Warszawa, której już nie ma. Czar i tajemnice kawiarni literackich

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2013 01:28
Tam wymieniano poglądy, debatowano o sztuce i literaturze, dowcipkowano, plotkowano i zawiązywano przyjaźnie oraz kontakty, które niejednokrotnie znacznie wzbogacały nie tylko życie kulturalne stolicy, ale i Polski. O kawiarniach literackich z końca XIX i całego XX wieku opowiadaliśmy w "Klubie Trójki".
Audio
  • Czar warszawskich kawiarni literackich (Klub Trójki)
Kawiarnia Zodiak w Pasażu Śródmiejskim
Kawiarnia "Zodiak" w Pasażu ŚródmiejskimFoto: NAC

Prof. Andrzej Z. Makowiecki, autor publikacji "Warszawskie kawiarnie literackie" podążył tropem lokali gastronomicznych, w których spotykały się najbardziej błyskotliwe postaci minionych epok. Stali bywalcy m.in. "Starorypałki”, "U Miki”, "Nadświdrzańskiej”, "Udziałowej” z okresu Młodej Polski, "Małej Ziemiańskiej”, "Picadora”, "Kresów”, "IPS-u”, "SiM-u” i "Zodiaku” z dwudziestolecia międzywojennego oraz powojennych "Ujazdowskiej”, "PIW-u”, i "Czytelnika” wytworzyli niezwykłe zjawisko kulturowe.

- Dziś kawiarni literackich już nie ma. Z tego po trosze wziął się temat mojej książki, niezależnie od moich zainteresowań. Jest coś takiego w praktyce historyka literatury, że zajmuje się on zjawiskami, w jakiś sposób już dokonanymi lub zamkniętymi, trochę jak grabarz. W którymś momencie miałem nieodparte poczucie, że jako rodzaj instytucji literackiej kawiarnie wraz z ich bywalcami odchodzą w przeszłość - opowiadał gość "Klubu Trójki", prof. Andrzej Z. Makowiecki.

Najsłynniejsze kawiarnie działały w okresie Młodej Polski ("Paon", "Jama Michalikowa"). Legendy powstały zapewne również wokół paryskiej "Les Deux Magots", gdzie przed laty siadywali Sartre, Hemingway, Picasso. W Buenos Aires do dziś pokazuje się stolik, przy którym Cortazar pisał jakoby "Wielkie wygrane"...

Więcej informacji o ciekawych książkach znaleźć można na stronach audycji "Trójkowy Znak Jakości" i "Z najwyższej półki".

"Warszawskie kawiarnie literackie" to książka, w której autor, prof. Andrzej Z. Makowiecki, oprowadza nas po lokalach dwudziestowiecznej Warszawy. Od "Udziałowej", przez słynną "Ziemiańską", aż po kawiarenkę "Czytelnika". Mieszkańcom miasta, a także odwiedzającym je turystom, wskazuje precyzyjnie, gdzie te lokale się znajdowały (z nich wszystkich działa tylko ostatnia, odeszli jednak jej najsłynniejsi goście). Pokazuje wewnętrzne zróżnicowanie sal, hierarchie stolików, przytacza najbarwniejsze anegdoty, tłumaczy mechanizm, który sprawił, że – co przecież nieoczywiste – kawiarnie (niektóre) stały się salonami literackimi, źródłem nowych idei, na nawet swoistą giełdą...

O historii literatury polskiej z perspektywy kawiarni (od Reymonta po Konwickiego) i o tym, czy dziś jeszcze autorzy spotykają się w podobnych miejscach – rozmawialiśmy z prof. Andrzejem Z. Makowieckim.

Do słuchania audycji "Klubu Trójki" zapraszamy od poniedziałku do czwartku po godzinie 21.00.

Audycję przygotowali Sylwia Héjj i Jerzy Sosnowski

(sm)

Zobacz więcej na temat: KULTURA Trójka Warszawa

Czytaj także

Łazienki bez Chopina? Niemcy nie mieli problemu z wysadzeniem pomnika

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2015 06:11
W kwietniu 1940 gubernator Warszawy Hans Frank opublikował odezwę wzywającą do zbiórki metali na potrzeby zbrojeniowe armii niemieckiej. Jako pierwszy na złom trafił pomnik Chopina w Łazienkach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Warszawa: na Targówku powstanie skwer Grzegorza Ciechowskiego

Ostatnia aktualizacja: 07.09.2013 08:56
Na Targówku, u zbiegu ulicy Kondratowicza i Kanału Bródnowskiego, powstanie skwer zmarłego w 2001 r. muzyka Grzegorza Ciechowskiego. Lider zespołu Republika, występujący też solo jako Obywatel G.C. i Grzegorz z Ciechowa, był mieszkańcem Targówka.
rozwiń zwiń