Konserwacja dzieł sztuki, czyli sztuka o nas – po nas

Ostatnia aktualizacja: 17.03.2021 23:00
Kiedyś żaden twórca nie zastanawiał się, jak długo po jego odejściu przetrwa jego dzieło. Po prostu warsztat malarski czy rzeźbiarski wymagał solidności, trwałych materiałów, technik odpornych na upływ czasu.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: Shutterstock.com/marcovarro

Początki konserwacji to było bardziej działanie intuicyjne niż wiedza, co zresztą niekiedy sprowadzało się do całkowitego przemalowania obrazu, fresku, polichromii, bez przejmowania się oryginalnym wyglądem – często dyktowała to zmiana estetycznych upodobań.


Posłuchaj
53:37 2021_03_17 22_05_40_PR3_Klub_Trojki.mp3 Sztuka konserwatorska. Historia i współczesność (Klub Trójki)

  

 Na szczęście pierwszym nominowanym zawodowym konserwatorem był Rafael Santi, czyli geniusz renesansowy, wyznaczony na to stanowisko przez papieża z rodu Medyceuszy, mającego duże rozeznanie w zagadnieniach sztuki, jej znaczenia i konieczności trwania  opowiada prof. Iwona Szmelter z Międzykatedralnej Pracowni Ochrony i Konserwacji Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej z ASP w Warszawie.


Żydówka z pomarańczami mizeum narodowe pap 1200.jpg
Odzyskane skarby

Były to czasy, kiedy warsztat artystyczny wymagał znajomości technologii i przestrzegania zasad.  Te zasady zaczęły kruszyć się w dobie romantyzmu. Tuż po wyznaczeniu bardzo ścisłych granic dyscyplin sztuk plastycznych w XVIII wieku, pierwsi romantycy, do których należał Francisco Goya, podważali pewną sztywność reguł uprawiania zawodu artysty i konserwatorzy zaczęli mieć coraz większe problemy  opowiada prof. Iwona Szmelter.  Upatrywano w tym, jak sądzę trochę niesłusznie, wolności artystycznej. Wolność artysty nie musi polegać na niestaranności  podkreśla rozmówczyni Moniki Małkowskiej.  

Współcześnie konserwacja dzieł sztuki stała się skomplikowaną dziedziną wiedzy, łączącą elementy chemii, medycyny, biologii, historii sztuki – plus umiejętności manualne, wrażliwość oraz umiejętności detektywistyczne.

Sztuka konserwacji - konserwacja sztuki / Zamek Królewski na Wawelu

Konserwacja musi też śledzić zmiany w artystycznych koncepcjach i strategiach, by nadążyć za tym, co dzieje się w wizualnej branży. Pomimo takiego rozwoju tej dyscypliny niektórych zjawisk nie sposób utrwalić. Toteż wiele poczynań bezpowrotnie zniknie. Szczególnie te efemeryczne, podyktowane potrzebą chwili, zarazem – najgorętsze emocjonalnie, oddające zbiorowe emocje. Jaki obraz naszej epoki zostanie dla potomnych za pośrednictwem sztuki?

Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania audycji, w której rozmawiamy również o twórczości El Greco i polskiej szkole konserwatorskiej.

***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzi: Monika Małkowska
Gość: prof. Iwona Szmelter (Międzykatedralna Pracowni Ochrony i Konserwacji Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej z ASP w Warszawie)
Data emisji: 17.03.2021
Godzina emisji: 22.05

mk

Czytaj także

Czas ograniczeń, czas przemyśleń

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2021 23:15
Z jednej strony pandemia zdecydowanie ograniczyła naszą zakupową, szczególnie w kwestii ubraniowej, zachłanność. Z drugiej jednak równie zdecydowanie wzrosła konsumpcja – ta konkretna, przy stole. Jemy i pijemy znacznie powyżej realnych potrzeb organizmu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W brylach przez historię

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2021 23:00
Kiedyś okulary były niemal symbolem: znamionowały ludzi uczonych, których tak właśnie uwieczniano na obrazach. Jednak dawne soczewki były bardzo niewygodne w użyciu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Słaba płeć" kontra pandemia. Czy kobiety radzą sobie lepiej niż mężczyźni?

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2021 23:00
Kiedyś było jasne, że "słabą płcią" są kobiety. To określenie (i przeświadczenie) uległo przewartościowaniu od czasów międzywojennych, kiedy panie masowo podjęły się zadań wcześniej zarezerwowanych dla płci przeciwnej.
rozwiń zwiń