Z Włoch dla Polski. Twórczość Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2021 13:05
W Neapolu spędził czterdzieści pięć lat życia. Pisał o Polsce i o tym, co spotkało go podczas wojny, również o pobycie w obozie w Jercewie. Gustaw Herling-Grudziński uznawany jest za jednego z najwybitniejszych na emigracji przedstawicieli polskiej literatury.
Gustaw Herling-Grudzinski podczas wieczoru autorskiego w trakcie 45. Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie - 21.5.2000 r.
Gustaw Herling-Grudzinski podczas wieczoru autorskiego w trakcie 45. Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie - 21.5.2000 r. Foto: Radoslaw NAWROCKI / FORUM

– W swojej twórczości był człowiekiem zasadniczym, pracowitym, skondensowanym, skupionym i skoncentrowanym na swojej życiowej misji. Podobnie jak jego koledzy ze środowiska pisarzy emigracyjnych, swój pobyt poza granicami kraju pojmował jako działalność na rzecz polskiej kultury. Przez pracę wspólnota emigracyjna rozumiała działanie na rzecz niepodległości Polski. Kraju, o którym marzyli przez całe swoje życie. Jako człowiek natomiast był bezpośredni w kontaktach z ludźmi, dowcipny i spragniony żartów. Był niezwykle wymagającym, ale ujmującym rozmówcą. Rozmawiał w każdym miejscu, czy to spacer, ulica, dom, czy kawiarnia. Gustaw Herling-Grudziński był człowiekiem uważnej rozmowy. Takiej, która nie narzucała hierarchii i ograniczeń. Poza tym kochał świat i ludzi – mówi prof. Włodzimierz Bolecki, historyk literatury, krytyk, teoretyk, autor książek poświęconych twórczości Herlinga-Grudzińskiego.

Posłuchaj
48:48 2021_02_28 12_06_50_PR3_Trojka_Literacka.mp3 Włoska historia Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (Trójka literacka)

Działalność włoska

– Na początku Herling-Grudziński był znany we Włoszech jako publicysta. Zajmował się pisaniem recenzji. Później zaczął współpracę z największymi dziennikami. W latach 90. rozpoznawalność przyniosła mu seria wywiadów w dzienniku neapolitańskim. Rozmowy te zostały później wydane. Najpierw po włosku, a potem również w języku polskim. Przetłumaczono je jako "Pod światło" – dowiadujemy się z audycji. 

Lata 90. były wyraźnym triumfem Herlinga-Grudzińskiego. Początki jego działalności we Włoszech nie były jednak łatwe, czego przykładem jest historia wydania książki "Inny świat". Pozycja doczekała się w sumie kilku wydań, obecnych w historycznie różnych etapach literackich. Dwa pierwsze były przez Herlinga-Grudzińskiego nazwane "wydaniami niewydanymi". Włosi nie byli gotowi na to, żeby czytać o obozach koncentracyjnych ani stalinowskich, z czego Herling-Grudziński zdawał sobie sprawę. Uważał jednak, że jego książka była sabotowana i nie została w dostateczny sposób rozdystrybuowana. Jej recenzje można było przeczytać w licznych gazetach. Mimo to w księgarniach brakowało egzemplarzy. Kilku krytyków zastanawiało się, dlaczego pozycja jest niedostępna, mimo że wiele osób chciałoby się z nią zapoznać – opowiadała dr Magdalena Śniedziewska, polonista i italianista, adiunkt w Zakładzie Teorii Literatury Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

Gustaw Herling-Grudziński – polski pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień Gułagu. Uznawany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej literatury na emigracji.  

 

***

Tytuł audycji: Trójka literacka
Prowadzi: Magdalena Piejko
Goście: prof. Włodzimierz Bolecki (historyk literatury, krytyk, teoretyk, autor książek poświęconych twórczości Helringa-Grudzińskiego), prof. Mikołaj Sokołowski (dyrektor Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk), dr Magdalena Śniedziewska (polonista i italianista, adiunkt w Zakładzie Teorii Literatury Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego)
Data emisji: 28.02.2021
Godzina emisji: 12.06


zch

Czytaj także

Miron Białoszewski – wielki reformator języka polskiego

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2021 14:00
Pisarz, który stworzył swój własny świat literacki. Rozległy, pociągający i tajemniczy świat mowy. "Ludzkie gadanie" podniósł do rangi wielkiej literatury.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W Byszewach powstanie izba pamięci Jarosława Iwaszkiewicza

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2021 11:25
Byszewy – symbol spokoju i beztroskich dni Jarosława Iwaszkiewicza. Wieś położona w województwie łódzkim zainspirowała pisarza do napisania "Panien z Wilka". Teraz powstanie tam izba poświęcona jego pamięci. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kto zapomniał o poecie? Cyprian Kamil Norwid

Ostatnia aktualizacja: 21.02.2021 13:05
– Norwid jest jednym z najwybitniejszych reprezentantów odwołań do twórczości chrześcijańskiej w Polsce. Należy zastanowić się, czy powinien być nazywany czwartym wieszczem? Czy literatura polska w ogóle takiego potrzebuje? Wiąże się z tym dyskusja o niezrozumieniu jego twórczości – w "Trójce literackiej" mówił prof. Mikołaj Sokołowski, dyrektor Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. 
rozwiń zwiń