Піша Марцін Южвіцкі, супрацоўнік BiznesAlert.pl.
Некалькі месяцаў таму расійская дэлегацыя наведала краіну, каб сустрэцца з ваенаначальнікам Буркіна-Фасо Ібрагімам Траарэ. Падчас сустрэчы абодва бакі абмеркавалі магчымасці ваеннага супрацоўніцтва. У ліпені падчас саміту ў Стамбуле прэзідэнт Пуцін падкрэсліў, што зацікаўлены ў развіцці энергетычнага супрацоўніцтва з краінамі Афрыкі. У гэтым кантэксце Пуцін паведаміў, што на розных стадыях развіцця знаходзяцца больш за 30 энергетычных праектаў з удзелам Расіі ў 16 розных краінах Афрыкі.
Пуцін паведаміў, што на розных стадыях развіцця знаходзяцца больш за 30 энергетычных праектаў з удзелам Расіі ў 16 розных краінах Афрыкі
Цяпер на афрыканскім кантыненце працуе толькі адна атамная электрастанцыя – у паўднёваафрыканскім Кобергу, недалёка ад Кейптаўна.
Энергетычнае супрацоўніцтва Расіі і Буркіна-Фасо
Як паведамляе AFP, падпісанне пагаднення адбылося з нагоды расійскага энергетычнага тыдня, у якім браў удзел міністр энергетыкі Буркіна-Фасо Сімон-П'ер Бусім. З расійскага боку дакумент падпісаў намеснік генеральнага дырэктара Расатаму Мікалай Спаскі. У цяперашні час Буркіна-Фасо імпартуе вялікую частку сваёй электраэнергіі з суседніх Кот-дʼІвуара і Ганы, а частку яе выпрацоўвае на мясцовым узроўні, у асноўным за кошт гідра- або сонечнай энергіі. Паводле інфармацыі Афрыканскага банка развіцця, на канец 2020 года толькі 22,5 працэнта насельніцтва Буркіна (67,4 працэнта ў гарадах, 5,3 працэнта ў сельскай мясцовасці) мелі доступ да электрычнасці. Па дадзеных Міжнароднага энергетычнага агенцтва, Буркіна-Фасо атрымлівае большую частку сваёй электраэнергіі з біяпаліва, такога як драўняны вугаль і драўніна, у той час як на нафтапрадукты прыпадае траціна ад агульнага абʼёму паставак энергіі. Па дадзеных Агенцтва ЗША па міжнародным развіцці (USAID), краіна мае адну з самых высокіх цэнаў на электраэнергію ў Афрыцы.
Даследаванне паўднёваафрыканскага эксперта па ядзернай энергетыцы Іяба Усмана, якое цытуе AFP, паказвае, што Буркіна-Фасо «не мае дастаткова кваліфікаванага персаналу для эксплуатацыі гэтай атамнай электрастанцыі», і ёй давядзецца выклікаць замежны персанал.
Ваеннае супрацоўніцтва прэзідэнта Пуціна і капітана Траорэ
Як паведамляе AFP, у пачатку верасня расійская дэлегацыя на чале з намеснікам міністра абароны Юнус-Бекам Еўкуравым наведала Уагадугу, каб абмеркаваць з Ібрагімам Траарэ пытанні развіцця і ваеннага супрацоўніцтва. 30 верасня ў інтэрвʼю дзяржаўнаму тэлебачанню капітан Траорэ заявіў, што большая частка тэхнікі арміі Буркіна пастаўляецца з Расіі.
Буркіна-Фасо на працягу некалькіх гадоў змагаецца са смяротным і перыядычным гвалтам джыхадзістаў на большай частцы сваёй тэрыторыі, у выніку якога загінула больш за 17 000 чалавек і больш за два мільёны былі ўнутрана перамешчанымі асобамі. Краіна заключыла саюз з Малі і Нігерам, дзвюма дзяржавамі, якімі кіруюць ваенныя рэжымы, што таксама маюць добрыя адносіны з Масквой, у рамках Альянсу дзяржаў Сахеля (AES) па супрацоўніцтве ў галіне абароны.
З таго часу, як Ібрагім Траорэ прыйшоў да ўлады, Буркіна-Фасо дыстанцыявалася ад Францыі, гістарычнага партнёра і былой каланіяльнай дзяржавы. Французскія салдаты пакінулі краіну ў лютым.
Іншыя энергетычныя ініцыятывы ў Афрыцы
Расіяне ў Афрыцы і іх энергетычныя ініцыятывы сутыкаюцца з канкурэнцыяй. Кітай застаецца лідарам па інвестыцыях у АЭС. Гэта другая дзяржава, добра прынятая на гэтым кантыненце.
Расія дапамагае Егіпту пабудаваць АЭС коштам 30 мільярдаў долараў у адпаведнасці з пагадненнем, падпісаным прэзідэнтам Абдэль Фатахам ас-Сісі і прэзідэнтам Пуціным у 2017 годзе. У тым жа годзе Расія таксама падпісала пагадненне аб будаўніцтве электрастанцыі ў Нігерыі, але праект яшчэ не стартаваў. Кенія таксама абвясціла аб планах пабудаваць сваю першую атамную электрастанцыю да 2027 года, але яшчэ не вызначылася з міжнародным партнёрам.
У верасні 2023 года Руанда абвясціла, што вырашыла пабудаваць да 2028 года ядзерны рэактар канадска-нямецкай кампаніяй Dual Fluid Energy.
Варта адзначыць, што падчас падпісання пагаднення з Буркіна-Фасо намеснік генеральнага дырэктара «Расатама» Мікалай Спаскі таксама падпісаў Мемарандум аб узаемаразуменні з міністрам энергетыкі і водных рэсурсаў Малі Бінту Камара. Як паведамляе сайт World-Nuclear-News, у мемарандуме вызначаны як прыярытэтныя задачы і інструменты ўзаемадзеяння, так і напрамкі сумеснай працы, якія ўяўляюць агульны інтарэс. Гэта: развіццё ядзернай інфраструктуры Малі, павышэнне дасведчанасці насельніцтва аб ядзерных тэхналогіях, фундаментальныя і прыкладныя даследаванні, выкарыстанне радыеактыўных ізатопаў, ядзерная, радыяцыйная і фізічная бяспека, навучанне персаналу, ядзерныя даследчыя ўстаноўкі і ядзерная энергетыка. Таксама ёсць дамоўленасць аб абмене тэхнічнымі візітамі.
Падводзячы вынік, расіяне не адзіныя на афрыканскім кантыненце, у іх вялікая канкурэнцыя, але яны, безумоўна, важны гулец і добра прыняты афрыканскімі краінамі.
вх