Karp: zaskakująca historia wigilijnej ryby

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2020 07:30
Tradycyjnie kojarzony ze świętami, budzi coraz większe kontrowersje. I to z wielu powodów: począwszy od czysto humanitarnych, a na smakowych kończąc. Ale skąd ta ryba w ogóle wzięła się na naszych stołach i jak długo na nich królowała?
Towarzystwo Promocji Ryb Pan Karp w nietypowy sposób przekonuje Polaków do tego, że warto jeść ryby.
Towarzystwo Promocji Ryb "Pan Karp" w nietypowy sposób przekonuje Polaków do tego, że warto jeść ryby.Foto: Wiktory/Shutterstock.com

zakupy sklep market żywność jedzenie 1200.jpg
Jedzenie – jak go nie marnować?

Pierwsi karpia jedli Chińczycy (bo stamtąd się wywodzi), do Europy trafił w piątym wieku, a do Polski – jeszcze później. Ale królem wigilijnego stołu stał się podobno dopiero za sprawą... komunistycznego ministra gospodarki Hilarego Minca. 


Posłuchaj
02:36 2020_12_14 07_22_40_Pora_na_Trojke.mp3 Co z tym karpiem? (Pora na Trójkę)

 

Na stole karp w galarecie lub/i smażony (koniecznie na oleju!) albo po żydowsku, łuski karpia w portfelu... Wigilia to czas, kiedy ta ryba, na spółkę ze śledziem, stają się smakowym nośnikiem tradycji. Ale czy tak było zawsze? 

– Kiedyś uważano, że na wigilijnym stole powinno się pojawiać wszystko, co się rodzi w polu, w lesie, w sadzie w ogrodzie i w wodzie. Jednak przed wojną to nie był karp – tłumaczy Małgorzata Jaszczołt, kustosz Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. – Sprowadzili go do Polski cystersi, pisał o nim już Długosz, ale rozsmakowali się w nim Żydzi – wylicza. 

Więc skąd taka popularność karpia na polskim stole wigilijnym? – Powojenny, komunistyczny minister gospodarki Hilary Minc rozumował tak: karp jest pokaźnych rozmiarów, łatwo i szybko się go hoduje. Jest więc idealny na wigilijne stoły – opowiada historyk Sławomir Koper. – Zrobiono więc ogromną reklamę, wydawano rybę na zapisy w zakładach pracy. Co więcej, wszyscy są gotowi przysięgać, że to absolutnie tradycyjna polska potrawa wigilijna – dodaje.

Karp po żydowsku/YouTube Magda Gessler

***

Tytuł audycji: Pora na Trójkę
Prowadzą: Łukasz CiechańskiMałgorzata Łukowska
Autor materiału reporterskiego: Marek Zaleski
Data emisji: 14.12.2020
Godzina emisji: 7.22

pr

Czytaj także

Czy sprzedaż żywego karpia powinna być zakazana?

Ostatnia aktualizacja: 02.01.2019 13:00
Projekt nowej ustawy o ochronie zwierząt utknął w sejmie. Prawdopodobnie z ustawy zniknie zakaz hodowli zwierząt futerkowych i zakaz uboju rytualnego. Co zostanie? 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Strażnicy polskiej tradycji, kultury i niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2020 22:15
Narodowe Święto Niepodległości ustanowiono dopiero w 1937 roku: niemal dwie dekady po tym, gdy po 123 latach zaborów odrodziła się Polska. Minęło jednak kolejnych osiem lat i na mocy ustawy Krajowej Rady Narodowej z 22 lipca 1945 roku święto zniesiono. Przywrócono je dopiero w okresie transformacji, w 1989 roku. Kto w czasach niebytu i zniewolenia był nośnikiem tego, co polskie?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prof. Dumanowski: kuchnia staropolska to pewien mit

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2020 13:50
- Kuchnia staropolska to jest marzenie ludzi, którzy w drugiej połowie XX wieku ze wsi przenosili się do miast i marzyli, że będą w tym mieście jeść tak, jak na wsi w niedzielę i od święta - opowiadał w Programie 2 Polskiego Radia badacz kulturowej historii kuchni i jedzenia prof. Jarosław Dumanowski.
rozwiń zwiń