Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Grisza" – reportaż Agnieszki Pospiszyl o jednym z ocalałych z Auschwitz

84-letni Grzegorz Tomaszewski z Głuchołaz na Opolszczyźnie jest jednym z ocalałych z Auschwitz. Trafił do obozu z Witebska wraz z matką, babcią i rodzeństwem jako więzień polityczny mając 4 lata, ponieważ jego ojciec był wojskowym. Dwukrotnie uniknął śmierci w komorze gazowej - raz zabrakło gazu, drugi raz - schował się za drzwiami w przedsionki i żołnierze go nie zauważyli. Trafił do szpitala, gdzie doktor Mengele prowadził na nim eksperymenty, m.in. próbował odbarwić mu oczy, żeby miały bardziej aryjski wygląd. Pan Tomaszewski ładnie (ma dobry głos, mimo wieku) i ciekawie opowiada, nie tylko o samym pobycie w obozie, ale też o okresie po - gdy razem z innymi dziećmi trafił do ośrodka pod Krakowem, gdzie były leczone. Jest jedynym ocalałym mieszkającym na Opolszczyźnie. Przez lata był aktywny jeśli chodzi o spotkania z młodzieżą, trochę artykułów o nim powstało, ale nie doszukaliśmy się reportażu radiowego o jego historii. Zobacz więcej na temat: 

À M-lle Marie Wodzińska

25 stycznia 1837 r. Chopin otrzymał list od Teresy Wodzińskiej, do którego kilka ciepłych słów dołączyła jej córka Maria, nieoficjalna narzeczona polskiego kompozytora: „Mama połajała, a więc ja dziękuję, ślicznie dziękuję, a jak się zobaczymy, to jeszcze ładniej podziękuję. Znać, żem bardzo leniwa do pisania, bo to odłożenie do zobaczenia zwalnia mnie z wielu słów teraz”. Fryderyk nieco wcześniej wysłał swej ukochanej ostatnio wydane kompozycje Quatre Mazurkas pour le piano op. 24, umieszczając na karcie tytułowej ręcznie wpisaną dedykację: „à M-lle Marie Wodzińska/FFChopin”. Teresa Wodzińska wspomniała o „paczce z nutami”, musiało być zatem w tej przesyłce więcej kompozycji, które ukazały się w tym samym czasie. Może kompozytor przesłał również Nokturny op. 27, Poloneza Es-dur op. 22, Polonezy op. 26, Balladę g-moll op. 23. Egzemplarze tych utworów z dedykacją dla Marii nie są jednak znane. (md) Zobacz więcej na temat: 

"Ślady reportera" - reportaż Antoniego Rokickiego o Ryszardzie Kapuścińskim

Odwiedził za życia ponad 100 krajów. ​Za każdym razem, kiedy wyruszał w daleką podróż, zabierał ze sobą klucze do domu. Jak mówił, musiał wiedzieć, że ma dokąd wracać. Był reporterem, historykiem, poetą, fotografem. Urodził się w 1932 roku w Pińsku. Ryszard Kapuściński – bo o nim mowa – zmarł 15 lat temu. Jakie ślady pozostawił po sobie...? Zapraszamy do wysłuchania reportażu Antoniego Rokickiego "Ślady reportera". W audycji wystąpili m.in.: Blanka Barkan Popowska, Bożena Dudko, Stanisław Zawiśliński.  Zobacz więcej na temat: 

Muzyczny GPS - Hybrydy

Klub Hybrydy - jedno z najważniejszych miejsc dla polskiej muzyki niezależnej lat 80. i 90. ubiegłego wieku.. Wtedy były domem dla takich grup jak Izrael, Dezerter, T.Love, Armia, Kult, Immanuel, Tilt, Zgoda, Post Regiment i wielu innych. Oprócz prób i koncertów odbywały się tam również kultowe giełdy płytowe i prężnie rozwijał się Dyskusyjny Klub Filmowy, odbywały się pokazy filmów i wystawy fotograficzne. Swoje wspomnienia związane z Hybrydami opowiadają dwaj muzycy,  którzy odnaleźli tam wówczas azyl i intensywnie spędzili młodzieńcze lata, rozwijając skrzydła - Zygmunt Staszczyk czyli Muniek z T.Love oraz Krzysiek Grabowski – perkusista i autor tekstów Dezertera. Zapraszam, Maken Zobacz więcej na temat: 

Zazdrosny Krasiński

24 stycznia 1847 r., gdy Zygmunt Krasiński dowiedział się, że Chopin grał na wieczorze u wybranki jego serca, hr. Delfiny Potockiej, napisał z sarkazmem: „Chwała Bogu, że się udało i że zadźwiękły palce Szopenowe na fortepianie”. Obaj wielbili Delfinę, nie zdając sobie sprawy, że w równym niemal stopniu są przez nią kochani. Osoba Krasińskiego w niewielkim stopniu zajmowała uwagę Chopina, który nigdy nie pasjonował się poezją. Poza listami do Delfiny, gdzie Fryderyk kilkakrotnie wymienił nazwisko poety, nie zachowały się żadne wzmianki o nim w pozostałej korespondencji. Krasińskiego drażniły paryskie kontakty Chopina z hrabiną: „Tylko wiem przez Krucyfiksa, że był na obiedzie u Ciebie, żeś doskonały obiadek dała, żeś zdrowa była, żeś śpiewała i że Chopin grał”. (md) Zobacz więcej na temat: 

W trakcie Wielkiej Wojny

23 stycznia 1915 r. w „Le Journal des Débats” pojawił się anonimowy artykuł zatytułowany „Echa”, opisujący tragiczne wydarzenia, które jak tytułowe „echa” dotarły z Warszawy do Paryża: „Mówi się, że oddziały [generała marszałka polowego von] Hindenburga zniszczyły w kościele w Polsce tablicę pamiątkową upamiętniającą chrzest Fryderyka Chopina oraz zbezcześciły głupimi i obscenicznymi napisami pamięć o kompozytorze”. W geście oficjalnego protestu Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Paryżu złożyło wówczas  wiązankę kwiatów na cmentarzu Père-Lachaise. Autor artykułu wyrażał swoje oburzenie i zdumienie, jak naród niemiecki, mający taką piękną przeszłość muzyczną, „uwziął się z dzikim obłąkaniem na wszystkie zabytki i pamiątki […]. Jak Niemcy mogą twierdzić, iż popierają wyzwolenie Polski, jeśli znieważają jej największego artystę?” (md) Zobacz więcej na temat: 

"Podcast o niepełnosprawności" - odcinek 13.

Przychodzi bez zaproszenia. Nikt go nie chce. Czasem porządkuje - w okrutny ale skuteczny sposób nasze zwariowane życie i głęboko schowane choroby, czy schorzenia. Udar mózgu. Kto go przeszedł, ten zaczyna zupełnie nowe życie. Niestety nie z wyboru, ale z konieczności. Chociaż z drugiej strony... To także wybór, a wszystko po to, żeby przedwcześnie nie znaleźć się "po drugiej stronie". W tym odcinku historia Pani Katarzyny. Zapraszam, Krzysztof Kaczmarczyk. Zobacz więcej na temat: 

Krowa

Czy krowy potrafią pływać? Dlaczego krowa to święte zwierzę w Indiach? Po co jej rogi? Podobne, choć może nie konkretnie takie pytania zadawali sobie mieszkańcy wsi od setek lat, starając się zrozumieć zwierzę, które wiernie towarzyszyło im w wiejskim życiu. I choć w przysłowiach nie jest obiektem szczególnej estymy, to jednak w życiu o mało które zwierzę się tak dbało, jak o krowę. W najnowszym odcinku cyklu "Źródłosłów" językoznawczyni i etnolingwistka dr Olga Kielak opowie nam jak to robiono i dlaczego... Zobacz więcej na temat:  Aleksandra Tykarska kultura ludowa tradycja znaczenie wyrazów język polski język ojczysty antropologia