X
Aby nas słuchać lub oglądać potrzebujesz najnowszego Adobe Flash Player | Pobierz Flash
POLSKIE RADIO - HISTORIE DOBRZE OPOWIADANE OD 90 LAT
Nauka

Najsłynniejsze relikwie: Krzyż, Korona i Chusta Weroniki

06.04.2012
Najsłynniejsze relikwie: Krzyż, Korona i Chusta Weroniki
Foto: Glow Images/East News
W ciągu najbliższych dni zaprezentujemy listę 9 najsłynniejszych relikwii związanych z drogą krzyżową i śmiercią Jezusa. Dzisiaj trzy pierwsze.

Ludzie od wieków mają potrzebę bliskiego kontaktu z tym, co pozostało po Jezusie. Poszukiwanie i kult relikwii rozpoczęły się już w starożytności. Prawdziwość wielu może być poddawana w wątpliwość, z innymi – nauka XXI wieku ma spory kłopot.

Drzewo Krzyża Świętego

Krzyż to podstawowy symbol chrześcijaństwa. Nic dziwnego, że od samego początku wierni poszukiwali tego oryginalnego, na którym umarł Chrystus. Miał on zostać po Jego śmierci wrzucony do cysterny wydrążonej w skale u stóp wzniesienia Golgoty. Z „Historii Kościoła” Sokratesa Scholastyka, historyka Kościoła z IV wieku, dowiadujemy się, że Apostołowie i pierwsi chrześcijanie w gminie jerozolimskiej otaczali to miejsce kultem.

W 135 roku Jerozolima została zdobyta po jednym powstań żydowskich. Gmina chrześcijańska musiała opuścić Jerozolimę, a na gruzach świętego miasta cesarz Hadrian założył nowe, które nazwał Aelia Capitolina. Na rozkaz cesarza miejsce kultu żydowskiego zostało zamienione w centra kultu pogańskiego.

Według Sokratesa Scholastyka, matka Konstantyna Wielkiego,  cesarzowa Helena, zażądała, aby zburzyć świątynię na Golgocie i odsłonić zachowane tam krzyże. Znaleziono sporo fragmentów starego drewna, które stały się najbardziej czczonymi relikwiami chrześcijaństwa. Od tej pory spotykamy je wszędzie – od Paryża po polski Święty Krzyż. Kalwin sarkastycznie zauważał, że gdyby złożyć ze sobą wszystkie te relikwie, stałyby się ładunkiem wielkiego statku. Pamiętajmy jednak, że relikwie w chrześcijaństwie można „stworzyć” także poprzez dotykanie pierwotnego obiektu kultu, a zatem spora część relikwii Krzyża mogła powstać właśnie w ten sposób.

Obecnie największą część Krzyża Świętego posiadają m.in.: rzymskie bazyliki św. Piotra i Świętego Krzyża Jerozolimskiego, katedra św. Michała i Guduli w Brukseli, katedra Notre Dame w Paryżu, opactwo cysterskie w Heiligenkreuz w Austrii, oraz katedry w Pizie i Florencji.

W Polsce relikwie Krzyża Świętego znajdują się w wielu świątyniach m.in. na Świętym Krzyżu, w Lublinie, Elblągu, Boćkach, Częstochowie, Kcyni, Krakowie, Łomży, Owińskach, Pabianiacach, Pacanowie, Pakości, Pińczowie, Przeworsku, Włocławku i Zamościu. Należy zaznaczyć, że w naszym kraju funkcjonuje także sześć sanktuariów Relikwii Drzewa Krzyża Świętego, które znajdują się na Świętym Krzyżu, w Elblągu, Lublinie, Jeleniej Górze, Klebarku Wielkim oraz Wałbrzychu.

Chusta Weroniki

Według tradycji chrześcijańskiej, podczas drogi krzyżowej Chrystus napotkał matronę rzymską, Weronikę, która otarła Mu twarz chustą, na której następnie pozostało odbicie Boskiego oblicza.

Legenda o niej pojawiła się w IV wieku i rozwijała się w różnych wersjach aż do późnego średniowiecza, wzbogacana nowymi szczegółami. Według średniowiecznej włoskiej legendy Veraiconem (chustą z wizerunkiem Chrystusa) Weronika uleczyła cesarza Tyberiusza, a później relikwia została ofiarowana papieżowi Klemensowi.

W XIII-wiecznym Rzymie spotkamy płótno, które miało być Chustą Weroniki. Do XVII wieku wykonywano jej kopie, ale później praktyka ta została zakazana przez papieża Urbana VIII, a wszystkie istniejące kopie zostały zniszczone. Chusta znana z XIII wieku znajduje się dzisiaj w Bazylice św. Piotra w Rzymie.

Korona cierniowa

Biblia informuje, że koronę cierniową włożyli Jezusowi żołnierze, aby go wyśmiać. Chrystus miał ją na głowie przez całą swoją mękę. Została zabrana przez jednego ze świadków męki.

W czasie licznych tułaczek korona bywała na wielu dworach królewskich (na przykład u Karola Wielkiego) i w licznych klasztorach (np. paryskim Saint-Denis). Powyrywano z niej liczne ciernie, które dziś znajdują się w wielu sanktuariach na całym świecie jako relikwie (m.in. Trewir, Piza, Rzym; w Polsce w Zamościu, Miechowie i Boćkach). W 1239 roku powróciła do Francji.

Dzisiaj ma ona znajdować się w Paryżu w kościele Notre Dame. Jest obręczą o średnicy około 21 cm i mają formę gładko splecionych gałązek. Do przechowywania bezcennej relikwii w średniowieczu wybudowano stojącą nieopodal Sainte-Chapelle.
Nie udało się jak na razie naukowo potwierdzić autentyczności paryskiej Korony, ale od wieków niezmiennie pozostaje przedmiotem kultu chrześcijan.

To nie koniec. W kolejnych artykułach zaprezentujemy m.in. Włócznię Przeznaczenia, Gwoździe, Sudarium z Oviedo i Całun Turyński.

(ew)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Złodzieje ukradli z katedry serce św. Wawrzyńca

05.03.2012
Złodzieje ukradli z katedry serce św. Wawrzyńca
Foto: Alessio Damato/Wikimedia Commons/CC
Relikwia zniknęła z katedry Kościoła Chrystusowego w Dublinie (Irlandia).

Serce św. Wawrzyńca (ur. 1128 roku, arcybiskup Dublina) trzymano w drewnianej skrzynce zamkniętej w klatce z metalowych prętów. Złodzieje rozcięli je i zabrali skrzynię - czytamy w "Gazecie Wyborczej"

Zobacz galerię: DZIEŃ NA ZDJĘCIACH>>>

Najwyraźniej złodziejom chodziło wyłącznie o serce. Nie ukradli z Kościoła niczego co miałoby realną wartość materialną jak np. złote świeczniki.

To nie pierwszy taki przypadek. W styczniu z katolickiego kościoła św. Brygidy w Killester skradziono relikwiarz, na szczęście pusty, bo księża z powodu zbliżającego się święta usunęli z niego fragment czaszki św. Brygidy.

W październiku 2011 roku z katolickiego opactwa św. Krzyża w Thurles ukradziono  fragment krzyża, na którym miał umrzeć Chrystus.

"Gazeta Wyborcza", kk

Czytaj także

Najsłynniejsze relikwie: Kolumna biczowania, Gwoździe, Święty Graal

06.04.2012
Korona lombardzka
Korona lombardzkaFoto: FilWriter/Wiki.
Prezentujemy listę 9 najsłynniejszych relikwii związanych z drogą krzyżową i śmiercią Jezusa. Poznaj trzy kolejne.

Kolumna biczowania

Słup, do którego przywiązany był Jezus w czasie biczowania, znajdować ma się dzisiaj w baazylice św. Praksedy w Rzymie. Kościół ten ufundowany został rzekomo już w połowie II wieku, ale obecnie istniejąca budowla została zbudowana przez papieża Hadriana I ok. 780 roku.

Kolumnę biczowania także zawdzięczamy św. Helenie, matce Konstantyna Wielkiego, tej samej, która odnalazła relikwie Krzyża Świętego. Autentyczność słupa jest, oczywiście, dyskutowana, ale kult otacza go nieprzerwanie od początku średniowiecza.

Święte Gwoździe

... czyli te, którymi Chrystus miał zostać przybity do krzyża. Od momentu śmierci na Golgocie co najmniej 30 gwoździ było czczonych jako te, którymi zostały przebite ręce i nogi Jezusa. Liczba ta dlatego jest tak duża, że spiłowane kawałki autentycznych gwoździ łączono z gwoździami zwykłymi, by stanowiły obiekt czci. 

Zdaniem wczesnochrześcijańskiego pisarza Teodoreta, garść tych gwoździ podarowała swojemu synowi Konstantynowi cesarzowa Helena. Miały zostać wkomponowane w zbroję cesarza, aby go ochraniać. Dzisiaj jeden z tych gwoździ ma się znajdować w Mediolanie jako część tzw. żelaznej korony lombardzkiej, którą koronowali się cesarze zachodniochrześcijańscy. Inny z gwoździ znajduje się w bazylice Świętego Krzyża Jerozolimskiego w Rzymie, a jeszcze inny - w katedrze w Trewirze.

Święty Graal

O tej relikwii słyszeli absolutnie wszyscy. Stała się symbolem tego, czego wszyscy szukają, a nie mogą znaleźć. Czym jest Graal? To legendarny kielich (lub misa), z którego Chrystus pił podczas Ostatniej Wieczerzy. Są i inne koncepcje - na przykład ta, że do Graala spływała krew ukrzyżowanego Mesjasza. Według tradycji, św. Piotr wziął to naczynie ze sobą do Rzymu. Tam stało się kielichem papieskim.

Paradoksalnie, Kościół wie, gdzie jest kielich z Wieczernika. Według wielowiekowej tradycji za Graal uznawany jest kielich przechowywany w katedrze w Walencji. Był używany przez wielu papieży, ostatnio przez Benedykta XVI, 9 lipca 2006. Kielich ten datowany jest na I wiek i został podarowany katedrze przez króla Alfonsa V Aragońskiego w 1436 roku.

Walencjański Graal to czarka wykonanana z agatu, jakich używano za czasów Jezusa w Izraelu. Złote uchwyty i podstawę dodano później, w celu ozdobienia relikwii. Dowiodły tego specjalne badania naukowe przeprowadzone przez profesora archeologii Uniwersytetu w Saragossie Antonio Beltrán. - W British Museum zachowały się bardzo podobne naczynia z ok. 50 r. po Chrystusie – mówił o swoich badaniach.
W ostatniej części zaprezentujemy fascynujące naukę Sudarium z Oviedo, Całun Turyński i Włócznię Przeznaczenia.

(ew)

Czytaj także

Najsłynniejsze relikwie: Całun, Chusta z Oviedo i Włócznia Przeznaczenia

07.04.2012
Pozytyw i negatyw twarzy z Całunu
Pozytyw i negatyw twarzy z CałunuFoto: Wikimedia Commons/Butko
Kto nie słyszał o Całunie Turyńskim? Istnieje jego „druga część” - to Sudarium z Oviedo. Co najmniej trzy miasta szczycą się także, że mają Włócznię Przeznaczenia. Kto ma rację?

Prezentujemy listę 9 najsłynniejszych relikwii związanych z drogą krzyżową i śmiercią Jezusa. Poznaj trzy kolejne.

Całun Turyński

To zdecydowanie najsłynniejsza relikwia – lniane płótno zawierające obraz dwustronnego (od przodu i od tyłu) odwzorowania postaci ludzkiej. Budzi tak żywe emocje, że powstała już nawet specjalna dziedzina nauki, zajmująca się badaniem jego prawdziwości: to syndologia (od włoskiego określenia Santa Sindone, czyli „święty całun”).
Według tradycji chrześcijańskiej, w całun został po śmierci owinięty Jezus Chrystus, a charakter i umiejscowienie śladów odpowiada opisowi jego ran w Ewangelii. Obraz na płótnie miał powstać samoistnie; wypalił się na owiniętym dookoła ciała materiale pod wpływem jakiejś energii, którą na ogół łączy się z chwilą zmartwychwstania.
Dzieje Całunu można prześledzić z dużym prawdopodobieństwem do przełomu starożytności i  średniowiecza. W Europie znalazł się zapewne po 1204 roku, kiedy krzyżowcy zdobyli Konstantynopol. Z całą pewnością jego istnienie jest potwierdzone jednak dopiero od 1357 roku.
Kościół katolicki nie określił nigdy jednoznacznie, czy jest to naprawdę Święty Całun, ale prywatnie wielu świętych i papieży uznawało jego prawdziwość. Sceptycy od dawna uważali czterometrową płachtę za fałszerstwo. Datowanie metodą węglową przeprowadzone w laboratoriach w Oxfordzie, Zurychu i Arizonie w roku 1988 wydawało się potwierdzać ich stanowisko, dając wynik odpowiadający okresowi pomiędzy rokiem 1260 a 1390, a więc ponad 1000 lat po ukrzyżowaniu Jezusa. Jednak inni specjaliści przypisali tę niezgodność zanieczyszczeniu próbki.  
Według najnowszych badań Całun Turyński nie jest średniowiecznym falsyfikatem i rzeczywiście mógł okrywać ciało Chrystusa. Jak wynika z przeprowadzonych niedawno badań, obraz o takim jak Całun odcieniu, teksturze i głębokości można by otrzymać tylko używając emitujących promieniowanie ultrafioletowe laserów emitujących niezwykle krótkie impulsy promieniowania. Wizerunek brodatego mężczyzny musiał powstać pod wpływem jakiejś formy energii elektromagnetycznej (na przykład błysku światła o małej długości fali).

Kilka miesięcy temu badacze zakończyli trwające 5 lat próby podrobienia Całunu przy użyciu najnowocześniejszych technologii. Nie potrafili tego zrobić.

Sudarium z Oviedo

To mniej znana, choć równie spektakularna relikwia. Prawdopodobnie była częścią Całunu. To chusta, okrwawiona tkanina o wymiarach 84 x 53 cm, przechowywana w katedrze w Oviedo, w Hiszpanii. Według tradycji jest to sudarium, w które zawinięto w grobie głowę Jezusa Chrystusa, o czym opowiadają Ewangelia Łukasza, Ewangelia Mateusza, Ewangelia Marka i Ewangelia Jana.

Istnienie Sudarium jest dużo lepiej udokumentowane w źródłach. Pierwsza wzmianka o istnieniu tej relikwii pojawia się już w 570, kiedy to miała być przechowywana w klasztorze św. Marka w Jerozolimie. W 614 roku, w czasie najazdu na imperium bizantyjskie perskiego króla Chosrowa II Parwiza, chusta została wywieziona przez północną Afrykę do Asturii.  Od tej pory jest już w Hiszpanii. Od połowy IX wieku znajduje się nieprzerwanie w kaplicy, którą dla jej przechowywania zbudował Alfons II Asturyjski. Można ją oglądać do dziś.

Liczne próby datowania radiowęglowego dały bardzo rozbieżne wyniki. Badania krwi, przeprowadzone na Całunie Turyńskim i na Sudarium, wskazały, że są to ślady krwi o tej samej grupie: AB. To grupa rozpowszechniona wśród ludności Bliskiego Wschodu, ale niezwykle rzadka w średniowiecznej Europie.  Co więcej materiał Całunu i chusty wykazuje podobieństwo, różniąc się jedynie sposobem tkania.

Włócznia Przeznaczenia

Według tradycji chrześcijańskiej to włócznia, którą rzymski legionista Kasjusz przebił ciało Jezusa Chrystusa przed jego zdjęciem z krzyża. Spływająca po włóczni krew Chrystusa w jakiś sposób dostała się do oczu legionisty i je uzdrowiła. Kasjusz nawrócił się na chrześcijaństwo i przyjął imię Longinusa Włócznika. Włócznię uświęconą krwią Jezusa nazwano Włócznią Przeznaczenia.

To bezcenna relikwia, stąd współcześnie do bycia nią jest kilku kandydatów. Jedno z ostrzy znajduje się  na Watykanie. Pierwotnie włócznia ta miała być przechowywana w Jerozolimie, skąd w VII wieku została przeniesiona do Konstantynopola. W XIII wieku fragment włóczni kupił od cesarza łacińskiego król Francji Ludwik IX Święty i umieścił go w Sainte-Chapelle. Paryska relikwia miała zaginąć podczas Rewolucji Francuskiej. W 1492 roku sułtan turecki podarował drugą część lancy papieżowi Innocentemu VIII, którą umieszczono w bazylice na Watykanie.

Włócznią chwalą się także Ormianie. Włócznia Przeznaczenia z katedry Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego w Eczmiadzynie według tradycji została odnaleziona przez Piotra Bartłomieja, uczestnika I krucjaty w kościele św. Piotra w Antiochii. Kolejną kandydatką jest Włócznia Przeznaczenia z klasztoru dominikanów w Izmirze. To prawdopodobnie kopia grotu przechowywanego w Eczmiadzynie.

Kolejna kandydatka, Włócznia Świętego Maurycego, dzisiaj znajduje się w Wiedniu. Według tradycji chrześcijańskiej miała należeć do rzymskiego centuriona, św. Maurycego. W jej grocie umieszczony jest gwóźdź uznawany za relikwię Męki Pańskiej. Od X wieku włócznia ta była atrybutem władzy cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Od XIII wieku była czczona w kościele katolickim jako relikwia Męki Pańskiej. Aktualnie jest przechowywana wraz z insygniami cesarskimi w Wiedniu.  Jej dokładną kopią jest krakowska Włócznia Świętego Maurycego z archikatedry Świętego Stanisława i Świętego Wacława. Została podarowana Bolesławowi Chrobremu przez Ottona III w 1000 roku. Obecnie przechowywana jest w muzeum katedralnym w Krakowie.
(ew)