Стваральніца выставы, куратар навукова-даследчага аддзела музею Штутгофа Агнешка Клыс у інтэрв'ю Польскаму агенцтву прэсы (PAP) падкрэсліла, што галоўным штуршком для праекта стала неабходнасць прадставіць малавядомы аспект гісторыі лагера.
— Гэтая неверагодна кранальная тэма зʼяўляецца сведчаннем досведу жанчын, зняволеных у лагеры, і драматычных умоў, у якіх ім давялося нараджаць і змагацца за жыццё сваіх дзяцей, — адзначыла яна.
Адной з найбольшых праблем падчас даследавання была абмежаванасць даступных рэсурсаў, бо дадзеныя аб нованароджаных не былі ўключаны ў афіцыйную статыстыку лагера.
— Я хацела паказаць кожную гісторыю, якую змагу рэканструяваць — кожнае дзіця, пра якое захавалася якая-небудзь інфармацыя. Гэта надае выставе ў першую чаргу індывідуальны і асабісты аспект, — патлумачыла Клыс.
Інфармацыя, сабраная музеем, сведчыць аб тым, што да гэтага часу ідэнтыфікаваны імёны 13 дзяцей, народжаных у канцэнтрацыйным лагеры Штутгоф. Гэта: Ядвіга, Леа, Зося, Малгося, Ежы, Тадэвуш, Пётр, Стэфан, Малгося, Кшыштаф, Аня, Гжэгаж і Анджэй. Паводле аповеду дацкай зняволенай Рагнільд Андэрсен, у адзін час у лагеры ўтрымлівалася каля 50 маці з немаўлятамі адначасова.
Выстава зʼяўляецца змястоўным і графічным дадаткам да папярэдняга праекта, прысвечанага падлеткам-вязням лагера. Акрамя архіўных матэрыялаў, выстава ўключае фатаграфіі, запісы і сведчанні, прызначаныя для асвятлення рэалій мацярынства ў лагеры.
— Я хачу, каб наведвальнікі памяталі не толькі самі гістарычныя факты, але, перш за ўсё, індывідуальныя аспекты гэтых гісторый. За кожным з іх стаіць канкрэтнае дзіця, яго маці, яго вопыт, пакуты, але таксама надзея і воля захаваць сваю чалавечнасць, — падсумавала аўтарка выставы.
Матэрыялы, выкарыстаныя ў праекце, паходзяць з калекцый музею Штутгоф у Штутаве і архіваў Арользен. Выстава даступная ў лічбавым фармаце. Нямецкі нацысцкі канцэнтрацыйны лагер і лагер смерці KL Штутгоф праіснаваў 2077 дзён. Гэта быў першы і самы працяглы лагер такога роду на тэрыторыі сучаснай Польшчы.
Музей Штутгофа ў Штутаве быў створаны ў 1962 годзе па ініцыятыве былых зняволеных.
PAP/ав