoju chorego” (1893), “Krzyk” (1893), "Strach” (1894), “Madonna” (1893), “Wampir” (1893), “Taniec życia” (1899).
Edward Munch dożył wieku 71 lat, zmarł 24 stycznia 1944 roku.

mk

Zobacz więcej na temat:

Czytaj także

Chagall jako prezent urodzinowy

26.12.2013
Piotr Moss
Piotr Moss Foto: Wojciech Kusiński/PR
- 4. Kwartet smyczkowy "Chagall" powstał w sposób dla mnie nietypowy. Z reguły piszę na konkretne zamówienie. Tym razem sprawiłem sobie prezent na 60. urodziny - mówi Piotr Moss o utworze, który dał tytuł monograficznej płycie z jego muzyką nagranej przez Opium String Quartet.
Posłuchaj
13'35 Chagall jako prezent urodzinowy (Poranek Dwójki)
06'30 Anna Nawrot o kończącej się wystawie "Leon Tarasewicz - Granice malarstwa - granice galerii" (Poranek Dwójki)

"Chagall For Strings", album wydany pod patronatem medialnym Dwójki, to kolejna podjęta przez Opium String Quaret próba przybliżenia słuchaczom polskiej twórczości kameralnej. Wybór kompozytora był nieprzypadkowy. Piotr Moss zna Magdaleną Magdalena Małecką-Wippich, altowiolistkę zespołu, od dziecka i przez cały czas bacznie przyglądał się jej karierze oraz poczynaniom Opium String Quartet. Gościem specjalnym (w utworze "Le lien entre les jours") jest słynna polska śpiewaczka Jadwiga Rappe.

A co z tym wszystkim ma wspólnego Chagall? - Jego malarstwo nie tyle mnie zainspirowało, co pozwoliło urealnić pewne idee muzyczne - wyjaśnił Piotr Moss. - Poza tym to kolejny wyraz mojej fascynacji kulturą żydowską, która, co godne odnotowania, zaczęła się po wyjeździe z Polski do Francji - dodał.

Drugim gościem "Poranka Dwójki" była Anna Nawrot z Galerii Białej w Lublinie, która opowiedziała o wydarzeniach związanych z kończącą się wystawą "Leon Tarasewicz - Granice malarstwa - granice galerii". Audycję poprowadził Marcin Pesta.

23 grudnia (poniedziałek)