Kanał Augustowski. Historia "Arcydzieła" gen. Ignacego Prądzyńskiego [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 11.08.2021 18:56
"Arcydzieło" – tak o swoim projekcie Kanału Augustowskiego nieskromnie napisał w pamiętniku gen. Ignacy Prądzyński. Prądzyński był nie tylko wybitnym oficerem, dowódcą w wygranej bitwie pod Iganiami (10 kwietnia 1831 r.), ale też inżynierem. 
Kanał Augustowski
Kanał AugustowskiFoto: shutterstock/ Artur Bociarski

Posłuchaj
13:06 Reportaz w Trojce 2021_08_11-18-39-13.mp3 "Arcydzieło" – reportaż Jakuba Tarki (Reportaż/Trójka)

 

Nastoletni geniusz

Egzamin inżynierski Prądzyński zdał w wieku 17 lat, jako 18-latek kierował już samodzielnymi pracami przy budowie jednego ze skrzydeł twierdzy w Modlinie. Jednak co innego stawiać budynki, a co innego zbudować kanał wodny. Prądzyński nie miał w dziedzinie hydrologii i hydrografii żadnego doświadczenia. Mimo to podjął się zadania wyznaczonego przez samego Wielkiego Księcia Konstantego. Dziś jego dzieło to największa atrakcja Augustowa i fenomen architektoniczny XIX w.

Ignacy Pantaleon Prądzyński herbu Grzymała  Foto: Polona Ignacy Pantaleon Prądzyński herbu Grzymała Foto: Polona

W XIX wieku toczyła się walka o przyszłość polskiego przemysłu. Prusy miały w swoich rękach ujście Wisły i wprowadziły bardzo wysokie opłaty za przewóz polskich płodów rolnych przez swoje terytorium. Udało się przekonać cara do idei budowy wielkiej arterii wodnej, która miała ominąć granice pruskie. Budowa ruszyła w 1984 roku i trwała 15 lat.

Niemal taki sam od blisko 200 lat

Otwarcie Kanału Augustowskiego było wielkim wydarzeniem i osiągnięciem, jak na ówczesną, europejską miarę. Za równie wielki można uznać geniusz Prądzyńskiego. – W połowie lat 70. wykonywano pomiary koryta kanału na odcinku pomiędzy Augustowem a Dębowem. Doświadczonym geodetom zajęło to dwa lata, a Prądzyńskiemu cztery miesiące i to w XIX wieku – mówi Wojciech Batura, kustosz Muzeum Ziemi Augustowskiej. Do dziś śluzy, drewniane wrota i inne elementy kanału zachowały kształt zbliżony do tego z projektu Ignacego Prądzyńskiego. Bardziej radykalne ulepszenia okazały się, mimo upływu lat, po prostu niepotrzebne. 

Pomniki Historii odc. 2 - Kanał Augustowski/Narodowy Instytut Dziedzictwa / TV NID

Kanał Augustowski w XX wieku

W latach 60. brzegi kanału zaczęły być podmywane, zbudowano więc betonowe umocnienia brzegów, co okoliczni mieszkańcy uznali za zbrodnię na XIX-wiecznym obiekcie. Pod koniec dziesięciolecia, wskutek starań Towarzystwa Miłośników Ziemi Augustowskiej Arcydzieło Ignacego Prądzyńskiego zostało wpisane do rejestru zabytków. 

***

Tytuł reportażu: "Arcydzieło"
Autor reportażu: Jakub Tarka
Data emisji: 11.08.2021
Godzina emisji: 18.39

kr


Czytaj także

Wypoczynek na polskim wybrzeżu. Reportaż "Woda" [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 22.07.2021 19:00
Wakacje to czas odpoczynku. Planujący wyjazd zastanawiają się, jakie miejsce będzie najbardziej odpowiednie na spędzenie urlopu. Jedni wybierają gwarne miejscowości turystyczne, z mnóstwem atrakcji dla najmłodszych, inni wolą zaciszne okolice i spędzanie czasu na łonie natury. Wśród wakacyjnych kierunków ogromną popularnością cieszy się polskie wybrzeże. Czy przyjezdni znajdą tam to, po co przyjechali? 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dwie siostry i górska przystań [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2021 19:15
Siostry Izabella i Katarzyna Hudziak prowadzą schronisko Markowe Szczawiny u stóp Babiej Góry w Beskidzie Żywieckim. Mimo pracy w trudnych warunkach górskich nie boją się wyzwań i nie zrażają przeciwnościami losu. Obiekt przejęły po śmierci swoich rodziców i nie wyobrażają sobie życia w innym miejscu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bieszczadzki raj. Ile natury zostało w naszych najdzikszych górach? [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 04.08.2021 19:00
"Mam szałas na połoninie, piękniejszy niż w mieście dom..." śpiewał kiedyś Tadeusz Woźniakowski, a Wojciech Młynarski zachęcał: "Po prostu wyjedź w Bieszczady, tak, jak rano jedzie się do biura...". Legenda Bieszczadów jako gór dzikich i niedostępnych przetrwała w piosenkach, filmach i marzeniach wielu turystów.
rozwiń zwiń