"Obłoki śmierci. Bolimów 1915": dokument o zapomnianej bitwie

Ostatnia aktualizacja: 29.11.2021 21:09
"Obłoki śmierci" to tytuł paradokumentalnego filmu, który parę tygodni temu trafił na ekrany polskich kin. Opowiada o mało znanym epizodzie z dziejów: bitwie pod Bolimowem, gdzie podczas I wojny światowej oddziały niemieckie użyły gazów bojowych. Czy stało się to wcześniej niż na froncie zachodnim?
Kadr z filmu Obłoki śmierci w reżyserii Ireneusza Skruczaja
Kadr z filmu "Obłoki śmierci" w reżyserii Ireneusza SkruczajaFoto: mat. promocyjne

Historiografia mówi wyraźnie: podczas I wojny światowej pierwszy raz gazów bojowych użyto we Flandrii, niedaleko miejscowości Ypres. Ale czy tak jest naprawdę? O tym, ale też o genezie filmu w "Klubie Trójki" ze swoimi gośćmi rozmawiał Tomasz Zapert.


Ucieczka na srebrny glob 1200.jpg
"Ucieczka na srebrny glob" – historia nieukończonego arcydzieła

Posłuchaj
49:52 2021_11_29 21_09_41_PR3_Klub_Trojki.mp3 Bitwa pod Bolimowem (Klub Trójki)

Wojna to inny poziom świadomości

– Ten film długo dojrzewał w mojej głowie, aż wreszcie poczułem, że dojrzałem do podjęcia tego wyzwania, które okazało się długą wyprawą w świat I wojny światowej i jej realiów. Na początku wszystko odbywało się po omacku: miałem pewną wizję, ale trzeba było być bardzo ostrożnym w tym temacie. Mam wrażenie, że wojna to inny poziom świadomości, taki świat w świecie, inne zasady, inne myślenie – wspomina początki powstawania filmu jego reżyser, Ireneusz Skruczaj. – I to, co chyba najważniejsze: musiałem się trzymać prawdy historycznej. A to było najtrudniejsze – tak poprowadzić historię, aby była ciekawa i wstrząsająca, a zarazem mocno trzymać się faktów – tłumaczy.

– Film powstawał fragmentami, z uwagi na kwestie finansowe, jednak w żadnym razie nie chałupniczo, jeśli chodzi o sztukę filmową – zastrzega reżyser. – Ogromną pomoc uzyskałem od Stanisława Kalińskiego, który był moim dużym wsparciem, jako znawca tematu. I, mogę to śmiało powiedzieć, ukształtował mnie i wiele nauczył pod względem mentalnym – wskazuje.

Ypres czy Bolimów?

I to właśnie Stanisław Kaliński rozwiewa wątpliwości dotyczące kwestii, gdzie pierwszy raz użyto gazów bojowych. – Powinniśmy rozgraniczyć, o jakich atakach gazowych mówimy. Bolimów ma pewną pionierskość, jeżeli chodzi o użycie pocisków z gazami łzawiącymi, drażniącymi, powodującymi kichanie – tłumaczy. – Natomiast palmę pierwszeństwa, jeżeli chodzi o gazy trujące, duszące, czyli chlor, dzierży zdecydowanie Ypres. Tam pierwszy atak gazowy nastąpił w kwietniu 1915 roku. Potem przyszedł czas na ataki gazowe pod Bolimowem, czyli maj, czerwiec i lipiec 1915 roku – wylicza.

Sceny w filmie to wierzchołek góry

– Jeżeli chodzi o rekonstrukcję historyczną czy sceny filmowe, które widzowie mogą zobaczyć, to jest zaledwie wierzchołek góry lodowej. Proces przygotowywania jest bowiem długi, żmudny i, nie ukrywam, kosztowny – opowiada o swojej pracy, a zarazem hobby rekonstruktor historyczny Artur Student. – Mundury najczęściej zdobywamy na własną rękę, a przede wszystkim – za własne pieniądze. Chodzi też o literaturę, dzięki której pewne kwestie jesteśmy w stanie zrozumieć i sobie wyobrazić. Natomiast założenie tego munduru jest już pewnym dopełnieniem całego procesu – wyjaśnia.

OBŁOKI ŚMIERCI – BOLIMÓW 1915 | ZWIASTUN/YouTube dobrastronafilmu


***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzi: Tomasz Zapert
Goście: Ireneusz Skruczaj (reżyser filmu "Obłoki śmierci. Bolimów 1915"), Stanisław Kaliński (historyk), Artur Student (rekonstruktor historyczny)
Data emisji: 29.11.2021
Godzina emisji: 21.09

pr


Czytaj także

Historia w filmie. Jak nauczyć się opowiadania?

Ostatnia aktualizacja: 15.06.2021 23:15
Pitching Forum jest najważniejszym wydarzeniem branżowym podczas wrześniowego Festiwalu Filmowego NNW. Pitching to krótka (do 7 minut) publiczna prezentacja projektu filmu przed gronem potencjalnych inwestorów, sponsorów, dystrybutorów i nadawców. Służy pozyskaniu finansowania na projekty będące jeszcze w fazie przygotowań (developmentu) lub już w trakcie realizacji (work in progress).
rozwiń zwiń

Czytaj także

Alternatywne języki narracji filmowej

Ostatnia aktualizacja: 07.09.2021 23:00
W Krakowie trwa właśnie festiwal kina niezależnego Off Camera, a przed nami FPFF w Gdyni, Transatlantyk Festival w Łodzi oraz Camerimage. To dobry pretekst do zastanowienia się nad alternatywnymi językami narracji filmowej. W "Klubie Trójki" wraz z Barbarą Konarską oraz Rafałem Geremkiem przyjrzeliśmy się szczególnie animacji i technice VR (Virtual Reality) oraz wykorzystywaniu ich w kinie dokumentalnym o tematyce historycznej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Film o bracie Albercie

Ostatnia aktualizacja: 18.11.2021 10:00
Film „Nędzarz i madame” jest wyjątkowy pod względem tematu (bohaterem jest powstaniec styczniowy Adam Chmielowski, późniejszy brat Albert), wykonania (większość aktorów to amatorzy, studenci toruńskiej Akademii Kultury Społecznej i Medialnej, podobnie jak sam reżyser i autor scenariusza), ekonomiczno-finansowym (zrobiony za pieniądze z odpisów podatkowych) oraz kultury obrazu i słowa.
rozwiń zwiń