"Bardzo poważnie traktował literaturę". Wspominamy Tomasza Burka

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2017 07:00
 - Nie akceptował w literaturze postawy nihilistycznej, a na kicz był uczulony - opowiadała o zmarłym krytyku literackim Iwona Smolka, która przez wiele lat gościła Tomasza Burka w Dwójkowej audycji "Tygodnik literacki".
Audio
  • "Bardzo poważnie traktował literaturę". Wspominamy Tomasza Burka (Dwójka)
  • Tomasz Burek o Albercie Camus (z nagrań archiwalnych Programu 2 PR)
  • Tomasz Burek o swoich trzech literackich debiutach (z nagrań archiwalnych Programu 2 PR)
  • Tomasz Burek o Zbigniewie Herbercie (z nagrań archiwalnych Programu 2 PR)
Tomasz Burek (1938-2017)
Tomasz Burek (1938-2017)Foto: PAP/Marcin Obara

książka książki 1200.jpg
Tomasz Burek. Mistrzostwo w literaturze

- Bardzo poważnie traktował literaturę. Słychać było za każdym razem, że to jest ogromne przygotowanie krytyka, ale i historyka - wspominała Iwona Smolka swoje radiowe spotkania z Tomaszem Burkiem, jego wielką czytelniczą uważność i erudycję. O niebywałym oczytaniu Tomasza Burka mówił również Piotr Matywiecki ("nikt tak jak on nie znał historii światowej i polskiej powieści"), który nazwał zmarłego krytyka swoim nauczycielem literatury.

Zmarłego Tomasza Burka wspominali w Dwójce również Antoni Libera ("był jedną z najważniejszych postaci naszego życia literackiego"), Przemysław Dakowicz ("w literaturze szukał tego, co najistotniejsze"), prof. Maciej Urbanowski ("był jednym z największych stylistów, jakich mieliśmy w literaturze polskiej, nie tylko w krytyce literackiej"), prof. Włodzimierz Bolecki ("był, już w bardzo młodym wieku, autorytetem dla badaczy") oraz prowadzący audycję Wacław Holewiński. 

Z nagrań archiwalnych przywołaliśmy także gawędy Tomasza Burka. 

***

książki 1200.jpg
"Tygodnik literacki". Posłuchaj archiwalnych audycji

Tomasz Burek jako krytyk literacki debiutował w 1957 roku. W 1976 roku podpisał protest przeciw planowanym zmianom w Konstytucji PRL "Memoriał 101" - od tego czasu brał udział w działaniach opozycji demokratycznej. W 1977 roku był współzałożycielem nielegalnego Towarzystwa Kursów Naukowych, wykładał również na tzw. Uniwersytecie Latającym.

W 1980 roku został członkiem NSZZ Solidarność. Uczestniczył w rozpoczętej 7 maja 1980 roku głodówce w obronie aresztowanego twórcy Niezależnej Oficyny Wydawniczej Mirosława Chojeckiego i drukarza Bogdana Grzesiaka.  Współpracował z wychodzącymi poza cenzurą czasopismami, w 1985 roku został zwolniony z pracy w Instytucie Badań Literackich. Ponownie przyjęto go w 1989 roku. 

Był m.in. laureatem Nagrody Fundacji im. Kościelskich, został również wyróżniony medalem Gloria Artis.

maszyna.jpg
Tomasz Burek o pracy nad adaptacją "Quo vadis" i najważniejszych wątkach tej powieści

Tomasz Burek był autorem takich książek jak "Zamiast powieści" (1971), "Jaka historia literatury jest nam potrzebna?" (1979), "Żadnych marzeń" (1987), "Dzieło niczyje" (2001), "Dziennik kwarantanny" (2001) i "Niewybaczalne sentymenty" (2011).

W radiowej Dwójce gościł ostatnio w listopadzie 2016 roku, jako laureat Nagrody Honorowej Środowiska "Topoi" - "Mistrz". Opowiadał wówczas o swojej drodze literackiej: m.in. o studiach na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego (w planach było... dziennikarstwo sportowe), o współpracy z pismami literackimi (i aż trzech debiutach) czy o ważnych przyjaźniach.

***

Cztery lata temu, przy okazji 75. urodzin Tomasza Burka, o jego dorobku opowiadał w Dwójce m.in. Antoni Libera. - Jest jednym z najrzetelniejszych, najbardziej wykształconych czytelników – mówił wówczas Antoni Libera. - Ma odwagę bronić swojego smaku literackiego, co jest bardzo cenne.

***

Tomasz Burek był znany słuchaczom Dwójki m.in. jako gość audycji Iwony Smolki z cyklu "Tygodnik literacki".

jp/fbi

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak