У сувязі з пачаткам наступнага турыстычнага сезону гарадскі рух «Выратавальная акцыя для Кракава» (Akcja Ratunkowa dla Krakowa) падрыхтаваў петыцыю да прэм'ер-міністра і міністэрстваў адносна тэрміновага ўвядзення турыстычнага збору.
— 100 мільёнаў злотых ляжыць на вуліцах, а вы не дазваляеце нам іх сабраць. Мы патрабуем прыняцця новага закона ў гэтым годзе, — кажуць аўтары ініцыятывы, якія заклікаюць жыхароў падпісваць петыцыю.
Кракаў гадамі заклікае да ўвядзення турыстычнага збору, і гадамі гэтыя патрабаванні застаюцца без адказу. Паводле слоў аўтараў петыцыі, увядзенне новага закона пакрые частку выдаткаў, звязаных з масавым турызмам: падтрыманне чысціні, транспарт, зялёныя зоны, бяспека, грамадская інфраструктура і ахова спадчыны.
Сёння жыхары Кракава плацяць за масавы турызм непасрэдна са сваіх кашалькоў, гаворыць Яанна Маліта-Круль з «Выратавальнай акцыі для Кракава»:
— Кракаў, як і многія іншыя месцы ў Польшчы і Еўропе, мае вельмі шырокі турыстычны паток. Гэта важна для горада, важна для эканомікі, важна ў многіх розных кантэкстах, і, вядома, гэта таксама прадугледжвае пэўныя выдаткі на ўтрыманне ўсяго гэтага. Да нас прыязджае шмат людзей, якія карыстаюцца гарадской інфраструктурай, транспартам і застаюцца на ноч. І яны могуць дадаткова падтрымліваць функцыянаванне горада. Што тычыцца канкрэтнай колькасці людзей, якія прыязджаюць у Кракаў, то па стане на 2024 год амаль 15 мільёнаў чалавек прыехалі ў наш горад як турысты, амаль 8 мільёнаў з якіх заставаліся хаця б на адну ноч. І менавіта ў выпадку начлегу ў Кракаве, узнікае магчымасць увядзення турыстычнага збору.
Паводле звестак «Выратавальнай акцыі для Кракава», шматгадовыя міжведамасныя спрэчкі і ціск з боку лабісцкіх груп прыводзяць да таго, што Кракаў губляе, паводле ўступных ацэнак, ад 50 да 100 мільёнаў злотых штогод.
Турыстычны падатак зʼяўляецца стандартным па ўсёй Еўропе. Напрыклад, Амстэрдам спаганяе 12,5% ад кошту пражывання; Берлін — 7,5% ад кошту пражывання; Лісабон — 4 еўра з чалавека за ноч; Эдынбург — 5% ад кошту пражывання за першыя 5 начэй; Брусель — 5 еўра за ноч; і Парыж — ад 0,65 еўра да 15,93 еўра з чалавека за ноч, у залежнасці ад стандарту пражывання.
Яанна Маліта-Круль заклікае да змены Закона аб мясцовых падатках і зборах, каб польскія гарады з высокім турыстычным патокам, у тым ліку Кракаў, маглі легальна спаганяць турыстычны падатак з тых, хто застаецца на ноч.
— Па-першае, муніцыпалітэты павінны мець такую магчымасць. Гэта не павінен быць абавязак. Справа не ў тым, каб, калі правілы зменяцца, турыстычны падатак зʼявіўся ўсюды, у кожным горадзе. Справа ў тым, каб гэтая магчымасць існавала, і каб прыбытак ад турыстычнага падатку ішоў у гарадскую казну. Чаму гэта важна? Па-першае, таму што гэта дазволіць нам лепш клапаціцца пра горад, як пра турыстаў, так і, перш за ўсё, пра людзей, якія жывуць тут кожны дзень. Гэта можа ўключаць, напрыклад, развіццё мясцовай інфраструктуры, добраўпарадкаванне зялёных насаджэнняў, бяспеку, больш эфектыўную ахову спадчыны і развіццё транспарту. Усё гэта проста патрабуе сродкаў, і турыстычны падатак можа актыўна спрыяць іх збору. У якой ступені? Паводле ацэнак, гэта можа быць ад 80 да, магчыма, нават 190 мільёнаў злотых штогод. Гэта сапраўды велізарная сума грошай, і было б добра, каб яна як мага хутчэй пачала паступаць у гарадскую казну. Таму давайце назавём гэтую петыцыю тэрміновай, бо з кожным днём мы, як жыхары Кракава, фактычна губляем грошы, але турысты таксама. Бо калі ёсць грошы, каб зрабіць горад яшчэ прыгажэйшым, чым ён ёсць, чаму б імі не скарыстацца?
Сёння ў Сейме Польшчы знаходзяцца два законапраекты. Іх аўтарамі зʼяўляюцца гарадскія дэпутаты Кракава. Праект Дарʼі Госек-Папёлек прадугледжвае ліміт у 25% ад мінімальнай гадзіннай стаўкі аплаты за працу. На сённяшні дзень гэта складае 7,85 злотых у дзень на аднаго турыста. Праект Рафала Камарэвіча прадугледжвае максімум 5 злотых у дзень на аднаго турыста.
Улічваючы колькасць турыстаў, якія начавалі ў Кракаве ў 2024 годзе, гэта складае 120 мільёнаў злотых у год паводле праекта Камарэвіча і 190 мільёнаў злотых у год паводле праекта Госек-Папёлек.
Кожны дзень без гэтай платы азначае для горада страту некалькі сотняў тысяч злотых, звяртаюць увагу аўтары петыцыі. Кожны год на гэтыя грошы можна было б збудаваць некалькі крытых басейнаў, дзесяць паркаў, сотні квадратных метраў новых тратуараў, пасадзіць 100 тысяч дрэў або збудаваць 100 новых шматфункцыянальных спартыўных пляцовак.
Рух «Выратавальная акцыя для Кракава» (Akcja Ratunkowa dla Krakowa) дзейнічае з 2019 года. Ён пачынаў больш як кліматычны рух, але тым часам стала зразумела, што ўсё ўзаемазвязана: праблемы, звязаныя з кліматам, таксама цесна звязаны з транспартам і інфраструктурай. Рух стаў змагацца за лепшы горад для жыцця: зялёны, прыязны і бяспечны.
ав
слухайце аўдыё