«Вяртанне імёнаў»: у Варшаве ўшанавалі памяць ахвяр савецкага тэрору

Удзельнікі жалобнай акцыі зачытвалі імёны палякаў, беларусаў, украінцаў, літоўцаў, яўрэяў, рускіх і прадстаўнікоў іншых народаў, забітых савецкай уладай. Імёны ахвяр чыталі на іх родных мовах.

Акцыя «Вяртанне імёнаў», Варшава, 29 кастрычніка 2026 г.

Беларуская служба Польскага радыё

29 кастрычніка ў Варшаве адбылася акцыя «Вяртанне імёнаў» — штогадовая міжнародная ініцыятыва па ўшанаванні ахвяр савецкага дзяржаўнага тэрору. У скверы ксяндза Яна Твардоўскага ўдзельнікі зачытвалі імёны палякаў, беларусаў, украінцаў, літоўцаў, яўрэяў, рускіх і прадстаўнікоў іншых народаў, забітых савецкай уладай. Імёны ахвяр чыталі на іх родных мовах.

Акцыя ўзнікла ў 2007 годзе ў Маскве, каля Салавецкага каменя, па ініцыятыве Праваабарончага таварыства «Мемарыял». З таго часу 29 кастрычніка людзі ў розных гарадах свету збіраюцца, каб уголас прачытаць імёны рэпрэсаваных і расстраляных.

Маштаб сталінскага тэрору ўражвае: паводле архіўнай статыстыкі, толькі ў 1937–1938 гг. падчас Вялікага тэрору ў СССР па палітычных матывах былі расстраляныя каля 700 тыс. чалавекі, але масавыя расстрэлы, дэпартацыі народаў і штучныя голады былі неад'емнай часткай савецкай дзяржаўнай палітыкі аж да сярэдзіны 1950-ых гадоў.

Варшаўскую акцыю арганізавала асацыяцыя Memoriał Polska пры ўдзеле Дома сустрэч з гісторыяй (DSH). Акцыя «Вяртанне імёнаў» таксама прайшло ў Кракаве, Уроцлаве ды іншых польскіх гарадах. Памяць пра злачынствы мінулага — гэта таксама салідарнасць з тымі, чые правы парушаюцца сёння. Таму на жалобнай акцыі чыталі імёны ахвяр рэжымаў Аляксандра Лукашэнкі і Уладзіміра Пуціна, а таксама ахвяр варварскага нападу РФ на Украіну.

У далучаным файле — рэпартаж з варшаўскай акцыі «Вяртанне імёнаў». Запрашаем паслухаць!

эж