Historia

Bolesław Prus – skromny indywidualista

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2017 06:55
– Prus robił wszystko, żeby przed nami swą biografię zataić – mówiła prof. Ewa Paczoska w audycji Hanny Szof z 2007 roku. – On był zagadką już dla swoich współczesnych.
Audio
  • O życiu i twórczości Bolesława Prusa mówi prof. Ewa Paczoska, w audycji wykorzystano archiwalne wypowiedzi: siostrzenic Prusa, Marii Bądzyńskiej i Wandy Ciszewskiej, Karkowskiego wydawcy Zygmunta Szwejkowskiego i autora biografii Prusa Edwarda Kozikowskiego, aud. Hanny Szof z cyklu "Biografie niezwykłe" (29.05.2007)
  • Kształt człowieczeństwa Bolesława Prusa, aud. Elżbiety Skrzyneckiej (19.05.1987)
Bolesław Prus, aut. Antoni Kamieński (1897 rok), Wikipediadp
Bolesław Prus, aut. Antoni Kamieński (1897 rok), Wikipedia/dp

Dziś mija 105. rocznica śmierci autora m.in. "Lalki".

Trauma powstańca
Znaczącym wydarzeniem w życiu Bolesława było powstanie styczniowe. Udział w walkach był dla niego przeżyciem dramatycznym. Miał wówczas 16 lat. Również jego brat Leon ciężko przeżył powstanie – do końca życia zmagał się z chorobą psychiczną. Na domiar złego Bolesław był sierotą, matka zmarła kiedy miał 3 lata, ojciec – gdy miał 9 lat. Wychowywany przez bliższą i dalszą rodzinę tułał się z miejsca na miejsce.
Możliwość wyjścia z traumy powstańczej upatruje się u Prusa w naukach ścisłych. Zostaje on studentem Szkoły Głównej w Warszawie i to właśnie ze względu na matematyczne wykształcenie przybiera pseudonim Bolesław Prus, gdyż pisanie wydaje mu się fachem mało poważnym.
"Serce serc"
– Widział każdą sprawę z dwóch stron – słyszymy w audycji Elżbiety Skrzyneckiej z 1987 roku. – Widział w każdym człowieku coś wielkiego i coś łajdackiego.
Od początku lat 70. XIX wieku pisał w popularnych gazetach warszawskich. Przez lata wychował sobie wiernych czytelników i ugruntował swoją pozycję jako publicysta. Celne opisywanie rzeczywistości, ludzkich przywar i zalet było jego cechą charakterystyczną. Zawsze pochylał się nad losem istot słabych i niewinnych, w szczególności bezbronnych zwierząt.
– To był człowiek wyjątkowo tkliwy, serdeczny – słyszymy w aud. Skrzyneckiej. – Człowiek, który kierował swoje uczucia do najbiedniejszych.
Poświęcony pisarstwu
– Wujek był bardzo zapracowany, całe dnie spędzał najczęściej w swoim gabinecie – wspominały siostrzenice Prusa, Maria Bądzyńska i Wanda Ciszewska. – Kiedy pisał powieść ciocia mu zanosiła jedzenie. On mógł pisać przez dwa tygodnie i nikt nie mógł go widzieć. On nie wychodzić wcale ze swojego pokoju.
Jego dziełem życia jest "Lalka". Najpierw drukowana w odcinkach w latach 1887–1889 w dzienniku "Kurier Codzienny", a w całości wydana w 1890 roku. Wiele wątków w niej przedstawionych odczytuje się jako motywy autobiograficzne.
Według wspomnień siostrzenic, Bolesław Prus chodził w długim, czarnym surducie, ciemnych okularach. Zawsze poważny i skupiony, żył skromnie. Prus kształtował swoją biografię pisarza jako wypełnianie służby. Ciężko doszukać się w jego życiorysie skandali, głośnych romansów, celowego wywoływania zainteresowania życiem prywatnym.
Zmarł w wieku 64 lat, a pochowano go na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Na nagrobku umieszczono napis "Serce serc".
Posłuchaj audycji na temat Bolesława Prusa i poznaj tego słynnego pisarza na nowo.
mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Maria Dąbrowska – kobieta wyzwolona

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2015 06:00
Niska, drobna, nienosząca biżuterii, ani wyszukanych strojów, za to ceniąca prosty, męski wręcz styl - pisarka Maria Dąbrowska. Kobieta zagubiona we własnej seksualności.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Teodor Parnicki – wymagający nauczyciel historii

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2013 06:00
– Mój stosunek do historii też ulega pewnym zmianom – przyznawał Teodor Parnicki w 1974 roku. – Im lepiej poznaję historię, tym mniej mam przekonania do możliwości rozeznawania przez siebie, co w historii jest prawdziwym obrazem przeszłości, a co rodzajem fikcji, pisarstwa, propagandy dla celów właściwych tamtej epoce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michaił Bułhakow – mistrz niedoceniony za życia

Ostatnia aktualizacja: 15.05.2016 06:12
– Bułhakow potrafił świetnie sportretować krzywo otaczającą go rzeczywistość – podkreślał Andrzej Drawicz. Niestety za życia tego wielkiego pisarza niewielu potrafiło to dostrzec.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czesław Miłosz - wielki poeta

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2015 06:00
Wybitny poeta, prozaik, eseista, a także dyplomata i wykładowca, został laureatem literackiej Nagrody Nobla 9 października 1980. Przez lata żył na emigracji, ale w 1993 roku powrócił do kraju, gdzie doczekał zasłużonej sławy.
rozwiń zwiń