Katalonia chce zerwać więzi z Hiszpanią, a Szkocja z Wielką Brytanią. Pytanie: do czego te separatystyczne ruchy prowadzą? Jak mówił szef Komisji Europejskiej Jose Manuel Barroso, będzie bardzo trudno uzyskać zgodę wszystkich krajów Unii Europejskiej na uznanie i przyłączenie nowego państwa, które wyłoni się z państwa członkowskiego. Szkocja jest zadowolona z dotychczasowego członkostwa w przeciwieństwie do całej Wielkiej Brytanii, która negocjuje obecnie warunki swojego dalszego udziału we Wspólnocie. Dążenie do niepodległości to jest stały dylemat tych narodów, które tworzą państwa federacyjne, państwa składające się z odmiennych jednostek terytorialnych, o innej kulturze, innej tradycji, innej cywilizacji. Do tego dochodzi przekonanie mieszkańców tych ziem, że dają do wspólnego budżetu znacznie więcej niż z niego osiągają. Chodzi o pieniądze, o poziom życia oraz o podkreślenie własnej tożsamości i odrębności.