Беларусы, якія пераследуюцца на радзіме паводле палітычных матываў, у шэрагу краін могуць патрапіць пад экстрадыцыю, гаворыцца ў даследаванні арганізацыі «Прававая ініцыятыва», якое аналізуе рызыкі для беларусаў за мяжой.
Адзначаецца, што пасля затрымання ў Сербіі ў 2023 годзе беларускага рэжысёра і актывіста Андрэя Гнёта «стала відавочна: рызыкі таго, што рэжым Лукашэнкі можа выкарыстоўваць Інтэрпол і іншыя базы вышуку - непазбежныя».
Пры гэтым менавіта Інтэрпол, нягледзячы на забарону на палітычнае ўмяшанне, часам выкарыстоўваецца Мінскам для пераследу эмігрантаў праз «чырвоныя паведамленні» і запыты на экстрадыцыю — «пад прыкрыццём абвінавачанняў у махлярстве ці падатковых злачынствах».
Як паведамляе «Позірк», у рамках даследавання былі прааналізаваны 193 краіны — члены ААН і восем часткова прызнаных тэрыторый. Праца ўтрымлівала ацэнку палітычных адносін краіны з Беларуссю, рэжымам і дэмакратычнымі сіламі, выкарыстаных баз вышуку і іх уплыў на бяспеку, міжнародных пагадненняў, якія могуць паўплываць на экстрадыцыю, дзяржаўных органаў, што прымаюць рашэнні аб экстрадыцыі, а таксама прэцэдэнты затрыманняў і экстрадыцыі беларусаў і агульную сітуацыю з правамі чалавека ў краіне.
Па яго выніках праваабаронцы прызналі бяспечнымі краінамі з нізкай рызыкай экстрадыцыі для грамадзян Беларусі 88 дзяржаў, 57 - краінамі з існуючымі «пэўнымі рызыкамі экстрадыцыі» і 47 - краінамі з высокай рызыкай.
Еўропа і ўсе краіны Еўрасаюза, а таксама Нарвегія, Швейцарыя, Вялікабрытанія і Ісландыя, як паведамляецца, не супрацоўнічаюць з Беларуссю па пытаннях экстрадыцыі, як і балканскія краіны (Паўночная Македонія, Чарнагорыя, Боснія і Герцагавіна, Албанія), за выключэннем Сербіі, гэта значыць з’яўляюцца бяспечнымі для наведвання.
Асобна выдзелены краіны СНД, «таму што гэта зона падвышанай рызыкі». Большасць з іх «захоўвае цесныя сувязі з Беларуссю, а найбольш небяспечная краіна - гэта Расія».
Супрацоўнічаюць з Беларуссю і РФ таксама Казахстан, Азербайджан, Узбекістан, Таджыкістан і Кыргызстан, паміж імі дзейнічае дзяржаўны вышук СНД, і былі зафіксаваны выпадкі экстрадыцыі з гэтых краін, гаворыцца ў даследаванні. Краінамі рэгіёна з патэнцыйнай рызыкай названы Грузія і Арменія.
Адзінай у СНД бяспечнай краінай праваабаронцы назвалі Малдову, якая, хоць і ўваходзіць у СНД, не супрацоўнічае з Мінскам у пытаннях экстрадыцыі.
У Азіі да бяспечных праваабаронцы аднеслі толькі чатыры краіны: Ізраіль, Японію, Паўднёвую Карэю і Сінгапур.
Краінамі з існуючымі «пэўнымі рызыкамі экстрадыцыі» названы Турцыя, Тайланд, Саудаўская Аравія, Іярданія, Шры-Ланка і іншыя. У «чырвонай зоне» знаходзяцца Кітай, Іран, Ірак, В’етнам, Эміраты, Індыя і М’янма.
У Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы большасць краін рэгіёна, паводле ацэнкі праваабаронцаў, бяспечныя для беларусаў. Да небяспечных аднесены Венесуэла, Куба і Нікарагуа.
аз