X
Паважаны карыстальнік!
25 траўня 2018 году ўвайшло ў сілу Распараджэнне Еўрапейскага парламента і Еўрапейскага савета (ЕС) 2016/6/79 за 27 красавіка 2016 (RODO). Прапануем азнаёміцца з інфармацыяй пра апрацоўку асабістых дадзеных на сайце Polskieradio.pl
1.Адміністратарам асабістых дадзеных з'яўляецца Polskie Radio S.A з сядзібай у Варшаве, Al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa
2.Па пытанню, звязаным з вашымі дадзенымі, звяртайцеся да Інспэктара аховы асабістых дадзеных па электроннай пошце iod@polskieradio.pl альбо па тэл. (0048) 22 645 34 03.
3.Асабістыя дадзеныя апрацоўваюцца ў маркетынгавых мэтах на падставе дазволу карыстальніка.
4.Асабістыя дадзеныя могуць быць даступныя толькі для выканання паслуг, указаных у палітыцы прыватнасці.
5.Асабістыя дадзеныя не будуць перададзены за межы Еўрапейскай эканамічнай прасторы або міжнародным арганізацыям.
6.Асабістыя дадзеныя будуць захоўвацца на працягу 5 гадоў пасля адключэння профіля ў адпаведнасці з законам.
7.Вы маеце права атрымаць доступ да вашых асабістых дадзеных, выпраўляць іх, выдаляць або абмяжоўваць апрацоўку.
8.Вы маеце права забараніць далейшую апрацоўку; у выпадку, калі вы раней далі згоду на апрацоўку вашых асабістых дадзеных, вы можаце яе адклікаць. Ажыццяўленне права на адмену згоды не ўплывае на апрацоўку, якая адбылася да адклікання згоды.
9.Вы маеце права падаць скаргу ў назіральны орган.
10.Polskie Radio S.A. паведамляе, што падчас апрацоўкі асабістых дадзеных аўтаматычныя рашэнні не прымаюцца, а прафіляванне не ўжываецца.
Больш падрабязная інфармацыя знаходзіцца на старонках dane osobowe, а таксама polityka prywatności.
ЗГОДЗЕН
Беларуская Служба

У Польшчы адзначаюць Нацыянальны дзень памяці Выклятых жаўнераў

01.03.2021 13:36
Польскія гісторыкі ды палітыкі кажуць пра тое, што гэта ўшанаванне памяці ды даніна забытым доўгія гады жаўнерам, якія аддалі жыццё за вызваленне Польшчы.
Аўдыё
  • У Польшчы ўшаноўваюць памяць змагароў з камуністычным рэжымам
Здымак мае ілюстрацыйны характар PAP/Leszek Szymański

10 год таму польскія ўлады прынялі закон, які вызначыў, што 1 сакавіка будзе Нацыянальным днём памяці Выклятых жаўнераў. Гэта быў вынікі ініцыятывы прэзідэнта Леха Качыньскага, а таксама шырокіх грамадскіх працэсаў, а менавіта адраджэнне пацяці пра антыкамуністычнае падполле, змаганне за свабоду з камуністычнай уладай у 1940-50 гады. Таксама гэта вялікая заслуга тагачаснага Старшыні Інстытута нацыянальнай памяці Януша Куртыкі, распавёў прэзідэнцкі міністр Войцех Калярскі.

- Гэта свята, якое ўшаноўвае ўсіх, хто змагаўся за свабоду ў безнадзейныя часы, адразу пасля Другой сусветнай вайны, калі ў Польшчы быў усталяваны камуністычны рэжым. Гэта таксама дзень справядлівасці, напамін пра сотні тысяч людзей, якія прайшлі праз турмы, якія хаваліся ў лясах, былі ўцягнутыя ў законны антыкамуністычны супраціў. Сёння мы ўшаноўваем памяць тых людзей. Сённяшні дзень - гэта для нас разуменне пасля дзесяці гадоў, што 1 сакавіка стала нацыянальным святам, што нязломныя Выклятыя жаўнеры, усе ўдзельнікі Другога падполля, стаяць у шэрагу з легіянерамі Юзэфа Пілсудскага, салдатамі Арміі Краёвай, і актывістамі дэмакратычнай апазіцыі.

Законнасць таго супраціву звязаная з тым, што Выклятыя жаўнеры падпарадкоўваліся легальнаму часоваму ўраду, які знаходзіўся ў выгнанні ў Лондане. Паўстанне супраць камуністаў пачалося спантанна, гэта было рашэнне польскага народу, кажа гісторык Мацей Расаляк.

- Выклятыя жаўнеры засталіся вернымі салдацкай прысязе. Яны былі жаўнерамі, вернымі ўраду, яны абаранялі Польшчу, баранілі людзей, але і сябе. Тое, што савецкія ўлады рабілі на гэтых тэрыторыях, проста было заменай аднаго акупантам іншым. Турмы былі запоўненыя салдатамі Арміі Краёвай, пасля вызвалення, напрыклад, у Кракаве, НКУС расшукаў усіх, хто ўдзельнічаў у баях Арміі Краёвай падчас Варшаўскага паўстання. Яны таксама абаранялі сваё жыццё, рэчы і блізкіх. Гэта была абарона.

Доўгі час у Польшчы тэмы Выклятых жаўнераў замоўчвалася. Адраджацца яна пачала пасля распаду Савецкага Саюза. Распавядае дырэктар Музею Выклятых жаўнераў ды палітычных вязняў ПНР Яцэк Паўловіч.

- Гісторыя Выклятых жаўнераў надзвычай цікавая, але і трагічная. Даследаванні іх лёсу пачаліся ў канцы 1980-х. Раней гэтай тэмай ніхто не займаўся.

Усталяванне Нацыянальнага дня памяці Выклятых жаўнераў – гэта дасягненне польскага грамадства, перакананы сын ініцыятара дадзенага рашэння Павал Куртыка.

- Мы дасягнулі вялікіх поспехаў як грамадства, як нацыя, вярнуўшы ў калектыўную памяць вельмі важную групу людзей, для якіх Польшча была не пустым словам. Шмат людзей паспрыялі гэтаму поспеху.

Нацыянальны дзень памяці Выклятых жаўнераў адзначаецца 1 сакавіка з 2011 года. Гэтая дата была абрана ў памяць пра падзеі 1 сакавіка 1951 г. у турме ў варшаўскім мікрараёне Макотаў. У тоей дзень на загад камуністычных улад былі забітыя стрэлам у патыліцу камандзіры 4-й управы групы "Свабода і незалежнасць" - Лукаш Цяпліньскі і ды яго таварышы. Яны сфармавалі апошняе кіраўніцтва апошняга агульнадзяржаўнага падполля, якое працягвала дзейнасць Арміі Краёвай з 1945 года.

Юры Ліхтаровіч