X
Паважаны карыстальнік!
25 траўня 2018 году ўвайшло ў сілу Распараджэнне Еўрапейскага парламента і Еўрапейскага савета (ЕС) 2016/6/79 за 27 красавіка 2016 (RODO). Прапануем азнаёміцца з інфармацыяй пра апрацоўку асабістых дадзеных на сайце Polskieradio.pl
1.Адміністратарам асабістых дадзеных з'яўляецца Polskie Radio S.A з сядзібай у Варшаве, Al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa
2.Па пытанню, звязаным з вашымі дадзенымі, звяртайцеся да Інспэктара аховы асабістых дадзеных па электроннай пошце iod@polskieradio.pl альбо па тэл. (0048) 22 645 34 03.
3.Асабістыя дадзеныя апрацоўваюцца ў маркетынгавых мэтах на падставе дазволу карыстальніка.
4.Асабістыя дадзеныя могуць быць даступныя толькі для выканання паслуг, указаных у палітыцы прыватнасці.
5.Асабістыя дадзеныя не будуць перададзены за межы Еўрапейскай эканамічнай прасторы або міжнародным арганізацыям.
6.Асабістыя дадзеныя будуць захоўвацца на працягу 5 гадоў пасля адключэння профіля ў адпаведнасці з законам.
7.Вы маеце права атрымаць доступ да вашых асабістых дадзеных, выпраўляць іх, выдаляць або абмяжоўваць апрацоўку.
8.Вы маеце права забараніць далейшую апрацоўку; у выпадку, калі вы раней далі згоду на апрацоўку вашых асабістых дадзеных, вы можаце яе адклікаць. Ажыццяўленне права на адмену згоды не ўплывае на апрацоўку, якая адбылася да адклікання згоды.
9.Вы маеце права падаць скаргу ў назіральны орган.
10.Polskie Radio S.A. паведамляе, што падчас апрацоўкі асабістых дадзеных аўтаматычныя рашэнні не прымаюцца, а прафіляванне не ўжываецца.
Больш падрабязная інфармацыя знаходзіцца на старонках dane osobowe, а таксама polityka prywatności.
ЗГОДЗЕН
Беларуская Служба

Беларускай бібліятэцы ў Лондане спаўняецца 50 гадоў

14.05.2021 14:13
Гэта ўнікальны архіў, між іншым, беларускай літаратуры і перыёдыкі беларускай дыяспары цэлага свету.
Аўдыё
  • Беларускай бібліятэцы ў Лондане спаўняецца 50 гадоў
     50
Скарынаўскай бібліятэцы ў Лондане спаўняецца 50 гадоўФота: Яраслаў Крывой

15 траўня спаўняецца 50 гадоў ад афіцыйнага адкрыцця ўнікальнага месца – Беларускай бібліятэкі і музею імя Францішка Скарыны ў Лондане. Гэта культурніцкі асяродак, які выконвае шмат іншых функцый. Вядзе выдавецкую дзейнасць, ладзіць навуковыя і культурніцкія сустрэчы. Яшчэ ў 1979 бібліятэка атрымала статус «незалежнай навукова-харытатыўнай установы».

Аснову бібліятэкі склалі прыватныя зборы беларускіх уніяцкіх святароў Чэслава Сіповіча і Льва Гарошкі, якія пераехалі ў Вялікабрытанію пасля Другой сусветнай вайны і апекаваліся духоўнымі патрэбамі беларусаў у Вялікабрытаніі. Бібліятэка таксама з’яўляецца велізарнай заслугай айца Аляксандра Надсана, які памёр у 2015 годзе, расказвае член Бібліятэчнай рады Яраслаў Крывой.

-Гэта яны ўнеслі найбольшы ўнёсак у развіццё бібліятэкі. Акрамя таго, шэраг навукоўцаў беларускага і замежнага паходжання, напрыклад, брытанскага, таксама бралі актыўны ўдзел у развіцці бібліятэкі. Але тых людзей, якія памятаюць заснаванне бібліятэкі, засталося не так шмат.

Беларуская бібліятэка і музей Скарыны з’яўляюцца ўнікальнай установай, якая захоўвае самую багатую калекцыю кніг, архіваў і перыядычных выданняў пра Беларусь, выдадзеных за яе межамі.

У Бібліятэцы ёсць каля 40 тыс. тамоў кніг і камплектаў газет і часопісаў. Сярод іх фрагмент першай кнігі «Царствы» Ф. Скарыны, Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588, рэдкія беларускія выданні, надрукаваныя ў Куцейне, Вільні і Супраслі, першадрукі зборнікаў М. Багдановіча, К. Буйло, М. Гарэцкага, Я. Купалы, М. Танка, Ядвігіна Ш. і іншых беларускіх пісьменнікаў, першавыданні прац гісторыкаў А. Гваньіні, А. Каяловіча і інш., творы эмігранцкіх аўтараў. У калекцыі рукапісаў аўтографы Я. Коласа, Я. Купалы (паэма «Курган»), 24 старабеларускамоўныя дакументы 1499–1682. Асобна зберагаюцца архівы Пінскага праваслаўнага духоўнага праўлення (каля тысячы дакументаў), кампазітара М. Куліковіча-Шчаглова, калекцыя старых карт. У музейных пакоях экспануюцца ўзоры беларускага народнага ткацтва і вышыўкі, 2 слуцкія паясы і сшыты з паясоў арнат, сельскагаспадарчыя і хатнія прылады, калекцыя манет ВКЛ і многае іншае. (Вікіпедыя)

Член Бібліятэчнай рады Яраслаў Крывой кажа, што зборы Бібліятэкі стала працягваюць павялічвацца. Папаўняюцца перыёдыка, збіраюцца архівы аўтараў і выдавецтваў. Аднак, самымі каштоўнымі з’яўляюцца кнігі і архівы, якія захоўваліся ў бібліятэцы яшчэ да развалу Савецкага Саюзу.

-Беларуская дыяспара не толькі з Вялікабрытаніі, але і іншых краін свету ахвяроўвала кнігі і свае архівы. І менавіта захаваннем іх Бібліятэка займаецца ў першую чаргу.

Мовазнаўца, габілітаваны прафесар Варшаўскага ўніверсітэту Ніна Баршчэўская расказала, што дзякуючы працы ў беларускай бібліятэцы ў Лондане яна даведалася, як у савецкі час мяняўся правапіс з тарашкевіцы на наркамаўку. Прафесар Баршчэўская адзначае, што для навукоўцаў Скарынаўская бібліятэка ў Лондане – гэта вельмі важная крыніца архіўных матэрыялаў. Для яе праца ў бібліятэцы пранесла важныя адкрыцці:

-Па-першае, у бібліятэцы вельмі вялікі кнігазбор не толькі літаратуры, якая выдавалася ў эміграцыі, да якой у нашых краінах не было доступу, але і ўся літаратура, якая выдавалася ў Беларусі. Гэта літаратура класікаў беларускай мовы. Я была пад вялікім уражаннем агромністай перыёдыкі, якая там захоўваецца. Толькі там быў доступ менавіта да міграцыйнай перыёдыкі.

У Скарынаўскай бібліятэцы таксама захоўваюцца рукапісы. Айцец Аляксандр Надсан паказаў мне праўкі, якія ўводзіліся. І можна прасачыць, як у савецкі час мяняўся не толькі правапіс – пераход з тарашкевіцы на наркамаўку, але таксама як мяняліся некаторыя словы, некаторыя строфы. Гэта было для мяне адкрыццём. Бібліятэка, з аднаго боку, паказала мне якія некарысныя змены, а нават можна сказаць фальсіфікацыі ў літаратуры ўводзіліся ў савецкай Беларусі, з другога паказала агромністую беларускую спадчыну, якая паявілася дзякуючы карпатлівай працы прадстаўнікоў беларускай эміграцыі.

Афіцыйнае адкрыццё Бібліятэкі ў асобным будынку адбылося 15 мая 1971. 50-гадовы юбілей будзе адзначацца віртуальным круглым сталом. У бліжэйшую суботу да мерапрыемства можа далучыцца кожны – гаворыць Яраслаў Крывой.

- Гэта бясплатная падзея, яе можна знайсці, напрыклад, на старонцы бібліятэкі на Фэйсбуку. На сустрэчы збяруцца тыя, хто памятае людзей, якія стаялі ля вытокаў бібліятэкі, апекуны ўстановы, навукоўцы з розных куткоў свету. Яны абмяркуюць ролю, планы, развіццё бібліятэкі. Будуць падведзены вынікі зробленага, пераасэнсаванне ролі бібліятэкі.

У цяперашні час ствараецца каталог усіх кнігаў, якія ёсць у Бібліятэцы. Ідзе архівацыя інтэрнэт-сайтаў беларускай дыяспары і праца над новай версіяй сайту ўстановы.


ав