Ekumenia

55 rocznica zniesienia ekskomuniki

Ostatnia aktualizacja: 10.12.2020 06:01
Przed 55 laty – 7 grudnia 1965, w przededniu zakończenia Soboru Watykańskiego II – jednocześnie w Watykanie i Stambule papież św. Paweł VI i patriarcha konstantynopolski Atenagoras znieśli ekskomuniki z 1054, zrywające łączność w wierze Kościołów Rzymu i Konstantynopola. Było to niezwykle wymowne zamknięcie zgromadzenia, które – choć zwołane i przeprowadzone w Kościele zachodnim – miało od początku wymiar ekumeniczny i uczestniczyli w nim obserwatorzy z innych wspólnot wyznaniowych, łącznie ze wschodniochrześcijańskimi.

Samo odwołanie klątw kościelnych sprzed ponad 9 stuleci miało bardzo uroczystą oprawę. W bazylice św. Piotra, w której obradował Sobór, odczytano po francusku bullę z odpowiednim tekstem, po czym Ojciec Święty wręczył ją wysłannikowi patriarchy, metropolicie Melitonowi, którego następnie serdecznie uściskał. Towarzyszyły temu długie rzęsiste oklaski ponad dwóch tysięcy ojców soborowych, którzy mieli świadomość doniosłości tej dziejowej chwili. Zniesienie ekskomunik nie oznaczało jeszcze przywrócenia pełnej jedności katolicko-prawosławnej, ale stanowiło pierwszy od wieków wielki krok na drodze w tym kierunku.

To historyczne zdarzenie w auli soborowej poprzedziły inne ważne wydarzenia, które torowały drogę wzajemnemu zbliżeniu zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. Najważniejszym z nich była pierwsza zagraniczna podróż papieża Montiniego w dniach 4-6 stycznia 1964 do Ziemi. Ojciec Święty spotkał się tam z patriarchą Atenagorasem i był to pierwszy osobisty kontakt głów Kościołów Rzymu i Konstantynopola od ponad 10 wieków.

Tamto spotkanie na Górze Oliwnej w Jerozolimie i przeprowadzone wówczas rozmowy odegrały wielką rolę nie tylko w zbliżeniu katolicko-prawosławnym, ale także w ukierunkowaniu prac Vaticanum II na płaszczyźnie ekumenicznej. To zaś z kolei miało wpływ na ostateczny kształt Dekretu o ekumenizmie (uchwalonego na zakończenie III sesji Soboru 21 listopada 1964), który do dziś nie stracił na aktualności i pozostaje nadal Magna Charta katolickiego zaangażowania na rzecz jedności chrześcijan. 

Zobacz więcej na temat: wiara