W co gra Rosja? Ideologia euroazjańska vs. cywilizacja Zachodu

Ostatnia aktualizacja: 20.07.2021 23:40
Wojna informacyjna to jeden z najważniejszych elementów gry geopolitycznej, którą prowadzi Rosja Putina. Na czym polega konflikt między myślą geopolityczną Rosji, a cywilizacją Zachodu? Czy marzenia Aleksandra Dugina o powstaniu Eurazji mają szansę się ziścić? Jak niszczone są dzisiaj wartości Zachodu?
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: Shutterstock/maradon 333

George Orwell pisał: "Kto kontroluje przeszłość, kontroluje przyszłość. Kto kontroluje teraźniejszość, kontroluje przeszłość". Czy te słowa mają szansę ziścić się w przypadku ideologii eurazjańskiej? Co na to cywilizacja Zachodu? 

– Istnieją różne opinie naukowe co do tego, czy cywilizacja zachodu jest jednym zespołem wartości i poglądów, czy może jednak na terenie Europy Zachodniej występują różne porządki cywilizacyjne. Pewną stałą tendencją po stronie rosyjskiej polityki jest dążenie do tego, by zabudować imperium Moskwy, a później całej Rosji. Obecnie mamy do czynienia z koncepcją budowania wspólnoty eurazjatyckiej, która zgodna jest z zamiarem zbudowania wspólnoty geopolitycznej, która sięgałaby od Władywostoku do Lizbony – mówił profesor Romuald Szeremietiew, były Minister Obrony Narodowej.

Posłuchaj
53:20 2021_07_20 22_05_22_PR3_Klub_Trojki.mp3 W co gra Rosja. Eurazjanizm i cywilizacje Zachodu (Klub Trójki)

 

Cywilizacje lądu i morza

– Spojrzenie, w którym mamy do czynienia z dualizmem cywilizacyjnym i dwiema super cywilizacjami, spopularyzował profesor Aleksander Dugin. Po raz pierwszy zaprezentował tę koncepcję w swojej książce "Podstawy geopolityki. Geopolityka Rosji" w 1997 roku. To element doktryny eurazjatyckiej. Rosjanie kojarzeni z kręgami prozachodnimi, przedstawiają swój kraj jako depozytariusza tradycji. Rosja ma być przeciwwagą dla zgniłego moralnie i etycznie Zachodu – przytaczał doktor Leszek Sykulski, założyciel Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego.

– Takie rozumienie cywilizacji, znajduje swoje podłoże już u dziewiętnastowiecznych klasyków myśli geopolitycznej. To charakterystyczna narracja, którą nawet współcześnie można znaleźć w wielu publikacjach i wypowiedziach. Dugin starał się pokazać, że Rosja jest przeciwieństwem Zachodu, który jego zdaniem zmierza do schyłku swojego istnienia, w rozumieniu go jako wspólnoty. Moim zdaniem to element rosyjskiej propagandy i operacji psycho–informacyjnych, które mają na celu wzmocnienie ruchów dośrodkowych na Zachodzie – wyjaśnił. 

Rola religii

– Odwołam się do podziału zaproponowanego przez Konecznego. Przedstawione przez niego założenia zachowują swoją aktualność, jeśli chodzi o ocenę tego, co aktualnie dzieje się w Europie. Jego zdaniem cywilizacja związana jest z przynależnością społeczną i wypracowanym przez lata systemem wartości. Koneczny stwierdził, że na jej terytorium funkcjonuje kilka porządków cywilizacyjnych. Wśród nich wyróżnić można porządek łaciński, do którego przynależy Polska. W opozycji wyróżnia się porządek bizantyjski oraz cywilizację arabską. W ten sposób, powstaje pewne zamieszanie cywilizacyjne. Pojawia się konflikt pomiędzy porządkiem łacińskim, w którym główną rolę odgrywa prawo rzymskie oraz etyka katolicka i nałożona w ten sposób hierarchia, a pozostałymi cywilizacjami, które ustalają ateistyczne struktury funkcjonowania państwa – mówił profesor Szeremietiew.

– Obecny spór występuje w relacjach między Polską a oczekiwaniami Brukseli. Rosja stara się wykorzystać tę sytuację na swoją korzyść. W tym celu ukazuje niebezpieczeństwa i przechyla postawę Polski na swoją szalę. Modelem cywilizacyjnym, jaki prezentuje Rosja, jest turanizm, który wyraża się w agresji zewnętrznej, co mogliśmy obserwować w postawie Bolszewików. Doświadczyliśmy go także jako Polska Ludowa. Należy mieć na względzie, że kompromisu ani zgody między łacińskością Polski a turańskościa Rosji, nie ma i być nie może – dodał. 

Eurazjanizm

– Rosyjscy zwolennicy eurazjanizmu uważają, że Rosja jest ostoją wartości, począwszy od hierarchii społecznej, na stosunku do tradycji i rodziny skończywszy. Jego głębokim przejawem jest wiara w to, że Rosja jest trzecim Rzymem. Od upadku Cesarstwa Bizantyjskiego, to Moskwa jest nośnikiem najgłębszej tradycji jeśli chodzi o chrześcijaństwo. Jego ostoją nie jest już Watykan, czy wcześniejsze Państwo Kościelne, ale właśnie Wielkie Królestwo Moskiewskie. Wśród eurazjatystów silne jest także przeświadczenie, że to Moskwa i Kreml są depozytariuszami prawdziwej tradycji i wszystkich związanych z nią wartości. Objawia się to w przywiązaniu do ziemi, czy przypisywaniu ról społecznych kobietom i mężczyznom. Patrząc na najnowszą strategię Bezpieczeństwa Narodowego Federacji Rosyjskiej, można zobaczyć jak istotną rolę pełnią te kwestie. Podkreśla to stosowana narracja strategiczna i przekaz najważniejszych celów władzy. Wprost mówi się, że Rosja będzie rozdzielać środku i siłę konfrontacji informacyjnej z uwzględnieniem warstwy aksjologicznej, czyli odnoszącej się do sfery wartości. To mocno akcentowana kwestia w przekazie rosyjskich intelektualistów z pierwszych stron gazet – podsumował doktor Leszek Sykulski.

***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzi: Michalina Szymborska
Goście: dr Leszek Sykulski (założyciel Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego), prof. Romuald Szeremietiew (były Minister Obrony Narodowej)
Data emisji: 20.07.2021
Godzina emisji: 22.05

zch

Czytaj także

Rodzina wobec wyzwań współczesności

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2021 23:00
Czy we współczesnej kulturze europejskiej rodzina ma szansę przetrwać, a kobiety i mężczyźni mogą się jeszcze dogadać? Jakie wyzwania stoją dziś przed rodziną? Na te pytania we wtorkowym "Klubie Trójki" odpowiedziały prof. Agnieszka Regulska z Wydziału Studiów nad Rodziną UKSW oraz dr Sabina Zalewska – terapeuta i pedagog z Fundacji Mamy i Taty.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lśniące zbroje i szlachetne ideały. Jak być współczesnym rycerzem?

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2021 23:10
Jak w dzisiejszych czasach radzą sobie mężczyźni? Czy można określić ich współczesnymi rycerzami? Jak do ich postawy mają się średniowieczne opowieści o honorze, odwadze i lojalności? Ślady rycerskości można odnaleźć we współczesnych czasach. Nie zawsze jest to jednak łatwe. Co średniowieczni rycerze mogliby powiedzieć dzisiejszym mężczyznom?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Chrześcijaństwo zielonoświątkowe. Czy czeka nas kontrrewolucja kulturowa?

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2021 23:40
Zmiany o charakterze religijnym oraz wywołujące różnice w postrzeganiu wiary mają ogromny wpływ na życie społeczne, polityczne i gospodarcze całego świata. Kościół nęcony charyzmatami przyciąga rzesze chrześcijan, którzy coraz liczniej poddają się pentekostalizacji. Jakie zagrożenia niesie za sobą ten proces? Czy czeka nas kontrrewolucja kulturowa?
rozwiń zwiń