Trójka

O dylemacie wagonika, czyli jak wybrać mniejsze zło?

23.07.2014 22:22
Intuicja, rozum, przyjęte normy...? - Gdy ważymy życie versus życie, to jest bardzo trudne - mówi dr Andrzej Malec, gość Dariusza Bugalskiego w "Klubie Trójki".
O dylemacie wagonika, czyli jak wybrać mniejsze zło?
Foto: Glow Images/East News
Posłuchaj
49'38 O dylemacie wagonika, czyli jak wybrać mniejsze zło? (Klub Trójki)
więcej

Prawie pół wieku temu w pewnym brytyjskim czasopiśmie filozoficznym opublikowano eksperyment myślowy, który - poddawany licznym wariacjom - stał się przedmiotem rozważań filozofów, psychologów, neurobiologów, pisarzy, tematem artykułów w prasie i audycji radiowych.

Słynny "dylemat wagonika" w pierwotnej wersji był taki: wyobraź sobie motorniczego tramwaju, który dostrzega na torach pięć osób. Jeśli pojedzie dalej, one zginą. Jeśli skręci, zginie tylko jedna osoba znajdująca się na bocznym torze. Co powinien zrobić motorniczy? A jeśli to ty widzisz ten wagonik i możesz przełączyć zwrotnicę? O dylemacie wagonika traktuje książka Thomasa Catharta.

- Jeremy Bentham, słynny angielski filozof, powiedziałby, że trzeba ważyć, a nie liczyć. Gdy porównujemy liczby różniące się znacznie - np. życie dwóch milionów osób i jednej osoby - to jest to stosunkowo proste, ale gdy te liczby są bliższe siebie, to wybór polega już nie tylko na liczeniu - mówi logik, filozof i prawnik dr Andrzej Malec, autor książki "Arytmetyka sumienia". - Ryzykowne jest bowiem stwierdzenie, że lepiej pozbawić życia jednego prezydenta niż pięciu jego ochroniarzy, którzy są powołani do ochrony życia - dodaje gość Dariusza Bugalskiego.

- Bardzo powszechna jest iluzja podejmowania decyzji pod wpływem zdrowego rozsądku, który jest dość zgubny. Wiele lat temu zdrowy rozsądek podpowiadał nam, że Ziemia jest płaska. W tamtych czasach był to jedyny ogólnie przyjęty sposób myślenia - przekonuje coach i psychoterapeutka Tatiana Mindewicz-Puacz.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji, którą poprowadził Dariusz Bugalski.

Audycji "Klub Trójki" można słuchać od poniedziałku do czwartku od godz. 21.05 do 22.00.

(fbi, mk)

Poznań'56

Czytaj także

Rozpacz potrzebna?

Rozpacz… Najgorsze, co nas może spotkać? Chcemy jej uniknąć, usunąć ją za wszelką cenę z naszego życia. Pisze o tym Jan Tomkowski w zbiorze esejów „Ciemne skrzydła Ikara”. Będzie dziś naszym gościem w Klubie Trójki.

Rozpacz… Najgorsze, co nas może spotkać? Chcemy jej uniknąć, usunąć ją za wszelką cenę z naszego życia. Czy jednak jest to naprawdę konieczne, czy nie lepiej nauczyć się trwania w rozpaczy i oswoić z myślą, że stanowi ona część naszego losu? Jak radzi sobie z tym problemem filozofia, sztuka, religia, nauka? Czy rozpacz, tak trudna do zniesienia dla jednostki, nie jest przypadkiem jedną z fundamentalnych wartości kultury śródziemnomorskiej?

Pisze o tym Jan Tomkowski w zbiorze esejów „Ciemne skrzydła Ikara”. Będzie dziś naszym gościem w Klubie Trójki.

Zapraszam!
Dariusz Bugalski

Czytaj także

Czy potrzebne jest nam Święto Empatii?

03.05.2014 14:32
Wybitny brytyjski psycholog, badacz okrucieństwa i psychopatii Simon Baron Cohen pisze: "empatia jest najcenniejszym zasobem, jaki istnieje w naszym świecie".
Czy potrzebne jest nam Święto Empatii?
Foto: Glow Images/East News
Posłuchaj
53'23 Czy potrzebne jest nam Święto Empatii? (Trójka pod Księżycem)
więcej

Wczoraj było Święto Pracy.

Dziś Dzień Flagi Rzeczpospolitej Polskiej.

Jutro Święto Konstytucji Trzeciego Maja.

A może potrzebne jest nam Święto Empatii?

Może doczekamy sę kiedyś takiego święta, pisanego wielkimi literami.

Na razie mamy nasze małe święto.

To Trójka pod Księżycem, prawda?

Zapraszam, Dariusz Bugalski

"Trójki pod Księżycem" można słuchać w każdy piątek między północą a 2.00.

Czytaj także

Empatia najważniejszym ludzkim zasobem?

06.05.2014 21:00
Tak twierdzi wybitny brytyjski psycholog Simon Baron-Cohen, który w swojej książce "Teoria zła" sugeruje, że powinniśmy zastąpić termin "zło” pojęciem "erozja empatii”. - Jego przesłanie brzmi: trenujmy empatię, a świat będzie lepszy - mówił filozof Tomasz Stawiszyński, uczestnik dyskusji w "Klubie Trójki".
Empatia najważniejszym ludzkim zasobem?
Foto: glow images/East News
Posłuchaj
46'13 Wokół książki "Teoria zła" Simona Barona-Cohena (Klub Trójki)
więcej

W książce "Teoria zła" Simon Baron-Cohen, który od dziesiątków lat zajmuje się badaniem autyzmu, przedstawia nową, opartą na wiedzy o mózgu teorię ludzkiego okrucieństwa.

- Podstawową tezą tej książki jest stwierdzenie, że gdybyśmy wiedzieli, co czują inni, to byśmy źle nie robili - opowiadał Tomasz Stawiszyński. - To jest teza, którą stawiał już Sokrates twierdząc, że cnota jest wiedzą i że jeśli wiem jak postąpić dobrze, to zawsze tak postąpię.

Drugi z gości Dariusza Bugalskiego neurofizjolog dr Paweł Boguszewski zwracał uwagę na przedstawioną w książce, dość ścisłą definicję empatii. Według Cohena jest ona zdolnością do rozpoznawania myśli i uczuć innej osoby oraz reagowanie odpowiednią emocją. Brytyjski badacz wyróżnia sześciostopniową skalę empatii.

- Tych, którzy nie mają empatii dzieli na zero negatywnych, czyli psychopatów, narcyzów i osobowości z pogranicza oraz zero pozytywnych, czyli osoby z różnymi zaburzeniami autystycznymi. W przypadku tych pierwszych, brak empatii może prowadzić do poważnych negatywnych konsekwencji - zaznaczał Tomasz Stawiszyński.

Po drugiej stronie są ci, którzy mają zbyt dużą empatię, która powoduje, że cierpienie innych odczuwają jako swoje. Goście "Klubu Trójki" zwracali uwagę, że osoby, które nie odczuwają empatii mogą opanować ją intelektualnie i przewidywać reakcję swojego postępowania.

- Osoby psychopatyczne, są bardzo biegłe w rozpoznawaniu emocji i doskonale sobie radzą z opanowaniem prostej gry społecznej. Zachowują się, jakby były wyposażone w empatię, jakby te emocje odczuwały, a nie są. Niestety często wykorzystują tę umiejętność do manipulowania innymi - wyjaśniał Paweł Boguszewski.

Więcej o zaletach i wadach koncepcji opracowanej przez Simona Barona-Cohena w książce "Teoria zła" - w nagraniu audycji.

Gośćmi Dariusza Bugalskiego byli filozof Tomasz Stawiszyński (Krytyka Polityczna, Radio dla Ciebie) oraz neurofizjolog z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN dr Paweł Boguszewski.

Na audycję "Klub Trójki" zapraszamy od poniedziałku do czwartku od godz. 21.05 do 22.00.

(bch/mp)

Czytaj także

Szlachetna rywalizacja - wczoraj i dziś

16.05.2014 11:20
Na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Sapporo w 1972 roku rozegrała się taka scena: Podczas wyścigu panczenistów jeden z zawodników się wywrócił. Drugi się zatrzymał. Spytany później, dlaczego, odpowiedział: "Chciałem udowodnić, że jestem lepszy, a nie że miałem więcej szczęścia niż mój rywal".
Szlachetna rywalizacja - wczoraj i dziś
Foto: Glow Images/East News
Posłuchaj
52'55 Dariusz Bugalski i słuchacze o wartościach, które powinny przyświecać zdrowej rywalizacji (Trójka pod Księżycem)
więcej

Tę opowieść znalazłem w liście od nauczyciela, który przynał, że opowiadał ją co roku w jakiejś klasie, bo dla niego jest ona kwintesencją sportu. Podkreślał, że owa historia zawsze wywoływała zachwyt i zrozumienie wśród uczniów, jednak jak zauważył z roku na rok ich rekacje były coraz chłodniejsze.

Autor listu wspomina jak w klasie uczniów, którzy teraz mają około 30-tki wybuchła gorąca dyskusja. Niektórzy wyrażali zdziwienie postawą sportowca, a inni wręcz nazwali go głupcem. Byli też tacy, którzy wołali do tamtych: wy niczego nie rozumiecie. W następnych latach było coraz gorzej. Kiedy kilka razy nikt już nie zrozumiał sensu tej historii w końcu przestałem ją opowiadać. - Właściwie wątpię, czy to rzeczywiście miało kiedyś miejsce - pisze.

Co jest obecnie ważne dla młodych ludzi, jakie wartości im przyświecają?

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji, którą przygotował i prowadził Dariusz Bugalski.

Zapraszamy do słuchania "Trójki pod Księżycem" w każdy piątek między 0.05 a 2.00

to, gs

Czytaj także

Lepiej przeczekać burzę? Jak mądrze rozwiązywać konflikty

03.07.2014 03:34
Co należy zrobić, by rozwiązanie konfliktów było przyjemnością? Odpowiedź na to pytanie zna Richard Bolstad, który był gościem "Klubu Trójki".
Lepiej przeczekać burzę? Jak mądrze rozwiązywać konflikty
Foto: Glow Images/East News
Posłuchaj
46'27 Jak rozwiązywać konflikty? (Klub Trójki)
więcej

- Konfliktami interesowałem się od dziecka, bo dorastałem w rodzinie, w której było wiele konfliktów, z którymi nie zawsze radzili sobie rodzice. Chciałem się dowiedzieć, jak można rozwiązać tego typu problemy z sukcesem - mówi dr Richard Bolstad, ekspert w dziedzinie komunikacji, którego specjalnością jest rozwiązywanie konfliktów. Trener NLP, czyli programowania neurolingwistycznego,  przyznaje, że od tego czasu pracował i szkolił ludzi w tym kierunku.
Richard Bolstad współpracował z ludźmi z terenów ogarniętych konfliktami. - Uczyłem też ludzi, jak budować osobiste relacje z partnerami, dziećmi, z kolegami z pracy, by efektywnie rozwiązywać konflikty w relacjach - opowiada.

Prowadzący program podkreśla, że są konflikty, których nie można rozwiązać, jak np. te opisane przez Szekspira. - Kiedy prowadzimy badania na temat par i związków intymnych, okazuje się, że 69% konfliktów dotyczy wartości oraz głębokich przekonań ludzkich. Tego rodzaju problemów nie można rozwiązać w 10 minut, co nie znaczy, że nie można z nim nic zrobić. Są to takie konflikty, które w normalnym ujęciu ludzie uznają za nierozwiązywalne - wyjaśnia specjalista.

Zdaniem Richarda Bolstada pomimo tego, że jesteśmy różni możemy nauczyć się żyć ze sobą i wpływać na siebie nawzajem tak, by to budowało relację, a nie ją rozdzielało. - Ludzie nie wiedzą, jaką cenę płacą za unikanie konfliktu, który wisi w powietrzu. Nasze relacje są bardzo cenne i nie możemy sobie pozwolić na to, by unikać konfliktów czy trudności w nich, naprawdę potrzebujemy nauczyć się umiejętności ich rozwiązywania - podkreśla ekspert.

Radio Freud na moje.polskieradio.pl >>>

Richard Bolstad jest Nowozelandczykiem, ale pracował na wszystkich kontynentach, między innymi w Sarajewie. Jego metoda, którą nazwał Transforming Communication, jest podstawą podręczników, według których szkoleni są lekarze, pielęgniarki, nauczyciele, menedżerowie, politycy. Według psychologa, większości konfliktów dałoby się uniknąć, gdybyśmy umieli się dobrze komunikować.

O czym świadczy aktualny konflikt na Ukrainie? Co jest kluczowe dla rozwiązania tego typu problemów? Czy żyjemy w kulturze unikania konfliktu? Posłuchaj całej audycji, którą poprowadził Dariusz Bugalski.

Na "Klub Trójki" zapraszamy od poniedziałku do czwartku od godz. 21.05 do 22.00.

(sm/mk)

Czytaj także

Zobaczyć i opisać nasze życie jako coś, co ma wzór i sens

10.07.2014 18:55
Jak widzimy nasze życie? Czym ono jest? Rozmawialiśmy o tym w "Trójce pod Księżycem".
Zobaczyć i opisać nasze życie jako coś, co ma wzór i sens
Foto: Glow Images/East News
Posłuchaj
49'18 Zobaczyć i opisać nasze życie jako coś, co ma wzór i sens (Trójka pod Księżycem)
więcej

"Kiedy kropla wody spadnie na spokojną taflę stawu, kręgi rozchodzą się po powierzchni jeszcze długo aż staną się niewidoczne, dostrzegalne jednak na poziomie nanocząstek. Podobnie nasze życie oddziałuje na innych, a oni przekazują ten wpływ dalej. To znaczy, że pozostawiamy po sobie ślad, nawet jeśli o tym nie wiemy. Ta sugestywna metafora jest odpowiedzią dla tych, którzy sądzą, że z przekonania o kruchości i skończoności naszej egzystencji wynika w sposób nieunikniony poczucie braku sensu życia”.

To słowa wybitnego amerykańskiego terapeuty Irvina D. Yaloma pochodzące z książki "Staring at the Sun” ("Patrząc w słońce”).

Próbujemy zobaczyć i opisać nasze życie jako coś, co ma wzór i sens.

Jak je widzimy?

Czym ono jest?

Rozmawialiśmy o tym w "Trójce pod Księżycem". Audycję prowadził Dariusz Bugalski.