X
Паважаны карыстальнік!
25 траўня 2018 году ўвайшло ў сілу Распараджэнне Еўрапейскага парламента і Еўрапейскага савета (ЕС) 2016/6/79 за 27 красавіка 2016 (RODO). Прапануем азнаёміцца з інфармацыяй пра апрацоўку асабістых дадзеных на сайце Polskieradio.pl
1.Адміністратарам асабістых дадзеных з'яўляецца Polskie Radio S.A з сядзібай у Варшаве, Al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa
2.Па пытанню, звязаным з вашымі дадзенымі, звяртайцеся да Інспэктара аховы асабістых дадзеных па электроннай пошце iod@polskieradio.pl альбо па тэл. (0048) 22 645 34 03.
3.Асабістыя дадзеныя апрацоўваюцца ў маркетынгавых мэтах на падставе дазволу карыстальніка.
4.Асабістыя дадзеныя могуць быць даступныя толькі для выканання паслуг, указаных у палітыцы прыватнасці.
5.Асабістыя дадзеныя не будуць перададзены за межы Еўрапейскай эканамічнай прасторы або міжнародным арганізацыям.
6.Асабістыя дадзеныя будуць захоўвацца на працягу 5 гадоў пасля адключэння профіля ў адпаведнасці з законам.
7.Вы маеце права атрымаць доступ да вашых асабістых дадзеных, выпраўляць іх, выдаляць або абмяжоўваць апрацоўку.
8.Вы маеце права забараніць далейшую апрацоўку; у выпадку, калі вы раней далі згоду на апрацоўку вашых асабістых дадзеных, вы можаце яе адклікаць. Ажыццяўленне права на адмену згоды не ўплывае на апрацоўку, якая адбылася да адклікання згоды.
9.Вы маеце права падаць скаргу ў назіральны орган.
10.Polskie Radio S.A. паведамляе, што падчас апрацоўкі асабістых дадзеных аўтаматычныя рашэнні не прымаюцца, а прафіляванне не ўжываецца.
Больш падрабязная інфармацыя знаходзіцца на старонках dane osobowe, а таксама polityka prywatności.
ЗГОДЗЕН
Беларуская Служба

Беларус забіў савецкага пасла, помсцячы за рускага цара

02.04.2020 10:03
У 1927 годзе на варшаўскім вакзале быў забіты пасол СССР Пётр Войкаў: у яго страляў беларус Барыс Каверда.
          .   .
Герб СССР на будынку былога пасольства СССР у Польшчы на вул. Пазнаньскай у Варшаве.Viktar Korbut

У лодзінскім выдавецтве „Księży Młyn” у 2019 годзе выйшла кніга варшаўскага журналіста і краязнаўца Ежы Станіслава Маеўскага „Sekrety Warszawy” («Cакрэты Варшавы»). Адзін з сюжэтаў кнігі, што пачынаецца на 56-й старонцы, прысвечаны забойству ў 1927 годзе беларусам Барысам Кавердам пасла СССР у Польшчы Пятра Войкава.

Ежы Станіслаў Маеўскі: Войкаў быў чалавекам, якога вельмі неахвотна прынялі ў Польшчы. Войкаў быў адным з удзельнікаў Рыжскіх перагавораў, які змагаўся за тое, каб СССР быў абавязаны вярнуць Польшчы як мага менш рэчаў пасля падпісання мірнага дагавора ў 1921 годзе.

Калі Войкаў прыехаў у Варшаву, ён перанёс сядзібу пасольства СССР з гатэля Rzymski, што знаходзіўся ў старым палацы ў стылі ракако на рагу вул. Трэмбацкай і Фоша (цяпер Мальера), прыкладна на месцы задняй часткі цяперашняга разбудаванага Вялікага тэатра. Войкаў перанёс пасольства ў будынак на вул. Пазнаньскай, які захаваўся дагэтуль з фасадам з вялікім гербам СССР, за два дамы ад рогу з вул. Хожай. Цяпер у гэтым будынку знаходзіцца буцік-гатэль.

Пасла Пятра Войкава ненавідзела ўся руская белая эміграцыя ў Варшаве, бо лічылася, што ён быў забойцам царскай сям’і ў Екацерынбургу. Праўда, калі нейкі журналіст пытаў Войкава пра гэта, то пасол адказаў, што ён гэтага не рабіў і нічога не ведаў пра гэта. На самай справе ён не страляў. Але рускія эмігранты знайшлі дакументы, у якіх Войкаў даваў згоду на выкарыстанне кіслаты для ліквідацыі астанкаў царскай сям’і.

А паколькі Войкава ненавідзелі, то яго хацелі забіць — і забілі. І гэта здарылася на пероне чыгуначнага вакзала (Dworzec Główny) у 1927 годзе. З вул. Пазнаньскай было недалёка да вакзала. Войкаў паехаў на вакзал, каб забраць паўнамоцнага прадстаўніка ўрада СССР у Лондане Аркадзія Разенгольца, які прыязджаў у той час у Варшаву — Англія ў той час спыніла адносіны з СССР. Разенгольц вяртаўся праз Варшаву ў Маскву, у Варшаве была перасадка. Войкаў прайшоў з Разенгольцам да буфета, а калі яны вярталіся да цягніка, да іх падбег малады тэрарыст Барыс Каверда і пачаў у яго страляць. Войкаў таксама выцягнуў пісталет і пачаў страляць у Каверду, але не папаў. Войкаў памёр у шпіталі.


Барыс Каверда на судовым працэсе 15 чэрвеня 1927 года ў Варшаве. Барыс Каверда на судовым працэсе 15 чэрвеня 1927 года ў Варшаве.

Барыс Каверда нарадзіўся ў 1907 г. у Вільні. Яго бацька Сапрон быў членам партыі эсэраў. У 1921 г. маці Ганна з дзецьмі вярнулася ў Вільню, там узначаліла беларускі прытулак для дзяцей-сірот. Барыс, як і яго дзве сястры, спачатку вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі, але з-за камуністычных поглядаў аднакласнікаў перайшоў у рускую гімназію, адкуль быў выключаны, бо не меў грошай на навучанне.

Барыс Каверда пачаў працаваць экспедытарам беларускай пракамуністычнай газеты «Наша думка», пазней перайшоў у антыкамуністычную газету «Грамадскі голас», перайменаваную ў 1926 г. у «Беларускае слова». Разам з яе рэдактарам Арсенем Паўлюкевічам і казачым есаулам Міхаілам Якаўлевым падрыхтаваў замах на пасла СССР у Польшчы Пятра Войкава.

На судзе ў Варшаве Барыс Каверда заявіў: «Прызнаю, што забіў Войкава, але вінаватым сябе не лічу. Я застрэліў Войкава за ўсё тое, што ўчынілі бальшавікі ў Расіі. Асабіста я яго не знаў».

Каверда быў асуджаны на пажыццёвую катаргу, але тэрмін зняволення скарацілі — да 15 гадоў. Каверда быў вызвалены па амністыі ў 1937 годзе. З Польшчы ён адправіўся ў Югаславію, потым вярнуўся ў Польшчу — напярэдадні Другой сусветнай вайны, затым зноў пераехаў у Югаславію. Увесну 1940 года вярнуўся да сям’і ў Варшаву і знаходзіўся там да лета 1944 года, адкуль з’ехаў у Германію, дзе рыхтаваў агентаў з савецкіх грамадзян.

Пасля вайны Каверда з жонкай і дачкой жыў у Швейцарыі, Францыі і ФРГ, адкуль у 1952 г. сям’я перабралася ў ЗША, дзе да 1963 г. Каверда працаваў у газеце «Россия» (Нью-Ёрк), затым у друкарні «Нового русского слова».

Барыс Каверда памёр у 1987 г. у Вашынгтоне, пахаваны ў рускім манастыры Новае Дзівеева.

А лёс паслоў СССР, якія працавалі пасля Войкава ў Варшаве, быў трагічны.

Ежы Станіслаў Маеўскі: Усе наступныя паслы былі забіты. Але ўжо Сталіным. Іх адклікалі з Варшавы падчас “вялікіх чыстак” і забівалі. Апрача апошняга, які прыбыў напярэдадні Другой сусветнай вайны.

Натуральна, ніхто не ведаў у Варшаве пра лёс гэтых людзей пасля таго, як іх адклікалі з пасад, пра тое, што яны знікаюць...

Віктар Корбут

Слухайце аўдыё

Больш на гэтую тэму: Варшаўскі мост

Ад апошняга караля Рэчы Паспалітай застаўся толькі гузік

12.03.2020 10:01
Ежы Станіслаў Маеўскі расказвае пра лёс астанкаў Станіслава Аўгуста Панятоўскага.