Jak Wielka Brytania wpłynęła na zniesienie niewolnictwa?

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2021 23:00
Wielka Brytania zmaga się ze swoją historią, która mimo ciemnych stron miała też wiele jasnych momentów. To w dużej mierze dzięki niej zniesiono w XIX wieku niewolnictwo.
Grafika ilustracyjna
Grafika ilustracyjnaFoto: shutterstock.com/ Paul Craft

Najgorsze czy najlepsze imperium?

Imperium Brytyjskie jest przez wielu uważane za najgorsze imperium w dziejach – to ono odpowiada za zniszczenie dynastii w Indiach oraz za mordy w Australii i w Kanadzie. Było to także pierwsze imperium, które bez rewolucji podjęło debatę nad prawami człowieka i to człowieka innej narodowości niż brytyjska.


Posłuchaj
53:29 2021_02_01 22_05_43_PR3_Klub_Trojki.mp3 Wielka Brytania i jej rola w abolicjonizmie (Klub Trójki)

 

Jak to się stało, że Wielka Brytania – państwo, które poprzez rozpoczęcie handlu ludźmi nadało niewolnictwu nowy, większy niż dotychczas wymiar, stała się pierwszym państwem na świecie, które samo z siebie zaczęło podnosić kwestię praw człowieka?

Jak mówi Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, powodem, dla którego Wielka Brytania współtworzyła niewolniczy system na świecie, mogła być chęć przeciwstawienia się innym wielkim mocarstwom, zwłaszcza Hiszpanii.

– Należy zacząć od tego, że Wielka Brytania nie stworzyła systemu niewolniczego – stworzyła handel niewolnikami. Nadała temu zupełnie inny rozmach gospodarczy – podkreślił gość "Klubu Trójki". – To wielki paradoks, że Anglia, jeżeli cofnąć się do XV, XVI wieku, nie była najbardziej agresywnym państwem pod tym względem, była natomiast państwem, które dało niewolnictwu największy rozmach – zauważył. 

Wieki niewoli

Po raz pierwszy niewolnicy z Afryki byli wykorzystani do pracy przez angielskich kolonialistów w Brytyjskich Indiach Zachodnich. Większość z nich została wysłana tam do pracy na plantacjach tytoniu po dotarciu pierwszych statków z niewolnikami do Wirginii w 1619.

Blisko 200 lat później losy zniewolonych Afrykanów odmieniła… rewolucja przemysłowa. – To właśnie ona podcięła fundamentalnie sens gospodarczy niewolnictwa – powiedział Przemysław Biskup. –  To spowodowało, że mniej więcej od końca XVIII wieku pojawiła się pewna przestrzeń, gdzie wiele osób otworzyło się na stronę etyczną niewolnictwa. Istniała ona też wcześniej, ale ten argument był zbijany ówczesnymi realiami gospodarczymi – mówił rozmówca Łukasza Jasiny. 

W ślady Wielkiej Brytanii

W 1807 roku w Wielkiej Brytanii uchwalono zakaz udziału obywateli brytyjskich w handlu niewolnikami. Ponad ćwierć wieku później zniesiono niewolnictwo w części kolonii brytyjskich, a w połowie lat 60. XIX wieku doprowadzono do likwidacji transatlantyckiego handlu niewolnikami. Przykład z Wielkiej Brytanii wzięła m.in. Francja, która w 1848 roku zniosła niewolnictwo w swoich koloniach.

***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzi: Łukasz Jasina 
Gość: Przemysław Biskup (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych)
Data emisji: 01.02.2021
Godzina emisji: 22.06

kr

Czytaj także

Jak arrasy wróciły na Wawel

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2021 05:54
- Po długich zabiegach i pertraktacjach rządu polskiego wracają nareszcie z wieloletniej tułaczki do kraju bezcenne zabytki naszej kultury narodowej. Wiezie je na swym pokładzie statek "Krynica" - relacjonował reporter Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ostatni transport do Auschwitz-Birkenau

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2021 05:50
76 lat temu, 16 stycznia 1945 roku z niemieckiego obozu KL Plaszow wysłano ostatni transport więźniów do obozu zagłady KL Auschwitz-Birkenau.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Piękno świata w oczach profesora Michała Siedleckiego

Ostatnia aktualizacja: 11.01.2021 05:45
81 lat temu, 11 stycznia 1940 roku, zmarł jeden z najwybitniejszych profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego - Michał Siedlecki. Był wybitnym zoologiem, obrońcą zwierząt, szczególnie morskich i ptaków, ze znawstwem opisującym niedostępne dla większości Polaków odległe morza, lądy i oceany.
rozwiń zwiń