Фонд імя Стэфана Баторыя прапанаваў план па ўрэгуляванні патавай сітуацыі вакол Канстытуцыйнага трыбунала, звязанай са спрэчкай вакол гэтага органа паміж урадам і прэзідэнтам. На думку аўтара прапановы, яна павінна стаць кампрамісным рашэннем — піша «Rzeczpospolita».
У справаздачы аўтарства Томаша Заласіньскага прадстаўлена выснова, што ранейшыя планы рэфармавання — у тым ліку так званы «сілавы падыход», які падтрымліваюць улады, — толькі паглыбілі б крызіс вакол установы.
Такім чынам, практыка паслядоўных спроб розных урадаў «вярнуць сабе кантроль» над Трыбуналам павінна спыніцца. У дакуменце сцвярджаецца, што адзіным рашэннем, здольным канчаткова аднавіць вяршэнства права ў дзейнасці Трыбунала, з'яўляецца «канстытуцыйная перазагрузка».
План прадугледжвае ўнясенне паправак у Канстытуцыю, каб у будучыні суддзяў Трыбунала выбіралі Сейм, Сенат і прэзідэнт. Цяперашні склад суддзяў быў бы адпраўлены ў адстаўку. Палітыкам было б забаронена займаць пасады ў Трыбунале, а тэрмін паўнамоцтваў старшыні Трыбунала быў бы ўстаноўлены на ўзроўні трох гадоў.
Яшчэ адным ключавым элементам плана Заласіньскага з'яўляецца адхіленне палітыкаў ад працэсу распрацоўкі новых правіл. Папраўкі, а таксама заканадаўчыя акты павінны рыхтаваць эксперты.
У мінулую пятніцу Нацыянальная рада судовай улады прыняла рэзалюцыю, у якой заклікала «ўсе кампетэнтныя дзяржаўныя органы» прыняць неадкладныя меры для забеспячэння належнага функцыянавання Канстытуцыйнага трыбунала. У рэзалюцыі адзначаецца, што «суддзі Трыбунала, абраныя Сеймам, дагэтуль не былі дапушчаныя да выканання сваіх канстытуцыйных і статутных абавязкаў».
— У выніку немагчыма належным чынам сфарміраваць склады суда такім чынам, каб гарантаваць удзел усіх суддзяў, якія маюць права разглядаць справы, і забяспечыць функцыянаванне Канстытуцыйнага трыбунала ў адпаведнасці з дзеючым прававым парадкам, — гаворыцца ў дакуменце.
Варта нагадаць, што ў сакавіку былі абраныя шэсць новых суддзяў, аднак да выканання абавязкаў былі дапушчаны толькі двое, у якіх прэзідэнт Караль Наўроцкі прыняў прысягу. У чэрвені суддзёй Канстытуцыйнага трыбунала быў абраны Славамір Патыра, а ў канцы ліпеня прэзідэнт прыняў у яго прысягу. Аднак суддзя заявіў, што не будзе ўдзельнічаць у працы органа, калі да выканання абавязкаў не будуць дапушчаны чатыры суддзі, абраныя ў сакавіку.
Тым часам нядаўна Сейм прызначыў восьмага суддзю — Мацея Бэрэка. Прэс-сакратар прэзідэнта Рафал Леськевіч паведаміў, што прэзідэнт Наўроцкі прыме прысягу ў Бэрэка пасля таго, як той прадставіць дакументы, якія пацвярджаюць адпаведнасць фармальным патрабаванням. У сваю чаргу, міністр юстыцыі Вальдэмар Журэк заявіў: калі прэзідэнт Наўроцкі і далей не будзе выконваць свае абавязкі, тады будуць прыняты «альтэрнатыўныя меры». Ён адзначыў, аднак, што рашэнне наконт далейшых крокаў павінна заставацца за самім Бэрэкам.
нг