Гэтай вайны не павінна было быць. Фактычна ўсе пагадзіліся, што Расіі нявыгадна адкрываць канфлікт ва Украіне. І тым не менш, Кшыштаф Войчал (Krzysztof Wojczal), не вядомы шырока аналітык, прадказваў гэта ў 2019 годзе. Ён сцвярджаў, што да 2022 года Расія страціць магчымасць дыктаваць цэны на газ у Еўропе, а «Паўночны паток-2», нават калі будзе завершаны, можа апынуцца невыгодным праектам.
У гэтай сітуацыі, канстатаваў ён, у Расіі ёсць два варыянты: рукамі Ірана давесці да вайны на Блізкім Усходзе (падняць цэны на вуглевадароды) або падпарадкаваць Цэнтральную і Усходнюю Еўропу, каб усходні фланг NATO стаў немагчымым. Такая сітуацыя дасць Расіі выдатную пазіцыю ў перамовах у адносінах з ЗША. Прадказанне Войчала цалкам спраўдзілася, але гэта быў толькі пачатак сюрпрызаў, публікуе Dziennik Gazeta Prawna артыкул палітолага, доктара Яцэка Сакалоўскага.
Украіна – насуперак чаканням многіх, асабліва немцаў – не здалася. Настойлівая (і эфектыўная) абарона ўкраінскіх сіл у спалучэнні з наступленнем СМІ і шокам еўрапейцаў ад таго, як бессаромна напалі на мірную і бяскрыўдную дзяржаву, прывялі да эканамічных санкцый беспрэцэдэнтнага маштабу і рэвалюцыі ў знешняй палітыцы Германіі. Мы прачнуліся ў іншым свеце.
Наколькі ён іншы? Мы ўсё яшчэ спрабуем гэта візуалізаваць. «У Расіі толькі два саюзнікі — армія і флот», — сказаў аднойчы цар Аляксандр III. З тых часоў яго радзіма набыла яшчэ аднаго саюзніка — ВПС Расіі. Знешняя палітыка Расіі цесна звязана з яе ваеннай дактрынай, са станам яе ўзброеных сіл і, вядома, з валоданнем ядзернай зброяй. Адным з важнейшых элементаў палітыкі Пуціна была паслядоўная рэканструкцыя патэнцыялу Сухапутных войскаў, Ваенна-марскога флоту і паветрана-касмічных войскаў. Паралельна з ростам гэтых магчымасцяў павялічвалася і іх выкарыстанне ў міжнароднай палітыцы, пачынаючы з вайны ў Грузіі ў 2008 годзе і заканчваючы інтэрвенцыяй у Сірыі. Прычым у Сірыі наўмысна дэманстравалася, што Расія — звышдзяржава і здольная эфектыўна ўмешвацца ў справы краін, аддаленых ад расійскай тэрыторыі.
Такое ўражанне трымалася да 24 лютага 2022 года. Праз тыдзень з гэтай даты высветлілася, што сусветная дзяржава пакуль не можа справіцца з краінаю, якая паводле валавога ўнутранага прадукту на душу насельніцтва — займае 112-е месца ў свеце. Бяднейшая за Манголію і Албанію. Так, гэта краіна, якую падтрымліваюць ЗША і Еўропа. Але рэсурсы даюць абмежавана, не аддаючы самага галоўнага — сваіх узброеных сіл.
Для краін Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, якім пагражае Расія, гэта азначае не толькі надзею. Гэта і магчымасць пазбавіцца ад свайго паралізуючага страху. Тым больш аказалася, што NATO можа дзейнічаць рашуча і зладжана. Для палякаў, румынаў і балтаў тое, што адбываецца, азначае, што яны могуць самі спыніць Расію.
Пасля рэформаў Сердзюкова і Шайгу расійская армія павінна была стаць сілай. Тым часам увесь свет бачыць, як яна кідае сваю (каштоўную) «тэхніку» ў гразі, губляючы самыя сучасныя машыны і самалёты, а яе танк «крадуць цыганы». Міф пра моцную ваенную дзяржаву разбурыўся і на нашых вачах нараджаецца новы — моцнае і эфектыўнае NATO. Наступствы гэтага будуць доўгатэрміновымі і сур'ёзнымі.
Вядома, як і ў выпадку з міфамі, гэта ў пэўнай ступені ілюзія. Расейская армія - нягледзячы на ўсе канфузы - паступова, з цяжкасцю, але дасягае пастаўленых ва Украіне мэтаў.
Сцвярджаць, што Расія можа функцыянаваць толькі па імперскай мадэлі, у нашай частцы свету — праўда. Настолькі, што мы рэдка задумваемся пра тое, што менавіта гэта значыць. Гэта не еўрапейскі імперыялізм, вядомы каланіяльным дзяржавам. Гэта нагадвае амерыканскую мадэль, якая заснавана на пачуцці місіі. Існаванне Расіі арганічна звязана з той місіяй, якую мае гэтая краіна - у міфалагічным пласце
Вялікае княства Маскоўскае, з'яўляючыся своеасаблівым «ломам» Вялікага княства Уладзімірскага, развівалася — спачатку ў цені Залатой Арды, а потым у апазіцыі да яе — дзякуючы дактрыне «збірання рускіх зямель».
Міфалогія вялікай айчыннай вайны з'яўляецца адным з цэнтральных пунктаў ідэалогіі Пуціна. Пуціна, які – у вачах расіян – падняў іх з дэградацыі і галечы, у якой яны апынуліся пасля падзення камунізму. І Захад у чарговы раз увёў іх у гэтае прыніжэнне. Бязбожны, сквапны і не разумеючы рускай душы. Цяпер ён у чарговы раз пагражае Расіі, цягнучы шчупальцы да брацкай Украіны. Гэта не часовае задушэнне «простых расіян» прапагандай. Гэта расійскі лад мыслення. Расейскі імперыялізм – гэта братэрскі імперыялізм. Ён хоча зрабіць добра, хоча дапамагчы братам-русінам. Таму Расія створана і існуе, таму што Расія – не толькі краіна. Гэта перш за ўсё «рускі мір», русінскі (не рускі!) свет.
Існаванне Расіі мае сэнс, пакуль яна можа выконваць сваю гістарычную місію. Вось чаму Расейская Федэрацыя з такой упартасцю падтрымлівала сербаў нават у перыяд найбольшай слабасці. І таму Беларусь і Украіна павінны быць часткай дзяржавы, якой кіруе Масква. Беларусь і Украіна гэтага хочуць, яны хочуць самастойнасці, нават калі іх жыхары не да канца ўсведамляюць яе. Больш няма супольнасці народаў, якую трэба «збіраць», абʼядноўваць. Няма магутнай Расіі, якая дае ім «абарону» і «абарону». Няма ад чаго іх бараніць. Яны абараняюцца ад Расіі.
Дык што ж застаецца? Бандыцкая дзяржава. Разбураная санкцыямі. З арміяй, якая ў лепшым выпадку з’яўляецца толькі «самай моцнай арміяй трэцяга свету». Дзяржава, якая страціла асноўны сэнс існавання. Доўгі цень, які ўпаў на маю частку Еўропы з часоў Івана IV Жахлівага – які не знік пасля 1989 года, а толькі крыху скараціўся – цяпер раствараецца ў небыцці. Дзякуй Украіне.
вх