X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Kultura

Jubileusz Güntera Grassa

Ostatnia aktualizacja: 16.10.2007 15:00
80 lat temu w Gdańsku przyszedł na świat Günter Grass.
Audio

Dokładnie 80 lat temu w Gdańsku przyszedł na świat Günter Grass.

Na przestrzeni kilkudziesięciu lat obecności w świecie literackim utrwalił się w pamięci wielu jako bajarz, piewca wielu narodów i kultur. Liczni zachłystywali się jego „czarnym humorem”, metaforami czy neologizmami.  Dla Polaków stał się symbolem  polsko-niemieckiego pojednania. Mimo zaangażowania politycznego (od wielu lat aktywnie wspiera socjaldemokratyczną partię SPD) przez kilkadziesiąt lat niewielu odważyło się kwestionować jego autorytet. Dziś jest już inaczej. Grass spadł z piedestału po ubiegłorocznym spóźnionym o blisko 60 lat wyznaniu, że służył w Waffen SS.

Posłuchaj: „Nie przeceniałbym epizodu służby Grassa w Waffen SS” - mówi krytyk literacki Stefan Chwin - mp3 (1,16 MB)

To, że Grass nie stracił sympatyków w Gdańsku, potwierdziły obchody jego jubileuszu w tym mieście (Grass świętował tam swoje urodziny w dniach od 4-6 października). Miasto przyjęło pisarza entuzjastycznie. Przygotowano szereg imprez na cześć Jubilata. Otworzyła je konferencja: „Günter Grass. Literatura – Sztuka – Polityka”, a w Muzeum Narodowym została otwarta wystawa pt. „Günter Grass, Albrecht Dürer, Ryszard Stryjec –  między symbolem a rzeczywistością”. Natomiast w Zielonej Bramie mieszkańcy Gdańska mogli oglądać ekspozycję najnowszych grafik i rzeźb podarowanych przez artystę miastu. Ważnym punktem programu była premiera spektaklu na motywach powieści „Blaszany bębenek” w adaptacji i reżyserii Adama Nalepy.

"Nie sądzę, żeby gdańszczanie mieli potrzebę, aby Gunter Grass błagał o przebaczenie" - mówi krytyk literacki, Stefan Chwin - mp3 (934,15 KB)

Uczestnicy gdańskich uroczystości chyba najbardziej czekali jednak na to, by noblista zabrał głos w sprawie swojej służby w Waffen-SS. Grass wyszedł naprzeciw oczekiwaniom odbiorców i  zorganizował specjalną konferencję prasową, podczas której  powiedział: „Tam (do Waffen-SS) poszedłem bez mojej woli. To było i tak dostatecznie straszne. Dopiero po wojnie zbrodnie Waffen-SS stały się dla mnie jasne i z roku na rok, przez dziesięciolecia, wzrastała ta moja wiedza. To jest hańba, którą będę nosił przez całe swoje życie. Nawet jeżeli ja sam nie byłem uwikłany w zbrodnicze działania wojenne, bo czas służby był za krótki” - powiedział Günter Grass. Dodał, że nie wierzy, aby usprawiedliwianie się czy przepraszanie za ukrywanie swej przynależności do Waffen-SS przyniosło jakikolwiek skutek. „Ważne jest, aby moje pokolenie (...) wyciągnęło konsekwencje z tej lekcji, jakiej udzieliło mi życie w młodości” – mówił Grass.

Posłuchaj: "Czytając Grassa, Polak może poczuć sie dumny ze swojej kultury" - mówi Tadeusz Dąbrowski -  mp3 (762,03 KB)

Mimo tego, że wyznanie Grassa można uznać za osobiste, wielu liczyło na to, że padnie słowo 'przepraszam'. Ono jednak nie padło. Według Tadeusza Dąbrowskiego, poety i krytyka literackiego, samo mówienie o hańbie, którą nosić będzie się przez całe życie znaczy o wiele więcej niż słowo ‘przepraszam’. „Nie liczyłem nawet, że z ust Grassa padnie to słowo” - dodaje Dąbrowski.

„To, czy Przy obieraniu cebuli pozwoli oczyścić się w jakikolwiek sposób Grassowi, uznaję za sprawę drugorzędną". Posłuchaj, co o autobiografii noblisty mówi Tadeusz Dąbrowski, poeta i krytyk - mp3 (1,49 MB)

Zastanawia blisko 60-letnie tuszowanie prawdy o sobie. Jeśli jednak wierzyć słowom Grassa, to, jak sam przyznał, do niego także ciągle powraca pytanie: „dlaczego milczałem” ? Jak powiedział w jednym z wywiadów, czytelnicy mogą sobie sami wyrobić zdanie na ten temat, czytając jego najnowszą książkę "Przy obieraniu cebuli".

Günter Grass urodził się 16 października 1927 roku w Gdańsku. Jego ojciec był właścicielem sklepu z towarami kolonialnymi na jednym z gdańskich przedmieść. Przed uzyskaniem matury edukację pisarza przerwała wojna. W wywiadzie dla Der Spiegel sam Grass pisał: „Jestem klasycznym samoukiem. Byłem niewykształconym czy też częściowo wykształconym młodym człowiekiem. W wieku lat piętnastu przestałem uczęszczać do szkoły i, kiedy po raz pierwszy zacząłem pracować nad dłuższym manuskryptem, nie miałem nawet opanowanej niemieckiej ortografii (…) Do wszystkiego, co wiem i czego potrzebuję, by móc żyć w zgodzie z samym sobą, doszedłem sam”- wyznał Grass.

Posłuchaj, co według Stefana Chwina budzi zastrzeżenia w twórczości Guntera Grassa  - mp3 (709,53 KB)

Wielką pasją Grassa było rzeźbiarstwo. Uczył się malarstwa i rysunku, zarabiając jednocześnie na życie jako jazzman w zespole Horsta Geldmachera. Za debiut literacki Grassa uznaje się 1956 rok. Wtedy właśnie wydawnictwo Luchterhand wydało jego tom wierszy „Zalety przepiórek”. Tomik ten nie wzbudził większego zainteresowania - do momentu wydania „Blaszanego bębenka” rozszedł się zaledwie w 700 egzemplarzach. Sławę Grass zyskał dopiero za sprawą tzw. Gdańskiej  trylogii: „Blaszanego bębenka” (1959), powieści „Kot i mysz” (1961) oraz  „Psie lata” (1963). Inne książki Guntera Grassa to m.in.: „Wróżby kumaka”, „Moje stulecie”, „Pełzanie rakiem”, „Plebejska próba powstania”, „Miejscowe znieczulenie” i „Z dziennika ślimaka”.

W latach 60. Grass uczestniczył aktywnie w życiu politycznym, m.in. w kampaniach wyborczych SPD, z niedawnego prowokatora i nihilisty przedzierzgając się w moralizatora, rzecznika rozsądku i umiarkowanych reform. Pisarz był wielokrotnie nagradzany, a najważniejszym wyróżnieniem jest Nagroda Nobla w dziedzinie literatury, którą otrzymał w 1999 roku.

Posłuchaj, czego w dniu urodzin Gunterowi Grassowi życzy Stefan Chwin - mp3 (283,53 KB)

Magdalena Zaliwska

  

Przeczytaj również: Grass świętuje w Gdańsku

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak
www.narodoweczytanie.polskieradio.pl
Cichociemni

Czytaj także

Jubileusz Güntera Grassa

Ostatnia aktualizacja: 16.10.2007 14:39
Dokładnie 80 lat temu w Gdańsku przyszedł na świat Günter Grass.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Grass świętuje w Gdańsku

Ostatnia aktualizacja: 16.10.2007 06:06
Pomiędzy 4 i 6 października w rodzinnym Gdańsku Gunter Grass obchodził swoje 80. urodziny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nieznane oblicze Grassa

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2010 08:00
W Gdańskiej Galerii Güntera Grassa oglądać można wystawę „ Günter Grass- rysunki”.
rozwiń zwiń