«Цяпер я гатовы гаварыць аб праекце 20-базавага дакументу, і гэта дакумент пад назвай рамачны, базавы дакумент аб заканчэнні вайны, палітычны дакумент паміж намі, Амерыкай, Еўропай і Расійскай Федэрацыяй», — адзначыў кіраўнік Украіны.
Паводле Зяленскага, праект у многіх пазіцыях адлюстроўвае агульнае бачанне Украіны і ЗША, часткова – падыход амерыканскага боку, а шэраг пунктаў, паводле яго слоў, усё яшчэ патрабуюць дапрацоўкі і ўзгаднення.
Зяленскі таксама адзначыў, што няма агульнай пазіцыі з амерыканскім бокам па двух пытаннях – тэрыторыях у Данецкай вобласці і Запарожскай АЭС. У той жа час, паводле яго слоў, па большасці астатніх пунктаў бакі «значна зблізіліся» і ўжо знойдзены кансэнсус.
Пункт 1. Будзе пацверджаны суверэнітэт Украіны. Мы адзначаем, што Украіна з'яўляецца суверэннай дзяржавай, і ўсе падпісанты пагаднення пацвярджаюць гэта сваімі подпісамі.
Пункт 2. Гэты дакумент зʼяўляецца поўным і неабвержным пагадненнем аб ненападзе паміж Расіяй і Украінай. Адзначаецца, што для падтрымання доўгатэрміновага міру будзе створаны механізм маніторынгу для кантролю лініі судакранання з выкарыстаннем касмічнага беспілотнага маніторынгу, забеспячэння ранняга паведамлення аб парушэннях і ліквідацыі канфліктаў.
Пункт 3. Украіна павінна атрымаць надзейныя гарантыі бяспекі.
Пункт 4. У мірны час чакаецца захаванне колькасці Узброеных сіл Украіны на ўзроўні 800 000.
Пункт 5. ЗША, НАТА і еўрапейскія краіны-падпісанты павінны прадаставіць Украіне гарантыі бяспекі згодна з логікай, блізкай да артыкула 5.
Калі Расійская Федэрацыя зноў нападзе на Украіну, акрамя скаардынаванага ваеннага адказу, аднаўляюцца ўсе глабальныя санкцыі супраць Расіі.
Калі Украіна ўварвецца на тэрыторыю Расійскай Федэрацыі або адкрые агонь па тэрыторыі Расіі, гарантыі будуць лічыцца несапраўднымі. Калі Расійская Федэрацыя адкрые агонь па Украіне, гарантыі актывуюцца.
Асобна згадвалася кампенсацыя ЗША за прадастаўленыя гарантыі, але, паводле слоў Зяленскага, гэты падпункт быў выключаны, бо ўкраінскі бок не разумее, што менавіта маецца на ўвазе.
Пагадненне не адмяняе двухбаковых пагадненняў Украіны аб бяспецы з іншымі дзяржавамі (гэта тычыцца магчымых пагадненняў з краінамі «кааліцыі жадаючых» і партнёрамі па-за межамі Еўропы).
Пункт 6. Расія павінна юрыдычна замацаваць сваю палітыку ненападу ў дачыненні да Украіны і Еўропы – праз неабходныя законы і працэдуры ратыфікацыі, у прыватнасці, галасаваннем у Дзяржаўнай Думе (пазначана як прапанова ЗША).
Пункт 7. Украіне прадпісваецца ўступленне ў ЕС у пэўны час і часовы прыярытэтны доступ да еўрапейскага рынку. Пры гэтым канкрэтныя ўмовы членства зʼяўляюцца прадметам асобных абмеркаванняў і, як адзначалася, усё яшчэ патрабуюць пацверджання з боку Еўропы.
Пункт 8. Павінен быць узгоднены «пакет развіцця» для Украіны, які будзе аформлены ў асобным інвестыцыйным пагадненні аб будучым росквіце. У ім канкрэтна разглядаюцца:
- стварэнне фонду развіцця для інвестыцый у хуткарослыя сектары (тэхналогіі, цэнтры апрацоўкі дадзеных, штучны інтэлект);
- супрацоўніцтва паміж ЗША і амерыканскімі кампаніямі з Украінай у аднаўленні, мадэрнізацыі і эксплуатацыі газавай інфраструктуры;
- рэканструкцыя і абнаўленне пацярпелых тэрыторый, гарадоў і жылых раёнаў;
- развіццё інфраструктуры;
- здабыча карысных выкапняў і прыродных рэсурсаў;
- падрыхтоўка Сусветным банкам спецыяльнага пакета фінансавання;
- стварэнне рабочай групы высокага ўзроўню і прызначэнне адміністратара/каардынатара па пытаннях «дабрабыту» для рэалізацыі плана аднаўлення.
Пункт 9. Плануецца стварэнне некалькіх фондаў для эканамічнага аднаўлення, рэканструкцыі разбураных тэрыторый і задавальнення гуманітарных патрэб. Заяўленая мэта – прыцягнуць 800 мільярдаў долараў (капітал, гранты, даўгавыя інструменты, унёскі прыватнага сектара).
Злучаныя Штаты і еўрапейскія краіны павінны сфарміраваць капітальны і грантавы фонд прыблізна ў 200 мільярдаў долараў для інвестыцый ва Украіну.
Прадугледжваецца шырокі спектр фінансавых інструментаў для пасляваеннага аднаўлення; міжнародныя інстытуты павінны ўмацаваць гэтыя працэсы.
Украіна заяўляе аб укараненні найлепшых сусветных стандартаў прыцягнення прамых замежных інвестыцый.
Асобна зафіксавана права Украіны на кампенсацыю страт.
Пункт 10. Украіна паскорыць працэс заключэння пагаднення аб свабодным гандлі з ЗША.
Пункт 11: Украіна пацвярджае свой статус бязʼядзернай дзяржавы ў адпаведнасці з Дамовай аб нераспаўсюджванні ядзернай зброі.
Пункт 12: Запарожскую АЭС прапануецца эксплуатаваць у сумесным фармаце.
Амерыканская ідэя: роўнае размеркаванне кантролю, а ЗША зʼяўляюцца галоўным кіраўніком сумеснага прадпрыемства.
Украінскі падыход: сумеснае прадпрыемства Украіны і ЗША з доляй удзельнікаў 50/50, дзе палова вырабленай электраэнергіі ідзе ва Украіну, а другая палова – Злучаным Штатам (якія затым вызначаюць яе размеркаванне).
Пункт 13. Украіна і Расійская Федэрацыя павінны рэалізаваць адукацыйныя праграмы, якія падтрымліваюць узаемаразуменне і талерантнасць, супрацьстаяць расізму і забабонам. Украіна таксама абавязана выконваць нормы ЕС аб рэлігійнай талерантнасці і абароне моў меншасцей.
Пункт 14: Тэрытарыяльнае размеркаванне
Расійская Федэрацыя выводзіць свае войскі з Днепрапятроўскай, Мікалаеўскай, Сумскай і Харкаўскай абласцей для ўступлення ў сілу гэтага пагаднення.
- Варыянт А: у Данецкай, Луганскай, Запарожскай і Херсонскай абласцях лінія разгортвання войскаў на дату гэтага пагаднення зʼяўляецца фактычна прызнанай лініяй судакранання. Праводзіцца сустрэча рабочай групы для вызначэння перамяшчэння сіл, неабходных для спынення баявых дзеянняў, а таксама для вызначэння параметраў патэнцыйных будучых спецыяльных эканамічных зон.
- Варыянт Б: Абмяркоўваецца патэнцыйная свабодная эканамічная зона ў Данбасе – для яе зацвярджэння Украіна гатовая правесці рэферэндум на тэрыторыях, якія знаходзяцца пад яе кантролем. Але галасаванне будзе па ўсёй дамове, а не толькі па пункце аб СЭЗ. У выпадку ўхвалення пагаднення паміж Украінай, ЗША і Расіяй будзе заключана асобнае пагадненне, якое вызначыць статус спецыяльнай эканамічнай зоны.
Пункт 15. Пасля ўзгаднення будучых тэрытарыяльных дамоўленасцей як Расійская Федэрацыя, так і Украіна абавязуюцца не змяняць гэтыя дамоўленасці сілай.
Пункт 16. Расія не будзе перашкаджаць Украіне выкарыстоўваць раку Днепр і Чорнае мора ў камерцыйных мэтах. Будзе заключана асобнае марское пагадненне і пагадненне аб доступе, якое ахоплівае свабоду суднаходства і суднаходства. Кінбурнская каса будзе дэмілітарызаваная.
Пункт 17. Будзе створаны гуманітарны камітэт для вырашэння нявырашаных пытанняў.
- Усе ваеннапалонныя, у тым ліку асуджаныя расійскай сістэмай з 2014 года, будуць абменены на ўмовах «усе на ўсіх»;Усе затрыманыя грамадзянскія асобы і закладнікі, у тым ліку дзеці і палітычныя зняволеныя, будуць вернутыя;
- будуць прыняты меры для вырашэння праблем і пакут ахвяр вайны.
Пункт 18. Украіна павінна правесці выбары як мага хутчэй пасля падпісання пагаднення. Спачатку – прэзідэнцкія выбары: Рада павінна распрацаваць і прагаласаваць за механізм іх правядзення да зняцця абмежаванняў ваеннага становішча. Затым – парламенцкія і мясцовыя выбары.
Пункт 19. Гэта пагадненне будзе мець юрыдычную сілу. Яго выкананне будзе кантралявацца і гарантавацца Саветам міру пад старшынствам прэзідэнта Трампа. Украіна, Еўропа, НАТА, Расія, ЗША будуць часткай гэтага механізму. За парушэнні будуць прадугледжаны санкцыі.
Пункт 20. Пасля таго, як усе бакі пагодзяцца на гэта пагадненне, неадкладна ўступіць у сілу поўнае спыненне агню.
Прэзідэнт Украіны таксама абвясціў, што яны чакаюць адказу ад расійскага боку па гэтым праекце 24 снежня, пасля таго, як амерыканскі бок з імі пагутарыць.
«Тады мы зразумеем нашы наступныя крокі і магчымыя тэрміны прыняцця пэўных рашэнняў. Мы гатовыя сустрэцца са ЗША на ўзроўні кіраўніцтва для вырашэння адчувальных пытанняў. Такія рэчы, як тэрытарыяльныя пытанні, павінны абмяркоўвацца на ўзроўні кіраўніцтва», – сказаў ён.
Акрамя «базавага дакументу», па словах Зяленскага, паралельна падрыхтаваны і іншыя матэрыялы, неабходныя для спынення вайны. Сярод іх шматбаковы рамкавы пакет гарантый бяспекі (Украіна – ЗША – Еўропа) і асобны двухбаковы рамкавы пакет гарантый з боку ЗША.
Прэзідэнт Украіны дадаў, што да пакета гарантый ёсць ваеннае прыкладанне. Яно змяшчае падрабязны план механізмаў бяспекі і рэагавання ў выпадку новай агрэсіі з боку Расійскай Федэрацыі. Паводле яго слоў, гэты набор дакументаў павінен забяспечыць моцную Украіну з падтрымкай партнёраў, інструмент для маніторынгу міратворчасці і канкрэтыку дзеянняў у выпадку парушэнняў.
Зяленскі таксама адзначыў, што Украіна і ЗША распрацавалі дакумент па аднаўленні і эканамічным развіцці – так званую «Дарожную карту да росквіту Украіны».
pravda.com.ua/вх