"Królowa śniegu" w gwarze lasowiackiej

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2021 15:00
"Królowa Śniegu" Hansa Christiana Andersena została przetłumaczona na gwarę lasowiacką, którą posługują się mieszkańcy Równiny Tarnobrzeskiej i Kotliny Sandomierskiej. To pomysł na ożywienie zainteresowania tą gwarą, a zarazem – promocja regionu.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: Jagerion Caiph/Shutterstock

Tytus Chałubiński.jpg
Tytus Chałubiński. Król Tatr z Mazowsza

Lasowiacy, zwani też Lesiokami, zamieszkują głównie teren w widłach Wisły i Sanu. Używana przez nich gwara lasowska, jak większość tego typu gwar regionalnych już zanika. Pomysł Karola Bednarskiego, młodego mieszkańca Tarnobrzega, może temu zapobiec.


Posłuchaj
03:47 2021_02_10 14_34_58_PR3_Trojka_do_trzeciej.mp3 Gwara lasowiacka (Trójka do trzeciej)

Jednak to nie jest proste tłumaczenie bajki, raczej adaptacja kulturowa: – W oryginale bohaterami są Gerda i Kai. W naszej wersji Salomejka i Krzysiek. Wybór padł na takie imiona, żeby to odzwierciedlało historyczną demografię – tłumaczy Karol Bednarski. – Przed wojną 70 procent mieszkańców Tarnobrzega było Żydami – wylicza.

Królowa Śniygu – rozdział 1/7/YouTube Kocham Tarnobrzeg


Gwara lasowiacka pod względem fonetycznym zbliżona była do dialektu mazowieckiego. – Czyli możemy usłyszeć, że gdzieś "lepa stoi", że ktoś "śwynie zabił" – wskazuje dr Janusz Radwański z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. – Usłyszymy też, że coś jest "piakne" czyli "a" nosowe, które było w polszczyźnie jeszcze w XVI w. Dzisiaj to "a" nosowe w standardowym języku polskim zanikło: wymawiamy je jako "ą" i tak zapisujemy. Przetrwało w gwarze lasowiackiej – dodaje.

Królowa Śniygu – rozdział 2/7/YouTube Kocham Tarnobrzeg


– Cała ta historia bardzo subtelnie pokazuje, czym i jaka jest gwara lasowiacka – mówi aktorka i lektorka Beata Jewiasz. – Regionalizmy to jest coś ładnego, odmiennego: o gwarę, regionalne tradycje trzeba dbać – dodaje pomysłodawca Karol Bednarski.

Lasowiacy/YouTube Surdowikipedia

***

Tytuł audycji: Trójka do trzeciej
Autor: Piotr Łodej
Autor materiału reporterskiego: Monika Suszek
Data emisji: 10.02.2021
Godzina emisji: 14.34

pr

Czytaj także

W pogoni za marzeniem

Ostatnia aktualizacja: 21.01.2021 12:00
Praca w upale i pyle, tysiące przerzuconych ton ziemi – wszystko po to, aby znaleźć ślady działalności człowieka. Wielki wysiłek fizyczny, a zarazem wielkie wyzwanie. A wszystko po to, by spełnić swoje największe zawodowe marzenie... Można powiedzieć, że to wręcz idealny temat na film! I taki film powstał.
rozwiń zwiń

Czytaj także

O historii mądrze i dla najmłodszych. Powstał komiks o losach strajkowego "ogórka"

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2021 11:25
Wrocławski "ogórek", autobus, z którym kojarzony jest początek strajków we Wrocławiu w 1980 roku, doczekał się uwiecznienia w komiksie. Opowieść o początkach Solidarności na Dolnym Śląsku powstała w Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zagościć u Marszałka. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku zaprasza

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2021 12:35
Po kilkumiesięcznej przerwie do muzeów wrócili zwiedzający. Placówki czekają na gości i zachęcają do uczestnictwa w nowych projektach. Jednym z nich jest wystawa "Dla Rzeczpospolitej" poświęcona Józefowi Piłsudskiemu. Oglądać ją można w muzeum imienia Marszałka w Sulejówku. Czego mogą spodziewać się zwiedzający?
rozwiń zwiń