X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Henryk Sienkiewicz

"W pustyni i w puszczy" - wzór dla polskiej młodzieży

04.11.2016 06:00
Henryk Sienkiewicz jako myśliwy. źr. Biblioteka Narodowadp
Henryk Sienkiewicz jako myśliwy. źr. Biblioteka Narodowa/dp
Sienkiewicz w swoim ostatnim wielkim dziele odmalował współczesną sobie odyseję po Czarnym Lądzie czternastoletniego Stasia Tarkowskiego i ośmioletniej Angielki Nel Rowlinson. Tłem dla przygód pary bohaterów jest sudańskie antykolonialne powstanie Mahdiego. Autor stwierdził na łamach tygodnika "Świat", że przygody Stasia i Nel powstały "z miłości do naszych dzieci i ze wspomnień podróżniczych".
Posłuchaj
33'37 Śladami Stasia i Nel (cz.1). Reportaż-słuchowisko Stanisława Wujastyka, pilota, mieszkającego w Sudanie, który prześledził terasę Stasia i Nel od Port Saidu do Hartumu. (RWE, 30.03.1964)
10'51 Śladami Stasia i Nel (cz.2). Reportaż-słuchowisko Stanisława Wujastyka, pilota, mieszkającego w Sudanie, który prześledził terasę Stasia i Nel od Port Saidu do Hartumu. (RWE, 30.03.1964)
30'29 - Sienkiewicz musiał korzystać z książki Samuela Telekiego, który jako pierwszy Europejczyk podróżował po Kongo – słyszymy w audycji Włodzimierza Odojewskiego. (RWE, 5.01.1975)

Trudno oprzeć się wrażeniu, że spośród wielkich dzieł Sienkiewicza to właśnie "W pustyni i w puszczy" zestarzało się najmocniej. To, że Sienkiewicz nie dostrzega w działaniach zwolenników Mahdiego dążeń niepodległościowych, którym – jako analogicznym do polskich – powinien sprzyjać, a jedynie szał półdzikich nomadów, razi naiwnością autora. Podobnie trudny w odbiorze dla dzisiejszego czytelnika jest brak krytycyzmu wobec kolonializmu. Czarnoskórych mieszkańców Afryki traktuje Sienkiewicz co prawda z dużą sympatią – to "polski Piętaszek" Kali jest głównym źródłem komizmu powieści – ale równocześnie jest głęboko zanurzony w główny nurt europejskiego spojrzenia na świat w XIX wieku.

Największym atutem powieści jest jej przygodowy charakter i egzotyczny świat przedstawiony. Razem ze Stasiem i Nel czytelnik przemierza od Port Said do Mombasy, czyli blisko dwa tysiące kilomentów. Podczas tej podróży poznajemy Czarny Ląd z całym jego kolorytem. Sienkiewicz maluje słowem obrazy pełne dzikich zwierząt, egzotycznych plemion i nieznanych w Polsce roślin. Nieocenione okazały się tu doświadczenia samego autora, który – będąc wielbicielem polowań – odwiedził Afrykę w 1891 roku.

I w tej - pozornie na wskroś przygodowej - powieści Sienkiewicz nie zrezygnował z aspektu patriotyczno-wychowawczego. Staś, wzorowany na poznanym w Rudawie lokalnym chłopcu, to syn powstańca. Bohater na wielkiej skale wykuwa napis "Jeszcze Polska". Ten czternastolatek jest przez Sienkiewicza pomyślany i skonstruowany jako wzór dla polskiej młodzieży. Autor zdaje się wskazywać: chcesz dorosnąć do ideału Zbyszków z Bogdańca, Skrzetuskich i Wołodyjowskich? Bądź w młodości taki jak Staś.

Chyba najlepiej ocenił"W pustyni i w puszczy" prof. Konstanty Wojciechowski w pracy "Henryk Sienkiewicz": "Przygody Stasia i Nel, to jak Robinson polski w Afryce. (…) Przede wszystkim jest w powieści to, co rozstrzyga o wartości wychowawczej i "Robinsona" i "W pustyni i w puszczy" – jej myśl przewodnia, choć ani razu nie wypowiedziana. Radź sobie w najtrudniejszych okolicznościach, jak możesz, przy użyciu środków, jakimi rozporządzasz".

bm