Języki, mity i "Beowulf". Naukowe oblicze Johna R. R. Tolkiena Gdy pada nazwisko Tolkiena, niemal zawsze myślimy o świecie fantasy – hobbitach, Śródziemiu i epickiej opowieści "Władca Pierścieni". To właśnie on powołał do życia niewielkich, owłosionostopych mieszkańców Shire i jedną z najbardziej rozpoznawalnych powieści XX wieku. Rzadziej pamiętamy jednak, że Tolkien był także wybitnym uczonym – filologiem i znawcą dawnych języków, którego akademicka praca w równym stopniu kształtowała jego wyobraźnię, jak literacki talent. Zobacz więcej na temat: Tolkien Dwójka Katarzyna Kobylecka władca pierścieni Hobbit KULTURA J.R.R. Tolkien
"Rosja, której nie ma". Światy Vladimira Nabokova - Uważał, że prawdziwa Rosja jest tylko ta, która była, we wspomnieniach, w nim. I kurczowo trzymał się dzieciństwa: jako raju utraconego i jako tego, co go ukształtowało – opowiadał o Nabokovie w jednej z archiwalnych audycji Leszek Engelking, tłumacz i znawca twórczości tego słynnego pisarza. Zobacz więcej na temat: Vladimir Nabokov Rosja USA wspomnienie tłumacz
Pisarka Madame de Staël. Osobisty wróg Napoleona 22 kwietnia 1766 roku w Paryżu przyszła na świat Anne-Louise-Germaine Necker, znana jako Madame de Staël. Była nie tylko córką słynnego Jacquesa Neckera, ale także pisarką i osobą żywo angażującą się w ówczesną francuską politykę. Jej działania sprawiły, że została wygnana z Paryża przez samego Napoleona Bonaparte. Zobacz więcej na temat: Francja romantyzm historia Europy
Miguel de Cervantes i jego wieloznaczny błędny rycerz 22 kwietnia 1616 roku zmarł hiszpański pisarz doby renesansu Miguel de Cervantes. To nie tylko autor nowatorskiego i genialnego dzieła o szlachcicu walczącym z wiatrakami, lecz także nowel, dramatów i poezji. Zobacz więcej na temat: Hiszpania Miguel Cervantes renesans barok
Między biografią a rodzinną tajemnicą. Grażyna Plebanek rekonstruuje historię babki "Strzałkę z napisem »inne kierunki« zobaczyłam po raz pierwszy na rondach, kiedy podróżowałam po Francji. Gdy wydawało się, że żadna droga nie pasuje, »inny kierunek« był łykiem wolności, obietnicą przygody. Do dziś mam słabość do tabliczek »inne kierunki«. Nie zamykać w tym, co się zna. Nie poprzestawać na zaplanowanym, przewidywalnym. Iść w nowych, nieznanych kierunkach" – to słowa Grażyny Plebanek powieściopisarki, felietonistki, autorki dramatów, scenariuszy filmowych. Zobacz więcej na temat: Dorota Gacek Grażyna Plebanek Dwójka biografia
"Poezja uczy nas milczenia". Amina Elmi Europejskim Poetą Wolności 2026 Duńska poetka somalijskiego pochodzenia Amina Elmi została laureatką tegorocznej Nagrody Literackiej Miasta Gdańska - Europejski Poeta Wolności. Wraz z tłumaczką Bogusławą Sochańską odebrała statuetkę za tom "Z całą miłością". Wydarzenie miało miejsce na gali w Teatrze Wybrzeże, w ramach festiwalu "Miejsca styku". Zobacz więcej na temat: Dwójka Amina Elmi Europejski Poeta Wolności Gdańsk poezja
Od sałatki po deser. Sekrety ziemniaków w kuchni regionalnej Gościem audycji "Folder ulubione" był Paweł Ochman, autor książki "Ziemniaki w roślinnej kuchni regionalnej", który opowiadał o ziemniaku jako niezwykle wszechstronnym warzywie w kuchni polskiej. Przypominał jego tradycyjne i mniej oczywiste zastosowania - od klasycznych dań obiadowych, przez regionalne sałatki i kiszonki, aż po słodkie wypieki, pokazując, że ziemniak ma znacznie bogatszą historię, niż mogłoby się wydawać. Zobacz więcej na temat: społeczeństwo kuchnia polska ziemniaki gotowanie kuchnia regionalna Ula Kaczyńska Marcin Wojciechowski
Teolog oskarżony o herezję, bohater słynnego romansu Był jednym z najważniejszych myślicieli XII wieku – wyprzedzał swoją epokę, oskarżano go o herezję, ale jednocześnie stworzył filozoficzne metody, na których opierał się późnej św. Tomasz z Akwinu. Piotr Abelard do historii przeszedł jednak przede wszystkim jako bohater wielkiego, tragicznego romansu. Zobacz więcej na temat: średniowiecze Kościół filozofia teologia Paryż
"Głaskanie kota" Jane Campbell, czyli bardzo późny debiut Jakie są doświadczenia starszych kobiet, jakie ich pragnienia, także seksualne? Tym razem w audycji "Wszystkie Książki Świata" Michał Nogaś rozmawia z bodaj najstarszą debiutantką literacką, jaką zna: mieszkająca na Bermudach Jane Cambell. Zobacz więcej na temat: KULTURA KSIĄŻKA Michał Nogaś Trójka
"Tata nie był cierpiętnikiem". W 95. rocznicę urodzin Jerzego Krzysztonia - Tata nie był zamkniętym w swoich tematach cierpiętnikiem, który tylko i wyłącznie przeżywa swoją twórczość od świtu do nocy. Całe lata świetnie się bawiliśmy, w szczególności na wakacjach, w towarzystwie i w ogóle. Miałam bardzo fajny dom, przede wszystkim bardzo ciekawy - mówiła w Dwójce Joanna Krzysztoń, malarka i córka Jerzego Krzysztonia, z okazji 95. rocznicy urodzin pisarza. Zobacz więcej na temat: Jerzy Krzysztoń Jakub Kukla wspomnienie Dwójka Monika Kopcik KULTURA Polskie Radio Janusz Kukuła
Język po przejściach. Jak odradza się literatura łemkowska W "Strefie Literatury" tym razem przenieśliśmy się na Beskid Niski - utraconą ojczyznę. Tym samym poruszyliśmy temat literacki Łemków. Zobacz więcej na temat: Jan Kanty Zienko Łemkowie Dwójka Akcja "Wisła" KULTURA
"Tam, gdzie zmrok zapada szybciej" Wojciecha Chmielarza w "Czterech porach roku" Od 20 kwietnia w audycji "Cztery pory roku" - od poniedziałku do piątku, ok. godz. 11.30 - można słuchać fragmentów książki "Tam, gdzie zmrok zapada szybciej" Wojciecha Chmielarza. Czyta Przemysław Bluszcz (wydawnictwo Marginesy). Zobacz więcej na temat: książki KSIĄŻKA
"Humanista to stan umysłu". Podróże Michela Leirisa - On był żywiołem, grał na wielu językach jednocześnie. Wprowadził jakąś wyższą regułę, która miesza porządki autobiografii, nauki i sztuki – mówił dr Tomasz Szerszeń o Michelu Leirisie, francuskim poecie, prozaiku i etnografie. Zobacz więcej na temat: Francja filozofia Afryka podróże
"Świat piekielny", miłość, rozpacz. Getto w literaturze Od pisanych na gorąco dzienników po wiersze. Od obrazów straszliwych cierpień po czarny humor. Teksty literackie związane z gettem warszawskim są różnorodne zarówno w formie, jak i treści. Łączy je pamięć o tych, którym przyszło żyć – i przyszło umierać – w tym odgrodzonym od świata miejscu. Zobacz więcej na temat: getto warszawskie II wojna światowa wspomnienie
"Historie łajdackie" i "Dina, Dina". Polscy pisarze o splątanych losach W "Czytelni" nasi recenzenci - Magda Mikołajczuk i Marcin Gaczkowski - przyglądali się najnowszej polskiej prozie. Zrecenzowali powieść Jacka Dehnela "Historie łajdackie" oraz Agaty Romaniuk "Dina, Dina". Zobacz więcej na temat: Małgorzata Szymankiewicz Jacek Dehnel Agata Romaniuk Magdalena Mikołajczuk Marcin Gaczkowski Dwójka literatura polska
"Grom z jasnego nieba". Hołd dla arcydzieł malarstwa holenderskiego W cyklu "To się czyta" tym razem sięgamy po książkę "Grom z jasnego nieba. Opowieść o sztuce, życiu i nagłej śmierci". To eseistyczna opowieść o malarstwie autorstwa Laury Cumming - szkockiej krytyczki sztuki i dziennikarki, wieloletniej recenzentki "The Observer", specjalizującej się w historii malarstwa. Wybrane fragmenty czyta w Dwójce Dorota Landowska. Zobacz więcej na temat: Dorota Landowska malarstwo malarstwo holenderskie Dwójka
Dworek w Regułach. Dzieciństwo w cieniu historii Rafała Skąpskiego Rafał Skąpski to prawnik, wydawca, były wiceminister kultury i dyrektor Państwowego Instytutu Wydawniczego. Po latach pracy zawodowej wrócił do historii własnej rodziny. W swoich książkach, takich jak m.in. "Panny z Genewy" czy "Trzeci Wokulski", odtwarza losy przodków. W Dwójce opowiedział o swoim dzieciństwie pełnym obrazów, które na zawsze zapisały się w jego pamięci. Zobacz więcej na temat: Dwójka Rafał Skąpski KULTURA Anna Lisiecka
"Co możemy wiedzieć". Ian McEwan i postapokaliptyczna opowieść o miłości Nakładem Wydawnictwa Albatros ukazała się powieść Iana McEwana, brytyjskiego "mistrza nieograniczonej wyobraźni" - jak określają go krytycy - autora 18 książek wyróżnionych wieloma nagrodami literackimi, w tym najważniejszą, Nagrodą Bookera za powieść "Amsterdam". Od lat McEwan wymieniany jest również jako mocny kandydat do Nagrody Nobla, który może sobie pozwolić na każdą literacką ekstrawagancję. W najnowszej powieści z roku 2025 "Co możemy wiedzieć" proponuje czytelnikom podróż przez czas i historię. Zobacz więcej na temat: Szymon Kuśmider Ian McEwan Dwójka Elżbieta Łukomska KULTURA