20 лютага 2026 г. Польшча афіцыйна выйшла з Атаўскай канвенцыі аб забароне супрацьпяхотных мін. З гэтага дня ўрад можа легальна вырабляць, размяшчаць і прадаваць зброю, 85% ахвяр якой ва ўсім свеце складаюць мірныя жыхары, 40% з якіх – дзеці. Amnesty International і Міжнародная кампанія за забарону мін бʼюць трывогу: рашэнне не ўмацуе абарону краіны, а нанясе шкоду яе ўласным грамадзянам, чытаем на партале Forsal.
Дзве кампаніі абароннага сектара будуць адказваць за вытворчасць мін: Bydgoskie Zakłady Elektromechaniczne «Belma» S.A. і Niewiadów Polska Grupa Militarna S.A. Міны будуць адпраўляцца ў асноўным на польска-беларускую і польска-расійскую мяжу, а лішкі прадукцыі пойдуць ва Украіну і краіны Балтыі. Як адзначае Amnesty International, «Belma» будзе выкарыстоўваць тэхналогіі 1990-х гадоў, а не якія-небудзь перадавыя сістэмы наступнага пакалення. Механізмы саманейтралізацыі, г.зн. дыстанцыйнае ачышчэнне тэрыторыі пасля канфлікту, неаднаразова даказвалі сваю няўдачу. Вынік просты: міны прыйдзецца выдаляць уручную гадамі, з велізарнай рызыкай для сапёраў і мясцовых жыхароў. Міністэрства нацыянальнай абароны абвясціла, што вытворчасць пачнецца неўзабаве пасля таго, як выхад з канвенцыі ўступіць у сілу.
Дырэктар польскага аддзялення Amnesty International Ганна Блашчак-Банасяк не мае ілюзій адносна ваеннай эфектыўнасці гэтага рашэння. «Рашэнне выйсці з Атаўскай канвенцыі было апраўдана неабходнасцю павышэння бяспекі на нашай усходняй мяжы. Вопыт Украіны паказвае, што міны не ўплываюць на аператыўныя або палітычныя рашэнні Расіі. Найбольшую пагрозу яны ўяўляюць для польскага народа, урад якога вырашыў замінаваць сваю ўласную тэрыторыю», – кажа Блашчак-Банасяк.
Ваенная логіка пацвярджае гэтую ацэнку: мінныя палі запавольваюць ворага максімум на некалькі гадзін, іх лёгка абысці нават з дапамогай простых інжынерных мер, і яны патрабуюць пастаяннага назірання і прыкрыцця агню. Гэта немагчыма забяспечыць на працяглых участках мяжы. Акрамя таго, міны рэгулярна прыводзяць да страт сярод уласных вайскоўцаў – яны не зʼяўляюцца селектыўнай зброяй.
Намесніца дырэктара Міжнароднай кампаніі за забарону наземных мін (ICBL) Кася Дэрліка-Розенбаўэр рэзка крытыкуе гэтае рашэнне.
- Міны ператвараюць сельскагаспадарчыя землі ў смяротныя пасткі, пашы – у пусткі, а дзяцінства – у інваліднасць. Іх жорсткасць ціхая, схаваная і доўгатэрміновая. Як грамадзянка Польшчы, я цалкам разумею неабходнасць умацавання нашай абароны, асабліва ў цяперашняй геапалітычнай сітуацыі. Але выкарыстанне супрацьпяхотных мін – гэта крок у няправільным кірунку – маральна, стратэгічна і рэпутацыйна», – тлумачыць Дэрліка-Розенбаўэр.
Статыстыка, якую прыводзіць ICBL, разгромная: 85% ахвяр мін – мірныя жыхары, а 40% – дзеці.
Больш чытайце на Forsal.
ав