X
Паважаны карыстальнік!
25 траўня 2018 году ўвайшло ў сілу Распараджэнне Еўрапейскага парламента і Еўрапейскага савета (ЕС) 2016/6/79 за 27 красавіка 2016 (RODO). Прапануем азнаёміцца з інфармацыяй пра апрацоўку асабістых дадзеных на сайце Polskieradio.pl
1.Адміністратарам асабістых дадзеных з'яўляецца Polskie Radio S.A з сядзібай у Варшаве, Al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa
2.Па пытанню, звязаным з вашымі дадзенымі, звяртайцеся да Інспэктара аховы асабістых дадзеных па электроннай пошце iod@polskieradio.pl альбо па тэл. (0048) 22 645 34 03.
3.Асабістыя дадзеныя апрацоўваюцца ў маркетынгавых мэтах на падставе дазволу карыстальніка.
4.Асабістыя дадзеныя могуць быць даступныя толькі для выканання паслуг, указаных у палітыцы прыватнасці.
5.Асабістыя дадзеныя не будуць перададзены за межы Еўрапейскай эканамічнай прасторы або міжнародным арганізацыям.
6.Асабістыя дадзеныя будуць захоўвацца на працягу 5 гадоў пасля адключэння профіля ў адпаведнасці з законам.
7.Вы маеце права атрымаць доступ да вашых асабістых дадзеных, выпраўляць іх, выдаляць або абмяжоўваць апрацоўку.
8.Вы маеце права забараніць далейшую апрацоўку; у выпадку, калі вы раней далі згоду на апрацоўку вашых асабістых дадзеных, вы можаце яе адклікаць. Ажыццяўленне права на адмену згоды не ўплывае на апрацоўку, якая адбылася да адклікання згоды.
9.Вы маеце права падаць скаргу ў назіральны орган.
10.Polskie Radio S.A. паведамляе, што падчас апрацоўкі асабістых дадзеных аўтаматычныя рашэнні не прымаюцца, а прафіляванне не ўжываецца.
Больш падрабязная інфармацыя знаходзіцца на старонках dane osobowe, а таксама polityka prywatności.
ЗГОДЗЕН
Беларуская Служба

Польская мова без межаў: Кашмар бацькоў эмігрантаў, як выхоўваць дзіцё ў шматмоўным асяроддзі?

27.09.2020 08:41
«Не трэба баяцца сітуацыі, калі бацькі гавораць на розных мовах, бо дзіця ад гэтага нічога не губляе, а толькі набывае». 
Аўдыё
  • Госця праграмы «Польская мова без межаў» Агнешка Яжыньска-Буцько – лагапед з Інстытуту фізіялогіі і паталогіі слыху Сусветнага цэнтру слыху ў Каятанах.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneShutterstock/Evgeny Atamanenko

У сённяшнім выпуску праграмы «Польская мова без межаў», прысвечанай усім тым хто любіць польскую мову і культуру, пагаворым пра цікавы феномен, які клапоціць асабліва бацькоў у змешаных сем'ях або ў семʼях эмігрантаў.

Гэта зʼява мае больш агульныя рысы і назіраецца ва ўсіх моўных і культурных асяроддзях. Як вы ўжо напэўна здагадаліся, гаворка пойдзе пра шматмоўе дзяцей, якія сталеюць у неаднародным моўным атачэнні.

Госця праграмы «Польская мова без межаў» Агнешка Яжыньска-Буцько – лагапед з Інстытуту фізіялогіі і паталогіі слыху Сусветнага цэнтру слыху ў Каятанах, што пад Варшавай распавядае, калі дзіця пачынае адрозніваць мову на якой да яго звяртаецца тата, ці матуля:

-Пачаткова розніцу дзіцё пачынае заўважаць напрыканцы першага паўгоддзя свайго жыцця. Шасцімесячнае дзіця ўжо можа ўлоўліваць мелодыі моваў і адрозніваць перадусім зычныя ў асобных мовах. Першым чынам дзіця пачынае адрозніваць і засвойваць націск, акцэнт, а ў кожнай мове дамінуюць свае націскі і немаўля гэта ўлоўлівае.

Лагапед Агнешка Яжыньска-Буцько нагадвае, што ў першы год жыцця, перш чым дзіця пачне казаць, яно набывае розныя моўныя навыкі, якія залежаць ад таго, як мы з ім размаўляем:

-Мазгі ў дзяцей, незалежна ад мовы і культуры, працуюць аднолькава. Таму для развіцця моўных навыкаў трэба з дзіцем правільна мець зносіны, клапаціцца аб развіцці яго маторыкі, наладзіць мімічны, вербальны і зрокавы кантакт з малым. Правільнае стымуляванне безумоўна паўплывае на іх карысна. У той жа час усё, што будзе перашкаджаць гэтаму развіццю прынясе шкоду.

Гаворка ідзе пра доступ да электронных гаджэтаў – планшэтаў, тэлефонаў, кампутараў, а таксама да тэлебачанне. Ужыванне пералічаных тэхналогіяў у раннім узросце будзе адмоўна ўплываць на развіццё дзіця. Бо гаджэты выклікаюць сапраўдную аблогу мазгоў дзіцяці рознымі эмацыйнымі ўзбуджальнікамі. Трэба таксама звяртаць увагу на тое, з чым гуляе дзіця, ці не занадта шмат у яго цацак, і галоўнае, каб не было яркіх, мігаючых ляляк, якія адмоўна ўплываюць на ўразлівую нервовую сістэму малога.

Асновай развіцця мовы дзіцяці зʼяўляецца дыялог. Матуля ці тата, усміхаючыся малому, размаўляючы з ім, усталёўваючы зрокавы кантакт, атрымліваюць ад яго зваротную рэакцыю – усмешку, воклічы, часам енк ці слёзы. Гэта і ёсць пачатак дыялогу, гэта і ёсць зараджэння моўных навыкаў дзіцяці.

Агнешка Яжыньска-Буцько звяртае ўвагу на тое, што электронныя гаджэты не маюць прыродных зносінаў з намі, яны не фармуюць эфект узаемнасці. Таму калі малы расце ў польскамоўнай сямʼі, але па тэлевізары ідзе мультфільм на англійскай, то ён па тым, што ідзе з блакітнага экрана, іншай мовы не вывучыць.

У выпадку калі ў сямʼі гавораць на розных мовах, трэба гэтыя адносіны ўпардачыць –раіць навуковец:

-Калі мама гаворыць па-польску, а тата, да прыкладу, па-французску і горш мамы гаворыць па-польску, то лепш, калі кожны з бацькоў будзе гаварыць на сваёй мове. Я заўжды заахвочваю бацькоў так рабіць.

Па-першае, гэта дае магчымасць дзіцяці засвоіць родную мову сваіх бацькоў у правільнай форме. А па-другое, мова адлюстроўвае эмоцыі. І калі мы дрэнна валодаем якой-небудзь мовай, то не ў стане выказаць на ёй свае эмоцыі. А эмацыйны кантакт вельмі важны для дзіцяці. Таму не трэба баяцца сітуацыі, калі бацькі гавораць на розных мовах, бо дзіця ад гэтага нічога не губляе, а толькі набывае. Аднак упарадкаванне зносін зʼяўляецца той асновай, на якой дзіця будзе развіваць свае моўныя навыкі. Таксама мае значэнне час, які праводзіцца з дзіцем у зносінах на той ці іншай мове. Часам бацькі непакояцца з – за таго, што хтосьці з іх менш часу праводзіць з дзіцем. І гэта сапраўды вельмі важна.

Агнешка Яжыньска-Буцько распавядае, што да яе часта звяртаюцца палякі, якія жылі са сваімі дзецьмі за мяжой і часцей размаўлялі з імі на іншай мове, чым польская. Аднак пасля вяртання на радзіму ў дзяцей узнікалі праблемы з польскай мовай і, у сувязі з гэтым, з адносінамі як у сямʼі, так і з аднагодкамі. Таму лагапед раіць:

-Заўсёды важна, каб дзіцё авалодала спачатку адной мовай, а потым можна ўводзіць у зносіны іншыя мовы. Але гэта не тычыцца сітуацыяў, калі бацькі зʼяўляюцца білінгвамі. Памятайма, што паводле даследаванняў, каб апанаваць натуральным чынам мову дасканала, трэба праводзіць у дадзеным моўным атачэнні 33% нашага часу. Матэматыкі мы не ашукаем.

Лінгівтсычнымі парадамі пра тое, як варта выхоўваць малых дзяцей у неаднародным моўным асяроддзі з намі дзялілася Агнешка лагапед з Інстытуту фізіялогіі і паталогіі слыху Яжыньска-Буцько.

Цыкл перадач «Польская мова без межаў» паўстаў пры фінансавай падтрымкі канцылярыі старшыні Рады міністраў Польшчы ў рамках апекі над палякамі замежжа.

Слухайце ащдыё!

Перадачу падрыхтаващ Эдуард Жолуд.


Больш на гэтую тэму: Польская мова без межаў