Pierwszy cykl jubileuszowych spotkań będzie nosił tytuł „15 na 115. Ludzie, rzeczy, miejsca”. Przygotowaliśmy 15 różnorodnych spotkań i pokazów, zarówno w murach muzeum, jak
i w przestrzeni Krakowa. W programie znajdą się prezentacje unikatowych kolekcji, spotkania
z zaproszonymi gośćmi oraz spacery śladami historii Muzeum Etnograficznego. Będziemy odkrywać tajemnice, zagłębiać się w to, co bliskie i lokalne, ale też wyruszać w podróże na inne kontynenty. W ramach tego cyklu spotykamy się 19 dnia każdego miesiąca, od lutego do grudnia 2026 roku, choć nie zabraknie kilku uzasadnionych wyjątków! Do wspólnego świętowania wydarzeń z tego cyklu nie będą potrzebne bilety ani wcześniejsze zapisy, wystarczy ciekawość i chęć bycia razem.
Drugi cykl wydarzeń roku jubileuszowego zatytułowany „Weselmy się!”, obejmie spotkania, koncerty i konferencje a także inne atrakcje, które podkreślą wyjątkowy charakter obchodów Roku Jubileuszowego Muzeum. A że rok 2026 został ogłoszony rokiem Andrzeja Wajdy, nie zabraknie
u nas i prawdziwego wesela!
Nie zapomnimy także o działaniach warsztatowych, skierowanych zarówno do dorosłych, jak
i młodzieży powyżej 16 roku życia, realizowanych pod hasłem „To się udziela”. Warsztaty poprowadzą osoby, które na co dzień współtworzą zespół Muzeum, a inspirację do ich powstania zaczerpnięto z potencjału zbiorów - w działaniu. Spotkania odbywać się będą raz w miesiącu, we wtorki i będą okazją do wspólnego dzielenia się umiejętnościami, osobistymi odkryciami oraz wiedzą na temat kolekcji, która nie przestaje inspirować od czasów Seweryna Udzieli. Warsztaty będą odpłatne i będą wymagały wcześniejszej rezerwacji miejsc.
Poniżej prezentujemy program obchodów Roku Jubileuszowego na pierwsze półrocze, od lutego do czerwca 2026 roku.
PROGRAM:
- CYKL SPOTKAŃ „15 na 115. Ludzie, rzeczy, miejsca”
- Co ma Grunwald do Muzeum, czyli jak to się zaczęło
Rzeczy na start |Prezentacja
Inauguracja Jubileuszu „Muzeum Etnograficzne ma 115 lat!”
19 lutego 2026 roku, godz. 18.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
W 1910 roku obchodzono 500 rocznicę zwycięskiej Bitwy pod Grunwaldem. W tym czasie Kraków, a symbolicznie też cała Polska (wciąż podzielona pomiędzy zaborców) żył
w atmosferze oczekiwania i przygotowań do wielkiego święta. Każdy chciał zdążyć „przed Grunwaldem” lub chociażby „na Grunwald”. To wyjątkowe poruszenie udzieliło się także Towarzystwu Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Grupa pasjonatów postanowiła wtedy stworzyć instytucję odpowiadającą potrzebom nowych czasów - samodzielne Muzeum Etnograficzne. Rok 1910 okazał się jednak zbyt krótki, by przygotować choćby skromną ekspozycję w kilku pokojach kamienicy przy ul. Studenckiej 9. Tymczasem nastał rok 1911 i wtedy, 19 lutego rozpoczęła się historia Muzeum Etnograficznego, która trwa do dziś.
Z okazji Jubileuszu „Muzeum Etnograficzne ma 115 lat!” zapraszamy do ponownej prezentacji unikatowych obiektów pt. „Rzeczy na start”, które 115 lat temu znalazły się na pierwszej wystawie. Każdy z nich opowiada swoją własną historię.
- Życia marcowe znaki | Spacer etnobotaniczny z Magdaleną Frączek
19 marca 2026 roku, godz. 16.30
początek: Ratusz, Plac Wolnica 1
Bagnięta, bazioki, kłokoczka, kruchynia, mietlica, mokrzyszka, sibina, śliba…
Przyglądamy się roślinom, które towarzyszą nam w momencie niełatwego przejścia
z zimowej drętwoty w stan wiosennej aktywności – symbolicznie i w naturze.
Wychodzimy poszukać marcowych znaków życia.
Chodźcie z nami!
- Mieszanka krako(w)ska| Pokaz specjalny
19 kwietnia 2026 roku, godz. 11.00
Ratusz, Plac Wolnica 1,
Dom Esterki, ul. Krakowska 46
Etnograficzny Kraków i jego okolice to nie tylko strój krakowski, Bronowice i konkurs szopek. W mieście i wokół niego życie toczyło się wartkim tempem. Wiele rzeczy, także dla Krakowa, wykonywano w okolicznych miejscowościach. Czy wiesz z czego słynęła Skawina? Jakie produkty wytwarzano w Myślenicach? W czym specjalizowały się Świątniki? Z czego znane były Dobczyce? Tajemnice odkryjemy prezentując zgromadzone w Muzeum obiekty, które tworzą prawdziwą mieszankę krakowską. Zapraszamy do jej smakowania!
- Noc Muzeów
Wesela w muzeum |Prezentacja tematyczna związana z premierą sceniczną „Wesela” oraz z filmem „Wesele” w reżyserii Andrzeja Wajdy
15 maja 2026 roku, godz. 19.00 – 24.00
16 marca 1901 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie miało miejsce ważne wydarzenie
w dziejach polskiej kultury - premiera dramatu Stanisława Wyspiańskiego „Wesele”.
72 lata później nastąpiła jego zupełnie nowa odsłona, po raz pierwszy ten słynny utwór sceniczny trafił na ekran filmowy dzięki Andrzejowi Wajdzie.
Co łączy te dwa „Wesela” z Muzeum Etnograficznym w Krakowie? Odpowiedź jest jedna: obiekty. O tym, jaką rolę spełniło Muzeum w ich pozyskaniu opowiemy podczas spotkania „Wesela” w Muzeum.
- Śladami Muzeum Etnograficznego po Krakowie |Spacer pierwszy
19 maja 2026 roku, godz. 18.00
miejsce zbiórki: Rynek Główny, Sukiennice – od strony ul. Brackiej
Zapraszamy na spacer do źródeł. Do początków idei, pierwszych ekspozycji, budowania świadomości znaczenia i pozycji kultury ludowej jako nieodłącznego elementu kultury narodowej. Wreszcie - do pierwszej siedziby i pomieszczenia unikatowej kolekcji. Zobaczymy miejsca, które znaczą historię Muzeum Etnograficznego na mapie miasta. Ruszymy drogą, jaką w początkach XX stulecia przebyli nasi wielcy poprzednicy.
Z Sukiennic na Wzgórze Wawelskie. Chodźcie z nami!
- Śladami Muzeum Etnograficznego po Kazimierzu |Spacer drugi
26 maja 2026 roku, godz. 18.00
miejsce zbiórki: Ratusz, Plac Wolnica 1
Jak dawny ratusz Kazimierza stał się pierwszą stałą siedzibą Muzeum Etnograficznego,
a dawny dom Bartolomea Berrecciego, jego filią? Kto uczył się w szkole na Wolnicy
i dlaczego pierwsza latarnia na Kazimierzu świeciła właśnie tutaj?
Czy w Domu Esterki rzeczywiście mieszkała żydowska miłość największego Piasta?
Podczas drugiego spaceru do źródeł opowiemy i pokażemy nasze Muzeum „od kuchni”. Zobaczycie zabytkowe piwnice i ukryte magazyny, posłuchacie melodii wygrywanej przez kurant w ratuszowej wieży.
Bądźcie z nami!
- Zalipie w Krakowie | Pokaz specjalny i warsztaty z malarkami z Powiśla Dąbrowskiego
19 czerwca 2026 roku, godz. 18.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
Malowanki z Powiśla Dąbrowskiego zgromadzone na początku XX wieku w kolekcji Hickela są najstarszym materialnym świadectwem tradycji, która wyrosła z potrzeby dekorowania najbliższego otoczenia. Te unikatowe, liczące ponad 120 lat obiekty wykonane zostały na potrzeby codzienności, dla upiększenia wiejskich izb.
Prezentacji historycznych malowanek towarzyszyć będzie rozmowa z malarkami, kontynuatorkami wielopokoleniowej tradycji zalipskiego malowania. W programie przewidziano również pokaz malowania na żywo oraz refleksję nad tym, jak sztuka ludowa współtworzy przestrzeń domową współcześnie.
- CYKL WYDARZEŃ „Weselmy się!”
- Cagaan Sar. Dzień Kultury Mongolskiej
28 lutego 2026 roku, godz. 12.00 - 18.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
Wydarzenie inspirowane tradycją mongolskiego Nowego Roku Księżycowego (Cagaan Sar) to cykliczne przedsięwzięcie społeczno-kulturalne, które od kilku lat cieszy się dużym zainteresowaniem wśród osób pasjonujących się kulturą Mongolii oraz ludów Syberii. Tegoroczna edycja odbędzie się w Muzeum Etnograficznym w Krakowie i będzie doskonałą okazją do bliższego poznania bogactwa tradycji, obyczajów oraz współczesnych inspiracji związanych z tym wyjątkowym świętem.
W programie:
• pokaz zdjęć z wypraw do Mongolii i na Syberię
• projekcja filmu dokumentalnego, prezentacja strojów tradycyjnych oraz współczesnych inspiracji wzornictwem mongolskim
• prelekcja poświęcona świętu Cagaan Sar oraz tradycjom mongolskiego Nowego Roku
• pokaz mongolskich zabawek, gier i zabaw
• występ muzyczny
- Wesele na Wolnicy!
26 czerwca 2026
Teatr Proxima, ul. Krakowska 38 | Plac Wolnica | Ogródek Domu Esterki
I nie tylko na Wolnicy, bo w tym dniu przede wszystkim zaprezentujemy widowisko „Wesele mogilańskie” przygotowane przez Zespół Pieśni i Tańca Mogilanie na scenie
w Teatrze Nowym Proxima! Program tego dnia obejmuje również przejście orszaku weselnego, wspólny chodzony na rozpoczęcie wesela, a wcześniej naukę podstawowych kroków tańców ludowych z regionu krakowskiego.
Na nasze „wesele” chcemy zaprosić na Plac Wolnica grupy śpiewacze, Koła Gospodyń Wiejskich, kapele i zespoły z Małopolski, a przede wszystkim mieszkańców Krakowa
i turystów.
III. CYKL WARSZTATÓW „To się udziela”
Zapraszamy do czerpania z potencjału zbiorów - w działaniu, w czasie warsztatów prowadzonych przez osoby, które na co dzień współtworzą zespół Muzeum. Raz w miesiącu, w jeden z wtorkowych wieczorów, dzielimy się umiejętnościami, osobistymi odkryciami oraz wiedzą na temat kolekcji, która nie przestaje inspirować od czasów Seweryna Udzieli.
W programie:
- Zydelki zdobione snycerką
24 lutego 2026 roku, godz. 17.00-20.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
W czasie pierwszych warsztatów z cyklu „To się udziela” wykonamy stołeczki-taboreciki z lipowymi siedziskami, które ozdobimy prostymi dekoracjami snycerskimi. Będziemy pracować narzędziami ręcznymi (między innymi piłami, wiertarkami i nożami rzeźbiarskimi). Do działania zainspiruje nas drewniany stołek z Brennej, który w lutym 1911 roku znalazł się na pierwszej wystawie nowo otwartego Muzeum Etnograficznego.
Wcześniejsze doświadczenie w pracy z drewnem nie jest wymagane. Zapewniamy wszystkie narzędzia i materiały.
Prowadzi:
Mirosław Bury - rzemieślnik i edukator, od 2012 roku związany z krakowskimi muzeami. Rękodziełem zajmuje się od 2020 roku prowadząc pracownię Bure Wióry. W pracy używa najczęściej ręcznych narzędzi i starego drewna. Tworzy własne drewniane figurki oraz kopie zabytkowych zabawek.
17 marca 2026 roku, godz. 17.00-20.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
Drewniane dekoracje inspirowane drzewkami z ptaszkami z krakowskich odpustów wiosennych.
Prowadzi:
Mirosław Bury - rzemieślnik i edukator, od 2012 roku związany z krakowskimi muzeami. Rękodziełem zajmuje się od 2020 roku prowadząc pracownię Bure Wióry. W pracy używa najczęściej ręcznych narzędzi i starego drewna. Tworzy własne drewniane figurki oraz kopie zabytkowych zabawek.
21 kwietnia 2026 roku, godz. 17.00-19.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
Ceramiczne broszki w kształcie zwierząt inspirowane glinianymi figurkami z pierwszej wystawy MEK.
Prowadzi:
Zuzanna Surma
rzemieślniczka, edukatorka i animatorka kultury. Absolwentka edukacji artystycznej na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, etnologii i antropologii kulturowej na Uniwersytecie Łódzkim i Uniwersytetu Ludowego Rzemiosła Artystycznego w Woli Sękowej. Współprowadzi autorską pracownię ceramiczną Bosu. Najbardziej na świecie lubi małe plamki słońca odbite na ścianie, chodzenie po lesie i książki dla dzieci.
12 maja 2026 roku, godz. 17.00-19.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
Aplikacje inspirowane dekoracjami koralikowymi na gorsetach z obszaru Polski oraz elementach odzieży z Kolekcji Kultur Pozaeuropejskich MEK.
Prowadzi:
Kamila Góra
16 czerwca 2026 roku, godz. 17.00-19.00
Ratusz, Plac Wolnica 1
Akwarelowe pocztówki inspirowane strojami z „Wesela” Andrzeja Wajdy i malunkami z badań terenowych pod kierunkiem Romana Reinfussa.
Prowadzi:
Agata Ćwiklik
kulturoznawca, historyk sztuki i grafik. Jej pasją jest kultura, która pobudza szare komórki do myślenia oraz natura, która daje wytchnienie. Szuka równowagi w doświadczaniu obu – w myślowych, jak i górskich zakamarkach. Uważa, że twórcze działania (niezależnie od posiadanych umiejętności) są jak kawa o poranku – dają energię do życia.
Patroni medialni:
65TVP3 Kraków, Dwójka Polskie Radio, Radiowe Centrum Kultury Ludowej, Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, Tygodnik Powszechny
Więcej na: https://etnomuzeum.eu/mek-ma-115-lat-swietujemy-rok-jubileuszowy
***
Mat. pras.
