Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Czeszczyzna i polszczyzna...

W jednym (prawie) mieszkają słowniku. Tropimy wyrazy w języku polskim, które przejęliśmy od południowych sąsiadów - Czechów. Wiele z nich dotyczy religii - pleban, diabeł, cmentarz i wiele innych. Panuje przekonanie, że język polski i czeski są do siebie na tyle podobne, że przedstawiciele obu narodowości porozumieją się ze sobą bez problemu. Autor przytacza kilka przykładów słów, które choć brzmią podobnie, po obu stronach granicy znaczą zupełnie co innego. Zobacz więcej na temat:  Trójka

РАНОК. У Варшаві вдкривається нова українська школа

У Варшаві відкривається нова українська школа-пансіон для підлітків 7–11 класів. Заклад поєднує навчання, проживання та постійну підтримку педагогів і психологів, створюючи безпечне середовище для дітей, які вимушено живуть далеко від батьків. Особливу увагу приділено вивченню польської та англійської мов, збереженню української освітньої бази й розвитку талантів учнів. Школа орієнтована на родини, які готові до активної співпраці, адже тут виховують дисципліну, вміння вчитися й жити самостійно, а не просто надають «місце проживання». Про це в ранковому ефірі розповіла гостя студії, засновниця школи-пансіону для підлітків «Новий старт» Ольга Макаренко.   Zobacz więcej na temat: 

Jak mówimy o technologii i sztucznej inteligencji?

Całkiem niedawno media obiegła informacja o tym, jak uprzejmie komunikujemy się ze sztuczną inteligencją, prosząc ją o coś, a następnie za to coś dziękując. Czy personifikowanie technologii wpływa na naszą codzienną komunikację? Czy "chmura" na pewno jest chmurą i dlaczego lepiej mówić o sobie "konsument" niż "użytkownik"? Gościni: Sylwia Czubkowska, autorka książki "Bóg techy - jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem”. Zobacz więcej na temat:  Trójka

Jestem muzykiem. Jestem rodzicem - 12 - Dorota Kopka

Dorota Kopka pisze od zawsze. Pisze czule, nie boi się zadawać sobie bolesnych i niekomfortowych pytań. Sięga pod skórę, ale też opowiada o mocy podźwignięcia się i wyjścia z życiowych zakrętów. Łączy instrumenty akustyczne z przestrzeniami. Romansuje z elektroniką. Na swoim koncie ma współpracę z wieloma artystami Polskiej sceny muzycznej. Zwyciężczyni trójkowego konkursu "Debiutanci Czarnego Piątku" Hirka Wrony, finalistka Vena Festival 2006, Coke Life Fresh Noise 2007. Jej głos słychać m.in. na ścieżkach dźwiękowych "Kochaj i tańcz", "Listy do M 3" i "Różyczka", w serialu "Apetyt na życie". W podcaście dowiecie się jaką jest mamą, jak pokonuje trudny życia codziennego, co ją śmieszy, co doprowadza do łez i dlaczego tak bardzo kocha radio. Zobacz więcej na temat: 

"Pan Olbrychski", czyli biograficzny film dokumentalny o Danielu Olbrychskim

Na ekrany kin studyjnych wchodzi w tym tygodniu "Pan Olbrychski" - biograficzny film dokumentalny przedstawiający sylwetkę i drogę artystyczną Daniela Olbrychskiego. Na dokument składają się wspomnienia samego artysty, materiały archiwalne oraz rozmowy z osobami, które w ostatnich kilkudziesięciu latach były obecne w jego życiu zawodowym i osobistym. Z reżyserem Robertem Wichrowskim rozmawia Marcin Pesta Zobacz więcej na temat: 

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Analizujemy wakacyjne wyrazy opisujące formy wypoczynku

Rozmowy M. Tułowieckiej i dr A. Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić. Tym razem analizujemy wakacyjne wyrazy opisujące formy wypoczynku. Zobacz więcej na temat:  poprawna polszczyzna poprawność językowa Małgorzata Tułowiecka język polski Agata Hącia

Artystyczne zbrodnie, czyli pojedynki ludzi sztuki

1905 rok, słynna restauracja Lijewskiego w Warszawie. Profesor Szkoły Sztuk Plastycznych w ułamku sekundy oddaje strzał do nacierającego na niego urażonego, rządnego satysfakcji malarza. Chcący wymierzyć policzek artysta pada trupem. Czy znamy więcej takich przypadków? Oczywiście. Artyści to też ludzie. Pełni namiętności i czasem zbyt narwani.  Na Mapie Zbrodni Grzegorz Kalinowski i Bartosz Paluszkiewicz zabiorą Państwa w kolejną podróż w czasie. Zobacz więcej na temat:  II Rzeczpospolita przestępczość

Jedno błędne wskazanie AI wywołało lawinę hejtu

Sprawa, która zaczęła się od niezręcznego pytania o skrót "KN" w odniesieniu do prezydenta Karola Nawrockiego, zaczęła żyć własnym życiem. Instytut Monitorowania Mediów prześledził drogę rozprzestrzeniania się fake newsa podanego przez Groka, który bardzo szybko rozlał się po sieci, wywołując falę obraźliwych komentarzy pod adresem dziennikarki TVP. Jakie wnioski płyną z analizy tego incydentu? Co nam to mówi o funkcjonowaniu mediów? Widać potrzebę większych standardów - etycznych czy technologicznych? Do tak rażącej pomyłki doszło tylko przez halucynacje AI? Gościni: Monika Ezman, dyrektorka Centrum Zarządzania Jakością i Działu Analiz, Instytut Monitorowania Mediów. Zobacz więcej na temat:  Trójka

"Telefon na wietrze" - reportaż Grażyny Wielowieyskiej

Reportaż o symbolicznym miejscu rozmów z tymi, których już nie ma. W zielonej przestrzeni osiedla Jazdów w Warszawie, na tyłach Ambasady Francuskiej, stoi niepozorna biała budka telefoniczna. Prowadzi do niej drewniana ścieżka i skromny kierunkowskaz "Wietrzny telefon do rozmów z tymi, których brakuje". W środku stary aparat telefoniczny i zeszyt pełen słów tęsknoty. Inspiracją była budka pana Itaru Sasakiego z Japonii, którą postawił by móc "rozmawiać" ze zmarłym bratem, a po tragedii w 2011 roku odwiedziło ponad 10 tysięcy osób. Pisarka Katarzyna Boni, zbierając materiały do książki, uzyskała zgodę na stworzenie podobnego miejsca w Polsce. Od trzech lat budka na Jazdowie żyje dzięki ludziom, którzy ją odwiedzają, dbają o nią i zostawiają swoje słowa. Zobacz więcej na temat: 

"Odejście Olgi" - reportaż Dorota Jaśkiewicz-Łebek

Czy apostazja to tylko gest sprzeciwu wobec Kościoła, czy coś głębszego? "Odejście Olgi" to reportaż o duchowych wyborach w czasach kryzysu zaufania do instytucji. Olga Szelc zdecydowała się odejść z Kościoła katolickiego, co poruszyło jej koleżankę Annę Borońską. Choć sama krytycznie patrzy na Kościół, postanowiła w nim pozostać. W szczerych rozmowach obie kobiety dzielą się motywacjami, przełomowymi momentami i refleksjami. Mimo różnych decyzji, wciąż się wspierają i szukają sensu. To opowieść o wierze, zwątpieniu i szacunku wobec odmiennych dróg duchowych. Zobacz więcej na temat: 

Jaśnie Pan Pichon

27 sierpnia 1824 r. 14-letni Frycek przebywający na wakacjach w Szafarni na Kujawach, w majątku państwa Dziewanowskich, rodziców jego przyjaciela Dominika, zamiast napisania zwykłego listu do domu, kolejny już raz zdał szczegółowe sprawozdanie z tego co robił i widział. Zamieścił je w jednostronicowej gazetce nazwanej przez niego „Kurier Szafarski”. To humorystyczne pismo stanowiło parodię głównego dziennika stołecznego „Kuriera Warszawskiego”, zawierało „Wiadomości Krajowe” oraz „Wiadomości zagraniczne” czyli dotyczące najbliższego sąsiedztwa. Frycek zawsze był gotów do żartów i zabaw, dokazywał więc i w Szafarni, biegał, wspaniale udawał i naśladował różnych znajomych, rysował karykatury, niekiedy zasiadał też do fortepianu i przygrywał do tańca. Zawsze dopisywał mu humor. Tego dnia napisał: „J. Pan Pichon [anagram Chopina] doznaje wielkich przykrości z powodu kuzynów [cousin (fr.) – komar], których w Szafarni bardzo wiele zastał. Gryzą go jak mogą, dobrze jednak, że nie w nos, boby miał jeszcze większy, aniżeli ma”. (md) Zobacz więcej na temat: