Беларуская Служба

Сацыялагічнае апытанне: Ці было патрэбнае Варшаўскае паўстанне?

01.08.2025 10:42
У даследаванні запыталіся ў жыхароў Польшчы, ці было патрэбнае і ці павінна было пачацца Варшаўскае паўстанне. Сёння – 81-я гадавіна яго пачатку.
Polacy coraz przychylniej oceniają Powstanie Warszawskie
Polacy coraz przychylniej oceniają Powstanie WarszawskieMarek BAZAK/East News

У пытанні свайго стаўлення да пачатку Паўстання ў 1944 годзе палякі менш падзеленыя, чым у многіх іншых важных тэмах. Пра гэта сведчаць даследаванні, праведзеныя IBRiS для Rzeczpospolita.

На пытанне «ці было патрэбнае і ці павінна было пачацца Варшаўскае паўстанне» «так» адказалі 51,3% апытаных, іншае меркаванне маюць 21,5% рэспандэнтаў, а не маюць адказу на пытанне – 26,7%.

Хто станоўча ацэньвае пачатак Варшаўскага паўстання?

У групе асоб, якія падтрымліваюць гэты акт барацьбы за незалежнасць, дамінуюць выбарцы кіруючага лагера, гэта значыць ліберальнага кірунку (59%). Адначасова ў гэтым сегменце ажно 30% асоб скептычна ставяцца да гэтай гістарычнай падзеі. Станоўча ацэньваюць пачатак Паўстання жанчыны (59%), трыццацігадовыя (64%), а таксама сямідзесяцігадовыя (62%) рэспандэнты, жыхары малых гарадоў (56%). Так лічаць пераважна асобы з сярэдняй адукацыяй (58%) і асобы, якія інфармацыю пра свет чэрпаюць пераважна з інфармацыйных тэлеканалаў Polsat News (82%), TVP Info (78%), а таксама з інтэрнэту – 75%.

Прыняцце Паўстання назіраецца як сярод асоб, якія дэкларуюць левыя погляды (59%), так і сярод тых, хто на апошніх парламенцкіх выбарах вырашыў падтрымаць Канфедэрацыю (71%) або ў першым туры прэзідэнцкіх выбараў паставіў на Гжэгажа Браўна (97% адказаў).

Акрамя таго, падтрымка Паўстання ўзрастае. Асабліва калі актуальнае даследаванне грамадскай думкі параўнаць з апытаннем, якое для Rzeczpospolita правёў SW Research у 2018 годзе. Тады толькі кожны трэці рэспандэнт (35%) меркаваў, што рашэнне аб пачатку Варшаўскага паўстання было слушным. Адначасова 29% мелі супрацьлеглае меркаванне.

1 жніўня ў Варшаве і іншых гарадах будуць уключаны сірэны ў гонар паўстанцаў. У 17:00, гэта значыць у гадзіну «W», жыхары Варшавы на імгненне спыняцца, над іх галовамі праляцяць самалёты, якія намалююць у небе белай смугой знак Польшчы, якая змагаецца (Polska Walcząca).

Падчас урачыстасцяў з удзелам паўстанцаў, якія ўжо адбыліся ў Музеі Варшаўскага паўстання, прэзідэнт Рэспублікі Польшча Анджэй Дуда падкрэсліў, што Варшаўскае паўстанне – адзін з найважнейшых пунктаў у гісторыі.

«Шмат разоў мы чулі галасы крытыкі ў адрас Паўстання, часам ажно цяжка было стрымаць эмоцыі. Але цяпер хачу падкрэсліць адно – сёння ў свеце з захапленнем гавораць пра Варшаўскае паўстанне, гераізм паўстанцаў і жыхароў сталіцы, пра ўсіх тых, хто змагаўся за свабодную, суверэнную, незалежную Польшчу», – падкрэсліў Анджэй Дуда.

Ён звярнуўся да паўстанцаў, якія прыходзяць на ўрачыстасці, нягледзячы на сталы ўзрост:

– Вы прыходзіце сюды, каб у чарговы раз сваім голасам даць сведчанне маладым, што варта змагацца за Польшчу, што дзякуючы гэтай барацьбе Польшча адраджаецца і зноў становіцца моцнай. Несіце ў сабе гэтае пасланне ў наступныя дзесяцігоддзі, – заклікаў Дуда моладзь.

Пра каштоўнасці, за якія змагаліся варшавяне ў 1944 годзе, згадаў прэзідэнт Варшавы Рафал Тшаскоўскі.

– Мы паказалі, што ўмеем падымацца як фенікс з попелу. Няма ў нашай гісторыі месца для паразы, мы робім высновы і становімся на ногі, – сказаў палітык.

вх